آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
بهار 1405(اردیبهشت)،ج
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی بالینی و عمومی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. ، borjali@atu.ac.ir
چکیده: (34 مشاهده)
زمینه: اختلال افسردگی از شایعترین مشکلات روانشناختی در میان دانشجویان، بهویژه در رشتههای هنری است. همچنین، ضعف در ابرازگری هیجانی یکی از عوامل مؤثر در تداوم و تشدید این اختلال محسوب میشود. به نظر میرسد مداخلهای که از همین ابزارها برای اهداف درمانی استفاده کند، میتواند اثربخشی ویژهای داشته باشد.
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مداخلهی سایکودرام بر کاهش افسردگی و افزایش ابرازگری هیجانی در میان دانشجویان رشته بازیگری بود.
روش: این پژوهش با روش شبهآزمایشی و طرح پیشآزمون-پسآزمون و پیگیری دو ماهه همراه با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان رشته بازیگری دانشگاه هنر (با تعداد تقریبی ۵۰۰ نفر) بود. از این جامعه، به روش نمونهگیری هدفمند، ۳۰ نفر از دانشجویانی که بر اساس ابزارهای پژوهش بالاترین نمره افسردگی و پایینترین نمره ابرازگری هیجانی را کسب کرده بودند، انتخاب و سپس با گماشت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و گروه گواه (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش، مداخله سایکودرام را طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای (هفتهای یکبار) دریافت کرد. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامه افسردگی بک-ویرایش دو (بک و همکاران، ۱۹۹۶) و پرسشنامه ابرازگری هیجانی (کینگ و امونز، ۱۹۹۰) بود. دادهها با استفاده از روش آماری تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیری مکرر در نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر سایکودراما بهطور معناداری باعث کاهش نمرات افسردگی و افزایش ابرازگری هیجانی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شد (p<0.05). نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نیز حاکی از آن بود که این تأثیر درمانی هم در مرحله پسآزمون و هم در مرحله پیگیری نسبت به پیشآزمون معنادار بود، اما تفاوت معناداری بین مراحل پسآزمون و پیگیری مشاهده نشد، که نشاندهنده پایداری نتایج مداخله در طول زمان است.
نتیجهگیری: یافتهها حاکی از اثربخشی سایکودرام در کاهش افسردگی و افزایش ابرازگری هیجانی در دانشجویان بازیگری است. با توجه به سازوکارهای کنشمحور و همسویی این مداخله با ماهیت حرفهی این دانشجویان، پیشنهاد میشود سایکودرام به عنوان یک رویکرد درمانی مؤثر در مراکز مشاوره دانشگاهها و برنامههای حمایتی سلامت روان، بهویژه برای دانشجویان رشتههای هنری، مورد استفاده قرار گیرد.
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی مداخلهی سایکودرام بر کاهش افسردگی و افزایش ابرازگری هیجانی در میان دانشجویان رشته بازیگری بود.
روش: این پژوهش با روش شبهآزمایشی و طرح پیشآزمون-پسآزمون و پیگیری دو ماهه همراه با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانشجویان رشته بازیگری دانشگاه هنر (با تعداد تقریبی ۵۰۰ نفر) بود. از این جامعه، به روش نمونهگیری هدفمند، ۳۰ نفر از دانشجویانی که بر اساس ابزارهای پژوهش بالاترین نمره افسردگی و پایینترین نمره ابرازگری هیجانی را کسب کرده بودند، انتخاب و سپس با گماشت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و گروه گواه (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش، مداخله سایکودرام را طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای (هفتهای یکبار) دریافت کرد. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامه افسردگی بک-ویرایش دو (بک و همکاران، ۱۹۹۶) و پرسشنامه ابرازگری هیجانی (کینگ و امونز، ۱۹۹۰) بود. دادهها با استفاده از روش آماری تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیری مکرر در نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر سایکودراما بهطور معناداری باعث کاهش نمرات افسردگی و افزایش ابرازگری هیجانی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه شد (p<0.05). نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نیز حاکی از آن بود که این تأثیر درمانی هم در مرحله پسآزمون و هم در مرحله پیگیری نسبت به پیشآزمون معنادار بود، اما تفاوت معناداری بین مراحل پسآزمون و پیگیری مشاهده نشد، که نشاندهنده پایداری نتایج مداخله در طول زمان است.
