بررسی اثربخشی تمرینات یکپارچگی حسی- حرکتی بر عملکرد تعادلی کودکان اوتیسم با عملکرد بالا

شکری, زهرا; اساسه, مریم; ابراهیم پور, مجید

doi:10.61186/jps.25.158.17

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

بهار 1405(اردیبهشت)،ج برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.25.158.17

بررسی اثربخشی تمرینات یکپارچگی حسی- حرکتی بر عملکرد تعادلی کودکان اوتیسم با عملکرد بالا

زهرا شکری

، مریم اساسه^*

، مجید ابراهیم پور

گروه روان‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ، maryam.asaseh@gmail.com

چکیده: (34 مشاهده)

زمینه: کودکان مبتلا به اوتیسم با عملکرد بالا گروهی از کودکان با اختلال طیف اوتیسم هستند که فاقد مهارت‌های اجتماعی و رفتارهای سازگارانه در موقعیت‌هایی اجتماعی هستند. هر چند برای درمان علائم کودکان مبتلا به اوتیسم درمان‎های مختلفی وجود دارد، اما مطالعات نشان می‎دهد که معمول‎ترین درمان مورد استفاده برای این کودکان، درمان مبتنی بر یکپارچگی حسی- حرکتی است. در زمینه به‌کارگیری روش یکپارچگی حسی- حرکتی در توانبخشی کودکان مبتلا به اوتیسم به ویژه در عملکرد تعادلی این دسته از کودکان در ایران، پژوهش‌های اندکی انجام شده است.
هدف: این پژوهش با هدف بررسی اثرات تمرینات یکپارچگی حسی-حرکتی بر عملکرد تعادلی کودکان مبتلا به اوتیسم با عملکرد بالا انجام شد.
روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی کودکان مبتلا به اختلال اوتیسم با عملکرد بالا (دختر و پسر7 تا 11 سال) در مرکز توانبخشی دوست اوتیسم (صدای اوتیسم) در شهر تهران در سال تحصیلی 1403-1402 بود که خدمات توانبخشی را دریافت کرده بودند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، 30 نفر از آن‌ها، با توجه به ملاک‌های ورود به عنوان نمونۀ آماری مطالعۀ حاضر انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه گمارش شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، آزمون تبحر حرکتی بروینینکز– اوزرتسکی (بروینینکز، 1972) و آزمون لک لک بود. جلسات برنامۀ آموزش یکپارچگی حسی- حرکتی (آیرز، ۱۹۷۲؛ کپارت، 1971) نیز طی 8 جلسه 45 دقیقه‌ای برای گروه‌ آزمایش اجرا شد. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از آزمون تحلیل کواریانس تک متغیری با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS-25 انجام شد.
یافته ها: نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که برنامۀ مداخله تمرینات یکپارچگی حسی- حرکتی بر عملکرد تعادلی (تعادل ایستا و پویا) کودکان مبتلا به اوتیسم با عملکرد بالا اثربخش بود (001/0 > P).
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های این پژوهش پیشنهاد می‌شود، برای ارتقای سطح کیفیت توانبخشی کودکان مبتلا به اوتیسم، از تمرینات یکپارچگی حسی- حرکتی در جهت بهبود عملکرد تعادلی (تعادل ایستا و پویا) این کودکان در کنار سایر برنامه‌های درمانی استفاده شود

واژه‌های کلیدی: یکپارچگی حسی حرکتی، عملکرد تعادلی، کودکان اوتیسم.

