شناسایی عوامل روانی و اجتماعی مؤثر بر فرار دختران از منزل در استان چهارمحال و بختیاری: یک پژوهش کیفی

خبازی, ملیحه

doi:10.61186/jps.24.153.321

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 24، شماره 153 - ( پاییز 1404(آذر)، 1404 ) جلد 24 شماره 153 صفحات 334-321 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.24.153.321

Mendeley

Zotero

RefWorks

khabazi M. (2025). Identifying Psychological and Social Factors Affecting Girls Running Away from Home in Chaharmahal and Bakhtiari Province: A Qualitative Study. Journal of Psychological Science. 24(153), 321-334. doi:10.61186/jps.24.153.321
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3012-fa.html

خبازی ملیحه.(1404). شناسایی عوامل روانی و اجتماعی مؤثر بر فرار دختران از منزل در استان چهارمحال و بختیاری: یک پژوهش کیفی مجله علوم روانشناختی 24 (153) :334-321 10.61186/jps.24.153.321

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3012-fa.html

شناسایی عوامل روانی و اجتماعی مؤثر بر فرار دختران از منزل در استان چهارمحال و بختیاری: یک پژوهش کیفی

ملیحه خبازی^*

گروه مشاوره، دانشگاه سید جمال الدین اسدآبادی، اسدآباد، همدان، ایران. ، m.khabazi@sjau.ac.ir

چکیده: (32 مشاهده)

زمینه: فرار نوجوانان از خانه، یکی از موضوعات حساس و ظریف در حوزۀ مشکلات روانی و اجتماعی است. در مورد عوامل مؤثر در فرار از خانه نوجوانان، مطالعات متعددی انجام شده است که غالب آنها کمی است، اما تا کنون کمتر پژوهش کیفی به شناسایی عوامل روانی و اجتماعی مؤثر بر فرار دختران از منزل در استان چهارمحال و بختیاری پرداخته است.
هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل روانی و اجتماعی مؤثر بر فرار دختران از منزل در استان چهارمحال و بختیاری بود.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون با استفاده از کدگذاری سه‌ مرحله‌ای انجام شد. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش شامل تمامی دختران فراری استان چهارمحال و بختیاری دارای پرونده در مراکز بهزیستی و نیروی انتظامی و هم‌چنین تمامی کارشناسان (مددکاران اجتماعی سازمان بهزیستی و مشاوران مدارس) در سال 1403 بود که در حوزۀ دختران فراری دارای تجربۀ کاری بودند. نمونۀ مورد مطالعه نیز شامل 32 نفر (18 نفر از دختران فراری و 14 نفر کارشناس) از دو گروه مذکور بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند (بر اساس ملاک‌های ورودی پژوهش) انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبۀ نیمه ساختاریافته استفاده شد. هم‌چنین مصاحبه‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و با استفاده از کدگذاری سه‌ مرحله‌ای، مورد تحلیل قرارگرفتند.
یافتهها: نتایج این پژوهش، شش مقولۀ محوری شامل ناپایداری هیجانی، ناکارآمدی در تنظیم هیجانات، اختلال در کارکرد اجتماعی، آسیب‌پذیری ساختار شخصیت، بی‌هویتی و بحران خود ادراکی و ناکامی خانوادگی و حمایتی و چهار مضمون کلان شامل شکنندگی روانی و خلق منفی، شخصیت ناسازگار، ناتوانی در حل تعارض و تعاملات ناکارآمد و ناامنی خانوادگی و طردشدگی عاطفی را شناسایی کرد.
نتیجه‌گیری: با توجه به شناسایی سه دسته از عوامل مؤثر روانی و یک عامل اجتماعی به عنوان عوامل مؤثر در فرار از خانه در دختران نوجوان در این پژوهش، پیشنهاد می‌شود در صورت شناسایی هر کدام از عوامل چهارگانه مذکور، این دختران و خانواده‌های آن‌ها جهت دریافت خدمات روان‌شناختی تخصصی ارجاع شوند. هم‌چنین از یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان در جهت آماده سازی مداخلات درمانی مرتبط با دختران نوجوان فراری استفاده کرد.

واژه‌های کلیدی: عوامل روانی و اجتماعی، فرار از منزل، دختران.