نتیجهگیری: یافتهها حاکی از اثربخشی سایکودرام در کاهش افسردگی و افزایش ابرازگری هیجانی در دانشجویان بازیگری است. با توجه به سازوکارهای کنشمحور و همسویی این مداخله با ماهیت حرفهی این دانشجویان، پیشنهاد میشود سایکودرام به عنوان یک رویکرد درمانی مؤثر در مراکز مشاوره دانشگاهها و برنامههای حمایتی سلامت روان، بهویژه برای دانشجویان رشتههای هنری، مورد استفاده قرار گیرد.
فهرست منابع
1. امینی، سلماز، و اصغری، امیرعلی. (1402). اثربخشی سایکودرام بر خودتنظیمی هیجانی و بهزیستی روانشناختی در افراد دارای اختلال شخصیتی نمایشی. رویکردی نو بر آموزش کودکان، 5(1)، 91-100. https://doi.org/10.22034/naes.2022.365910.1280
2. جمشیدی بورخانی، زهرا؛ ایمانی، سعید؛ جعفری، علیرضا و قمری، محمد (1404). اثربخشی درمان روان نمایشگری بر ترس از صمیمت، نشخوار فکری و علائم آسیب شناسی روانی زنان آسیب دیده از خیانت زناشویی. مجله پژوهش های نوین روانشناختی، 20(77)، 223-208.https://psychologyj.tabrizu.ac.ir/article_19420.html?lang=fa
3. حمیدی، رزگار؛ فکری زاده، زهره؛ آزادبخت، مجتبی؛ گرمارودی، غلامرضا؛ طاهری تنجانی، پریسا و فتحی زاده، شادی(1394). بررسی روایی و پایایی نسخه ی دوم پرسشنامه ی افسردگی بک در سالمندان ایرانی. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، 22(1)،189-198.https://jsums.medsab.ac.ir/article_550.html
4. دهنوی، سعید، ایازی نفوتی، مریم، و باجلان، مهین. (1394). اثربخشی سایکودرام بر کاهش میزان افسردگی و پیشگیری از عود در مردان وابسته به مواد افیونی. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، 9(34)، 111-121. URL: http://etiadpajohi.ir/article-1-660-fa.html
5. علوی، خدیجه؛ اصغری مقدم، محمد.علی؛ رحیمی نژاد، عباس و فراهانی، حجت اله (1396). ویژگی های روانسنجی پرسشنامه دوسوگرایی در ابراز هیجان. پژوهش در سلامت روانشناختی، 11(1)، 74-91.URL: http://rph.khu.ac.ir/article-1-2710-fa.html
6. مردی، نیره. (۱۳۹۲). اثربخشی سایکودرام بر افسردگی و ابرازگری هیجانی بیماران روانی مزمن مبتلا به اختلالات دوقطبی (پایان نامه کارشناسی ارشد). دانشکده علوم اجتماعی، گروه روانشناسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/a252f6a232a65342ce1a6b8f0579dc0e
7. Akter, S. (2024). Exploring Meta-Learning: Unveiling Progress and Obstacles-A Comprehensive Examination. Journal of Artificial Intelligence General science (JAIGS), 4(1), 96-110. https://doi.org/10.60087/jaigs.v4i1.83
8. Alavi K, Asghari Moghadam M A, Rahiminezhad A, Farahani H.(2017). Psychometric properties of Ambivalence over Emotional Expression Questionnaire. Journal of Research in Psychological Health; 11 (1) :74-91URL: http://rph.khu.ac.ir/article-1-2710-fa.html
9. Altınay, D. (2025). Psychodrama, Sociodrama, Sociometry and Spontaneity Theater in Education and Psychodrama in Actor's Education. In Psychodrama in Education: Creativity and Experiential Teaching Around the World (pp. 5-39). Singapore: Springer Nature Singapore.DOI: 10.1007/978-981-97-8377-9_2
10. Amini, S., & Asghari, A. A. (2023). The Effectiveness of Psychodrama on Emotional Self-Regulation and Psychological Well-Being in People with Dramatic Personality Disorder. Journal of New Approach to Children's Education (JNACE) Original Article, 5(1). https://doi.org/10.22034/naes.2022.365910.1280
11. Arias, G. L. (2019). In the wings: Actors & mental health A critical review of the literature.https://digitalcommons.lesley.edu/expressive_theses/109