متن کامل [PDF 1888 kb] (18 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/2/21 | پذیرش: 1404/6/1 | انتشار: 1405/2/1

فهرست منابع

1. احمدی، احمد، به‌پژوه، احمد (1395). اثربخشی تمرین‌های حسی-حرکتی بر مهارت‌های حرکتی، اجتماعی، تعاملی و رفتارهای قالبی در کودکان دارای اختلال‌های طیف اوتیسم. تحقیقات علوم رفتاری، ۱۴ (۲)، ۲۱۹-228.http://rbs.mui.ac.ir/article-1-469-fa.html

2. اکبری سرگری، علی و ساداتی‌فیروزآبادی، سمیه‌سادات (1398). اثربخشی یکپارچگی حسی حرکتی بر مهارت‌های حرکتی درشت دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی. فصلنامه سلامت روان کودک، ۶ (۴)، ۲۴۱-252.https://doi.org/10.29252/jcmh.6.4.22

3. امیری خراسانی، محمدتقی و مقربی منظری، منصوره (1392). اثر سطوح مختلف فعالیت ورزشی بر تعادل ایستا و پویای پای برتر و غیر‌برتر زنان. پژوهش در علوم توانبخشی، 9 (8)، 1177-1188. https://doi.org/10.22122/jrrs.v9i8.1261

4. امینی، داریوش؛ الماسی، مجید و نوروزی همایون، محمدرضا (1401). اثربخشی تمرینات یکپارچه‌سازی حسی- حرکتی و توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر کارکردهای اجرایی (حافظه فعال، بازداری پاسخ و انعطاف‌پذیری شناختی) کودکان دارای کم‌توجهی بیش‌فعالی. توانمندسازی کودکان استثنایی، 13(2)، 79-95. https://doi.org/10.22034/ceciranj.2022.318579.1619

5. پنجه‌پور، نگین؛ پنجه‌پور، فیروزه و پنجه‌پور فروغ (1395) بررسی اثر بخشی درمان یکپارچگی حسی بر کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم. پنجمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روانشناسی، مطالعات اجتماعی و فرهنگی، تهران.https://civilica.com/doc/613678

6. ترابی، فرناز؛ آقایاری، آذر و دشت آبادی، سهیل (1394). تأثیر یک دوره آموزش مهارت‌های پایۀ شنا بر مهارت‌های حرکتی درشت کودکان اوتیسمی 7 تا 11 سال. رشد و یادگیری حرکتی ورزشی، 7 (2)، 171-185. https://doi.org/10.22059/jmlm.2015.55249

7. دلاور، علی. (1398). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: نشر ویرایش.

8. سلیمی، نسترن؛ نصرتی، فاطمه و غباری بناب، باقر (1400). اثربخشی تمرین‌های یکپارچگی حسی- حرکتی بر تعادل و جهت‌یابی دانش‌آموزان با آسیب بینایی. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 12(2)، 173-184. https://doi.org/10.22059/japr.2021.318284.643748

9. شهبازی، سهیلا؛ حیرانی، علی و رحمانی، مسلم (1396). تأثیر فعالیت‌های یکپارچه‌سازی حسی- حرکتی در ترکیب با بازخورد برتعادل کودکان مبتلا به اختلال هماهنگی رشدی. فصلنامه کودکان استثنایی، ۱۷ (۱)، ۹۷-110.http://joec.ir/article-1-225-fa.html

10. علیزاده اصلی، سجاد؛ حسین‌خانزاده، عباسعلی؛ خسرو جاوید، مهناز و سیدنوری، سیده ‌زهرا (1403). اثربخشی تمرینهای یکپارچگی حسی- حرکتی بر عملکرد تعادلی در کودکان با اختلال طیف اوتیسم. مجله روانشناسی، 28 (2)، 184-193.

11. قاسم‌پور، لطیفه؛ حسینی، فاطمه‌سادات و محمدزاده، حسن (1394). آیا تمرینات یکپارچگی حسی- حرکتی بر تعادل ایستا و پویای کودکان کم‌توان ذهنی تربیت‌پذیر تأثیر دارد؟ مجله توانبخشی، ۱۶ (۱)، ۲۶-35.http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-1316-fa.html

12. قاسمیان‌مقدم، هانیه؛ سهرابی، مهدی و طاهری، حمیدرضا (1399). اثر تمرینات اداراکی ـ حرکتی منتخب بر تبحر حرکتی کودکان با اختلال یادگیری. رفتار حرکتی، 12(39)، 51-68. https://doi.org/10.22089/mbj.2018.4788.1557