متن کامل [PDF 1348 kb] (21 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/4/8 | پذیرش: 1404/8/20 | انتشار: 1404/9/1

فهرست منابع

1. امیری، سهراب؛ عیسی‌زادگان، علی و حافظ‌نیا، محمد (1394). مقایسه سبک‌های فرزندپروری و آسیب‌های روانی در دختران فراری و عادی. فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 9 (3)، 43-63. https://apsy.sbu.ac.ir/article_96366.html

2. بلالی، اسماعیل؛ خان محمدی، جمال و هوشمندی یاور، مجتبی (1393). بررسی عوامل درون خانوادگی مؤثر بر خانه‌گریزی دختران (مطالعه موردی: دختران خانه‌گریز و غیر خانه‌گریز شهر همدان). فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، 9 (28)، 125-157. https://cwfs.ihu.ac.ir/article_201647.html

3. خدابخش، روشنک؛ گنجی، کامران؛ ذبیحی، رزیتا و نادری فر، مهرداد (1390). تأثیر عوامل خانوادگی و شخصیتی بر فرار دختران از خانه. فصلنامه فرهنگی- تربیتی زنان و خانواده، 6 (18)، 1-36. https://cwfs.ihu.ac.ir/article_201570.html

4. علیوردی‌نیا، اکبر؛ خوشفر، غلامرضا و اسدی، حمیده (1390). مطالعه جامعه شناختی گرایش دختران دانش‌آموز به فرار از منزل. مطالعات اجتماعی روان شناختی زنان، 9(2)، 25-54. https://doi.org/10.22051/jwsps.2011.1397

5. فردوسیان، فرحناز (1395). بررسی عوامل مؤثر بر فرار دختران از منزل به عنوان یک آسیب اجتماعی و نقش خانواده و جامعه در پیشگیری از آن. همایش پایش جرایم و آسیب‌های اجتماعی و راهکارهای پیشگیرانه. چهارمحال و بختیاری. https://en.civilica.com/doc/580188

6. گرجی، سیده راضیه (1402). پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و رفتارهای پرخطر در مدارس. ایده‌های نوین روانشناسی، ۱۶ (20)، 1-11.https://jnip.ir/article-1-941-fa.html

7. گوهررستمی، فریبا (1401). شناسایی عوامل مؤثر بر فرار دختران از خانواده و ارائه راهکار. پژوهشنامه مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، 4 (43)، 405-421. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1882576

8. نادری‌بِنی، خدیجه (1398). تلخ‌تر از یک فرار. خبرگزاری ایسنا. https://www.isna.ir/news/98041507416

9. Aliverdinia, A. , Khoshfar, G. and Asadi, H. (2011). Girl-Students' Attitude toward Running Away from Home A Sociological Study. Women's Studies Sociological and Psychological, 9(2), 25-54. [Persian] https://doi.org/10.22051/jwsps.2011.1397

10. Amiri, S., Issazadegan, A., & Hafeznia, M (2015). Assessment of parenting style and psychopathology dimensions in runaway girls. Applied Psychology, 9(3), 43-63. [Persian] https://apsy.sbu.ac.ir/article_96366.html

11. Belali, E., Khan Mohammadi., & Houshmandi Yavar, M (2014). The Women and Families Cultural-Educational. The Women and Families Cultural-Educational Journal, 9(28), 125-157. [Persian] https://cwfs.ihu.ac.ir/article_201647.html

12. Brooks Holliday, S., Edelen, M. O., & Tucker, J. S. (2017). Family functioning and predictors of runaway behavior among at-risk youth. Child and adolescent social work journal, 34(3), 247-258. https://doi.org/10.1007/s10560-016-0459-z

13. Castillo, B., Schulenberg, J., Grogan‐Kaylor, A., & Toro, P. A. (2023). The prevalence and correlates of running away among adolescents in the United States. Journal of community psychology, 51(5), 1860-1875. https://doi.org/10.1002/jcop.22971

14. Ferdowsian, F (2017). Investigating the factors affecting girls running away from home as a social harm and the role of family and society in preventing it. Conference on Monitoring Crimes and Social Harms and Preventive Strategies. Chaharmahal and Bakhtiari. [Persian] https://en.civilica.com/doc/580188

15. Fowler, P. J., Toro, P. A., & Miles, B. W. (2009). Pathways to and from homelessness and associated psychosocial outcomes among adolescents leaving the foster care system. American journal of public health, 99(8), 1453-1458. https://doi.org/10.2105/AJPH.2008.142547

16. Gewirtz O’Brien, J. R., Edinburgh, L. D., Barnes, A. J., & McRee, A. L. (2020). Mental health outcomes among homeless, runaway, and stably housed youth. Pediatrics, 145(4), e20192674. https://doi.org/10.1542/peds.2019-2674

17. Gohar Rostami, F (2023). Identifying factors affecting girls' escape from their families and providing solutions. Journal of Humanities and Islamic Studies, 4 (43), 405-421. [Persian] https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1882576

18. Gorgi, S., (2023). Prevention of social damage and risky behaviors in schools. New Ideas of Psychology Quarterly, 16(20), 1-11. [Persian] https://jnip.ir/article-1-941-fa.html

19. Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1989). Fourth generation evaluation. Sage.