12. Beck, A. T., Steer, R. A., & Brown, G. (1996). Beck depression inventory–II. Psychological assessment. DOI: 10.1207/s15327752jpa6703_13
13. Berghs, M., Prick, A. E. J., Vissers, C., & van Hooren, S. (2022). Drama therapy for children and adolescents with psychosocial problems: A systemic review on effects, means, therapeutic attitude, and supposed mechanisms of change. Children, 9(9), 1358.DOI: 10.3390/children9091358
14. Brott, G., Wilson, C., & Brooker, J. (2025). A qualitative study into the psychological effects of acting work among Australian-based actors. Australian Journal of Psychology, 77(1), 2486775. https://doi.org/10.1080/00049530.2025.2486775
15. Dehnavi S, Ayazi Nofuti M, Bajelan M. (2015). The Effectiveness of Psychodrama in Relapse Prevention and Reducing Depression among Opiate-Dependent Men. etiadpajohi; 9 (34) :111-121URL: http://etiadpajohi.ir/article-1-660-fa.html
16. Dudás-Simó, E. (2025). The effects of the use of psychodrama tools and techniques in the actor’s work. Zeitschrift für Psychodrama und Soziometrie, 1-15.DOI: 10.1007/s11620-025-00867-y
17. Fávero, M., Sousa, R., Budal-Oliveira, L., & Sousa-Gomes, V. (2024). Psychodrama: Comprehensive review of the effectiveness of psychodrama in sexual abuse trauma. European Psychologist, 29(1), 17.DOI: 10.1027/1016-9040/a000517
18. Fritsch, J., Fiedler, J., Hatzigeorgiadis, A., & Jekauc, D. (2024). Examining the relation between emotional experiences and emotional expressions in competitive tennis matches. Frontiers in Psychology, 14, 1287316. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1287316
19. Ham, J., Li, S., Looi, J., & Eastin, M. S. (2024). Virtual humans as social actors: Investigating user perceptions of virtual humans’ emotional expression on social media. Computers in Human Behavior, 155, 108161.DOI: 10.1016/j.chb.2024.108161
20. Hamidi, R., Fekrizadeh, Z., Azadbakht, M., Garmaroudi, G., Taheri Tanjani, P., Fathizadeh, S., & Ghisvandi, E. (2015). Validity and reliability Beck Depression Inventory-II among the Iranian elderly population. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences, 22(1), 189-198.https://jsums.medsab.ac.ir/article_550.html
21. Hong, X., Li, Y., & Xue, Z. (2022, June). A Review of Studies on Major Depressive Disorder. In 2022 8th International Conference on Humanities and Social Science Research (ICHSSR 2022) (pp. 2819-2824). Atlantis Press.DOI: 10.2991/assehr.k.220504.512
22. Huang, T., & Wang, W. (2024). Relationship between fear of evaluation, ambivalence over emotional expression, and self-compassion among university students. BMC psychology, 12(1), 128. http://dx.doi.org/10.1186/s40359-024-01629-5
23. Jamshidi Bourkhani, Z., Imani, S., Jafari, A., & Ghamari, M. (2025). Effectiveness of Psychodrama Therapy on Fear of Intimacy, Rumination and Psychological Symptoms of Women Affected by Marital Infidelity. Journal of Modern Psychological Researches, 20(77), 208-223.doi:10.22034/jmpr.2024.63957.6470
24. King, L.A, Emmons, R.A. (1990). Conflict over emotional expression: Psychological and physical Correlates. Journal of Personality and Social Psychology, 58 (5), 864877.DOI: 10.1037//0022-3514.58.5.864