13. Ahmadi, A., Beh-Pajooh, A (2016). The Efficacy of Sensorimotor Exercises on Motor, Social Interaction, and Communication Skills and Stereotypic Behaviors of Children with Autism Spectrum Disorders. Journal of Research in Behavioral Sciences, 14 (2), 219-228.http://rbs.mui.ac.ir/article-1-469-fa.html

14. Akbari Sargari A, Sadati Firoozabadi S. (2020). The Effectiveness of Sensory Motor Integration on Gross Motor Skills of Students with Intellectual Disability. J Child Ment Health, 6 (4) :241-252. [Persion]https://doi.org/10.29252/jcmh.6.4.22

15. Alizadeh-Asli, S., Hossein-Khanzadeh, A., Khosrowjavid, M., Seydnouri, S.Z (2024). The Effectiveness of Sensory-Motor Integration Exercises on Balance Performance in Children with Autism Spectrum Disorder, Journal of Psychology, 28 (2), 184-193. [Persian]

16. Altun, H., Kurutaş, E. B., Şahin, N., Güngör, O., & Fındıklı, E. (2018). The levels of vitamin D, vitamin D receptor, homocysteine and complex B vitamin in children with autism spectrum disorders. Clinical Psychopharmacology and Neuroscience, 16(4), 383.https://doi.org/10.9758/cpn.2018.16.4.383

17. Amini, D. , Almasi, M. and Noroozi Homayoon, M. (2022). Effectiveness of sensory-motor integration exercises and computerized cognitive rehabilitation on executive functions (working memory, response inhibition and cognitive flexibility) in children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder. Empowering Exceptional Children, 13(2), 95-79. [Persian] https://doi.org/10.22034/ceciranj.2022.318579.1619

18. Amiri-Khorasani, M. and Mogharabi Manzari, M. (2014). Effect of Different Physical Activity Levels on the Static and Dynamic Balance of Dominant and Non-Dominant Legs in Females. Journal of Research in Rehabilitation Sciences, 9(8), 1177-1188. [Persion] https://doi.org/10.22122/jrrs.v9i8.1261

19. Barlati, S., Deste, G., Ariu, C., & Vita, A. (2016). Autism spectrum disorder and schizophrenia: do they overlap. Int J Emerg Ment Health Hum Resil, 18(1), 760-3. https://doi.org/10.4172/1522-4821.1000318

20. Bojanek, E. K., Wang, Z., White, S. P., & Mosconi, M. W. (2020). Postural control processes during standing and step initiation in autism spectrum disorder. Journal of neurodevelopmental disorders, 12, 1-13.https://doi.org/10.1186/s11689-019-9305-x

21. Bruchhage, M. M., Bucci, M. P., & Becker, E. B. (2018). Cerebellar involvement in autism and ADHD. Handbook of clinical neurology, 155, 61-72.https://doi.org/10.1016/B978-0-444-64189-2.00004-4

22. Case-Smith, J., Weaver, L. L., & Fristad, M. A. (2015). A systematic review of sensory processing interventions for children with autism spectrum disorders. Autism, 19(2), 133-148.https://doi.org/10.1080/23794925.2022.2148380

23. Delavar, A (2019). Research Method in Psychology and Educational Sciences. Tehran: virayesh Publications. [Persian]

24. Fournier, K. A., Kimberg, C. I., Radonovich, K. J., Tillman, M. D., Chow, J. W., Lewis, M. H., ... & Hass, C. J. (2010). Decreased static and dynamic postural control in children with autism spectrum disorders. Gait & posture, 32(1), 6-9.https://doi.org/10.1016/j.gaitpost.2010.02.007

25. Ghasemian Moghadam, H. , Sohrabi, M. and Taheri, H. (2020). The Effect of Selected Perceptual ـMotor Exercises on Motor Proficiency of Children with Learning Disorder. Motor Behavior, 12(39), 51-68. [Persian]https://doi.org/10.22089/mbj.2018.4788.1557