20. Haynie, D. L., Petts, R. J., Maimon, D., & Piquero, A. R. (2009). Exposure to violence in adolescence and precocious role exits. Journal of youth and adolescence, 38(3), 269-286. https://doi.org/10.1007/s10964-008-9343-2

21. Jeanis, M. N., Fox, B. H., & Muniz, C. N. (2019). Revitalizing profiles of runaways: A latent class analysis of delinquent runaway youth. Child and Adolescent Social Work Journal, 36(2), 171-187. https://doi.org/10.1007/s10560-018-0561-5

22. Khodabakhsh, R., Ganji, K., Zabihi, R., & Naderifar, M (2011). The effect of family and personality factors on girls running away from home. The Women and Families Cultural-Educational, 6 (18), 1-36. [Persian] https://cwfs.ihu.ac.ir/article_201570.html

23. Khusaifan, S. J., & El Keshky, M. E. S. (2022). Predictors of runaway behavior in adolescent Saudi girls. Children and youth services review, 139, 106547. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2022.106547

24. McGarvey, E. L., Keller, A., Brown, G. L., DeLonga, K., Miller, A. G., Runge, J. S., & Koopman, C. (2010). Parental bonding styles in relation to adolescent males’ runaway behavior. The Family Journal, 18(1), 18-23. https://doi.org/10.1177/1066480709356545

25. Merscham, C., Van Leeuwen, J. M., & McGuire, M. (2009). Mental health and substance abuse indicators among homeless youth in Denver, Colorado. Child Welfare, 88(2), 93-110. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19777794

26. Milburn, N. G., Stein, J. A., Lopez, S. A., Hilberg, A. M., Veprinsky, A., Arnold, E. M., ... & Comulada, W. S. (2019). Trauma, family factors and the mental health of homeless adolescents. Journal of Child & Adolescent Trauma, 12(1), 37-47. https://doi.org/10.1007/s40653-017-0157-9

27. Naderibeni, KH (2019). More Bitter Than an Escape. ISNA News Agency. https://www.isna.ir/news/98041507416

28. Parcel, T. L., & Bixby, M. S. (2016). The ties that bind: Social capital, families, and children's well‐being. Child Development Perspectives, 10(2), 87-92. https://doi.org/10.1111/cdep.12165

29. Radu, M. B. (2017). Who runs away from home and why? How families, schools, and bullying influence youth runaways. Sociology Compass, 11(11), e12537. https://doi.org/10.1111/soc4.12537

30. Saewyc, E. M., & Edinburgh, L. D. (2010). Restoring healthy developmental trajectories for sexually exploited young runaway girls: Fostering protective factors and reducing risk behaviors. Journal of Adolescent Health, 46(2), 180-188. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2009.06.010

31. Sarnon, N., Alavi, K., Hoesni, S. M., Mohamad, M. S., & Nen, S. (2013). Exploring the family factors in influencing problems of runaway children. Pertanika. Journal of Social Science and Humanities, 21(December), 109-119. https://doi.org/10.1521/pedi_2014_28_174

32. Taremian, F., Moloodi, R., Karimian, S., Farid, H. M., & Noroozi, M. (2022). Risk Factors of Running Away in Young Iranian Girls: A Cross-Sectional Study. International Journal of High Risk Behaviors & Addiction, 11(3):e122456. https://doi.org/10.5812/ijhrba-122456.

33. Thrane, L. E., & Chen, X. (2010). Impact of running away on girls' sexual onset. Journal of Adolescent Health, 46(1), 32-36. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2009.05.001

34. Toubaei, S., Nateghi, G., Dehbozorgi, G. R., & Esfahani, H. S. (2012). Demographic, personality and psychopathology characteristics of the runaway girls in social emergency and rehabilitation centre of Shiraz, Iran. Iranian journal of psychiatry and behavioral sciences, 6(1), 33. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3939951

35. Tucker, J. S., Edelen, M. O., Ellickson, P. L., & Klein, D. J. (2011). Running away from home: A longitudinal study of adolescent risk factors and young adult outcomes. Journal of youth and adolescence, 40(5), 507-518. https://doi.org/10.1007/s10964-010-9571-0