25. Li, M., Lu, Z., Cao, Q., Gao, J., & Hu, B. (2024). Automatic assessment method and device for depression symptom severity based on emotional facial expression and pupil-wave. IEEE Transactions on Instrumentation and Measurement.DOI: 10.1109/TIM.2024.3415778
26. López-González, M. A., Morales-Landazábal, P., & Topa, G. (2021). Psychodrama group therapy for social issues: A systematic review of controlled clinical trials. International journal of environmental research and public health, 18(9), 4442.DOI: 10.3390/ijerph18094442
27. Maj, M., Stein, D. J., Parker, G., Zimmerman, M., Fava, G. A., De Hert, M., ... & Wittchen, H. U. (2020). The clinical characterization of the adult patient with depression aimed at personalization of management. World Psychiatry, 19(3), 269-293.DOI: 10.1002/wps.20771
28. McAdams, D. P. (2013). The psychological self as actor, agent, and author. Perspectives on psychological science, 8(3), 272-295.DOI: 10.1177/1745691612464657
29. Mardi, N. (2013). The effectiveness of psychodrama on depression and emotional expressiveness in chronic psychiatric patients with bipolar disorder [Unpublished master’s thesis]. Razi University, Kermanshah, Iran. https://ganj.irandoc.ac.ir//#/articles/a252f6a232a65342ce1a6b8f0579dc0e
30. Mirghaed, M. T., Gorji, H. A., & Panahi, S. (2020). Prevalence of psychiatric disorders in Iran: a systematic review and meta-analysis. International journal of preventive medicine, 11(1), 21.DOI: 10.4103/ijpvm.IJPVM_510_18
31. Ratnayake, A., Cysique, L. A., & Rourke, S. B. (2025). Diagnosis of Learning Disabilities but not Academic Difficulties Alone is Associated with Neurocognitive Impairment in People Living with HIV: Evidence from Clinical Research to Support and Refine the Current HAND Diagnostic Guidelines. AIDS and Behavior, 1-10. DOI: 10.1007/s10461-025-04711-0
32. Rochanavibhata, S., & Marian, V. (2023). Thai and American mothers socialize preschoolers’ emotional development differently. Scientific reports, 13(1), 12719.DOI: 10.1038/s41598-023-39947-0
33. Roldan-Espínola, L., Riera-Serra, P., Roca, M., García-Toro, M., Coronado-Simsic, V., Castro, A., ... & Gili, M. (2024). Depression and lifestyle among university students: A one-year follow-up study. The European Journal of Psychiatry, 38(3), 100250.DOI: 10.1016/j.ejpsy.2024.100250
34. Roznowski, R. (2024). Mental health & the acting studio. Theatre, Dance and Performance Training, 15(1), 76-78.DOI: 10.1080/19443927.2024.2310959
35. Spytska, L. (2024). Anxiety and depressive personality disorders in the modern world. Acta Psychologica, 246, 104285.DOI: 10.1016/j.actpsy.2024.104285
36. Wang, Q., Ding, F., Chen, D., Zhang, X., Shen, K., Fan, Y., & Li, L. (2020). Intervention effect of psychodrama on depression and anxiety: A meta-analysis based on Chinese samples. The Arts in Psychotherapy, 69, 101661.DOI: 10.1016/j.aip.2020.101661
37. Wang, X., Ding, R., & Luo, R. (2024). Effectiveness of psychodrama on mental health outcomes based on Chinese samples: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled studies. Cambridge Prisms: Global Mental Health, 11, e116.DOI: 10.1017/gmh.2024.89
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)