26. Ghasem-Pour L, Hosseini F S, Mohammad-Zadeh H. (2015). Does Sensory–Motor Integration ExercisesEffect on Static And Dynamic Balance in Children with Trainable Mental Retardation?. Archives of Rehabilitation, 16 (1), 26-35. [Persian]http://rehabilitationj.uswr.ac.ir/article-1-1316-fa.html

27. Carmeli, E., Zinger-Vaknin, T., Morad, M., & Merrick, J. (2005). Can physical training have an effect on well-being in adults with mild intellectual disability?. Mechanisms of ageing and development, 126(2), 299-304.https://doi.org/10.1016/j.mad.2004.08.021

28. Kim, H., Carlson, A. G., Curby, T. W., & Winsler, A. (2016). Relations among motor, social, and cognitive skills in pre-kindergarten children with developmental disabilities. Research in developmental disabilities, 53, 43-60.https://doi.org/10.1016/j.ridd.2016.01.016

29. Kuliński, W., & Nowicka, A. (2020). Effects of sensory integration therapy on selected fitness skills in autistic children. Wiadomości Lekarskie, 73(8), 1620-1625.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33055322

30. Macintosh, K., & Dissanayake, C. (2006). Social skills and problem behaviours in school aged children with high-functioning autism and Asperger’s disorder. Journal of autism and developmental disorders, 36, 1065-1076. https://doi.org/10.1007/s10803-006-0139-5

31. McDaniel Peters, B. C., & Wood, W. (2017). Autism and equine-assisted interventions: A systematic mapping review. Journal of autism and developmental disorders, 47(10), 3220-3242.https://doi.org/10.1007/s10803-017-3219-9

32. Moseley, R. L., & Pulvermueller, F. (2018). What can autism teach us about the role of sensorimotor systems in higher cognition? New clues from studies on language, action semantics, and abstract emotional concept processing. Cortex, 100, 149-190.https://doi.org/10.1016/j.cortex.2017.11.019

33. Panjepour, N., Panjepour, F & Panjepour, F (2016) Investigating the effectiveness of sensory integration therapy on executive functions of children with autism spectrum disorders. Fifth National Conference on Sustainable Development in Education and Psychology, Social and Cultural Studies, Tehran. [Persian]https://www.islamiilife.com/article_185891.html?lang=fa

34. Roșca, A. M., Rusu, L., Marin, M. I., Ene Voiculescu, V., & Ene Voiculescu, C. (2022). Physical activity design for balance rehabilitation in children with autism spectrum disorder. Children, 9(8), 1152.https://doi.org/10.3390/children9081152

35. Sacrey, L. A. R., Germani, T., Bryson, S. E., & Zwaigenbaum, L. (2014). Reaching and grasping in autism spectrum disorder: a review of recent literature. Frontiers in neurology, 5, 6.https://doi.org/10.3389/fneur.2014.00006

36. Salimi, N. , Nosrati, F. and Ghobari Bonab, B. (2021). The Effectiveness of Sensory Integration Exercises on Balance and Orientation of Students with Visual Impairment. Journal of Applied Psychological Research, 12(2), 173-184. [Persian]https://doi.org/10.22059/japr.2021.318284.643748

37. Shahbazi S, Heyrani A, Rahmani M. (2017). Effects of Sensory-Motor Integration Activities in Combination With Feedback on Balance in Children With Developmental Coordination Disorder . Journal of Exceptional Children, 17 (1), 97-110. [Persian] http://joec.ir/article-1-225-fa.html

38. Torabi, F. , Aghayari, A. and Dashtabadi, S. (2015). The Effect of Basic Swimming Skills Training on Gross Motor Skills in Autistic Children (7-11 Years Old). Journal of Sports and Motor Development and Learning, 7(2), 171-185. [Persian]https://doi.org/10.22059/jmlm.2015.55249