بررسی تاثیر انعطاف پذیری روانشناختی و استرس بر علایم پرخوری عصبی با میانجی‌گری خود شفقتی و خشونت خانگی

محترمی, سمیه; ایمانی, مهدی; محمدی, نوراله; ملازاده, جواد

doi:10.61186/jps.25.159.2

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 25، شماره 159 - ( بهار 1405ا(خرداد)، 1405 ) جلد 25 شماره 159 صفحات 20-1 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.25.159.2

Mendeley

Zotero

RefWorks

Mohtarami S, Imani M, Mohammadi N, Mollazadeh J. (2026). Examining the Effect of Psychological Flexibility and Stress on Symptoms of Binge Eating: The Mediating Role of Self-Compassion and Domestic Violence. Journal of Psychological Science. 25(159), : 2 doi:10.61186/jps.25.159.2
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3036-fa.html

محترمی سمیه، ایمانی مهدی، محمدی نوراله، ملازاده جواد.(1405). بررسی تاثیر انعطاف پذیری روانشناختی و استرس بر علایم پرخوری عصبی با میانجی‌گری خود شفقتی و خشونت خانگی مجله علوم روانشناختی 25 (159) :20-1 10.61186/jps.25.159.2

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3036-fa.html

بررسی تاثیر انعطاف پذیری روانشناختی و استرس بر علایم پرخوری عصبی با میانجی‌گری خود شفقتی و خشونت خانگی

سمیه محترمی

، مهدی ایمانی^*

، نوراله محمدی

، جواد ملازاده

گروه روانشناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. ، smohtarami22@gmail.com

چکیده: (267 مشاهده)

زمینه: پرخوری عصبی یکی از اختلالات خوردن است که تحت تأثیر عوامل فردی و بین‌فردی قرار دارد. استرس از مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده علائم این اختلال است، در حالی که انعطاف‌پذیری روان‌شناختی می‌تواند اثرات آن را تعدیل کند. خودشفقتی و خشونت خانگی نیز ممکن است به‌ترتیب به‌عنوان عوامل درون‌فردی و بین‌فردی نقش میانجی در این رابطه داشته باشند. با وجود اهمیت این متغیرها، تاکنون مدلی جامع برای بررسی هم‌زمان آن‌ها ارائه نشده است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیرات انعطاف‌پذیری روانشناختی و استرس بر شدت بخشی یا کاهش علایم پرخوری عصبی با واسطه‌گری عامل درون فردی خودشفقتی و عامل بین فردی خشونت خانگی انجام شد.
روش: این پژوهش توصیفی همبستگی از نوع مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری تمامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ بودکه با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، ۳۰۰ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری اطلاعات از پرسشنامه‌های اختلالات خوردن (استیک و همکاران، 2001)، پرسشنامه استرس (علیپور و همکاران، 1398)، پرسشنامه پذیرش و عمل (بوند و همکاران، 2011)، پرسشنامه خودشفقتی (نف و همکاران، 2003) و پرسشنامه تجدیدنظر شده تدبیر تعارض (استراوس و همکاران، 1996) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار SPSS-27 و Smart PLS نسخه ۳ مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته‌ها: یافته‌های مدل معادلات ساختاری نشان داد که استرس، خشونت خانگی و کاهش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی با افزایش پرخوری عصبی ارتباط مستقیم معناداری دارند، در حالی‌که خودشفقتی نقش محافظتی در برابر این اختلالات ایفا می‌کند. همچنین مشخص شد که استرس و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی از طریق کاهش خودشفقتی و افزایش خشونت خانگی نیز به‌طور غیرمستقیم موجب تشدید پرخوری عصبی می‌شوند (01/0>p).
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، استرس، خشونت و کاهش انعطاف‌پذیری روان‌شناختی به‌عنوان عوامل مؤثر در تشدید پرخوری عصبی شناسایی شدند، در حالی که خودشفقتی نقش محافظتی در کاهش شدت این اختلالات ایفا می‌کند. این نتایج نشان‌دهنده ضرورت غربالگری مؤثر افراد جامعه برای شناسایی میزان استرس و خشونت و همچنین آموزش مهارت‌های خودشفقتی و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی است. به‌کارگیری این مداخلات می‌تواند به کاهش اثرات منفی استرس و خشونت و بهبود کیفیت زندگی افراد کمک کند.

شماره‌ی مقاله: 2

واژه‌های کلیدی: انعطاف پذیری روانشناختی، استرس، پرخوری عصبی، خود شفقتی، خشونت خانگی

متن کامل [PDF 1534 kb] (123 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/4/30 | پذیرش: 1404/6/30 | انتشار: 1405/3/1

فهرست منابع

1. پناغی، لیلا؛ دهقانی، محسن؛ عباسی، مریم؛ محمدی، سمیه و ملکی، قیصر(1390). بررسی پایایی، روایی و ساختار عاملی مقیاس تجدیدنظرشدۀ تاکتیک های حل تعارض. فصلنامه خانواده پژوهی، 7(1)، 117-103.https://jfr.sbu.ac.ir/article_95844.html

2. خیبر، لیلا؛ محمدی، نوراله و رحیمی، چنگیز (1393). اعتباریابی مقیاس تشخیص اختلال خوردن.مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، 18(2)،100-107.https://doi.org/10.22110/jkums.v18i2.1689

3. عباسی، ایمانه؛ فتی، لادن؛ مولودی، رضا و ضرابی، حمید (1391). کفایت روانسنجی نسخه فارسی پرسشنامه پذیرش و عمل نسخه دوم. مجله روش ها و مدل های روانشناختی، 3(10)، 80-65.https://jpmm.marvdasht.iau.ir/article_61.html

4. علی پور، احمد؛ قدمی، ابوالفضل؛ علیپور، زهرا و عبداله زاده، حسن (1398). اعتباریابی مقدماتی مقیاس اضطراب بیماری کرونا در نمونه ایرانی. مجله روانشناسی سلامت، 8(32)،175-163. https://doi.org/10.30473/hpj.2020.52023.4756

5. محمدی مقدم، مهرناز؛ گودرزی، محمدعلی و ایمانی، مهدی (1401). پیش بینی اختلال پرخوری براساس نشانه های افسردگی، تنظیم هیجان و انعطاف پذیری روانشناختی در زنان مبتلا به دیابت نوع 2. دوماهنامه علمی پژوهشی طلوع بهداشت یزد. 21(1)، 98-115.DOI: https://doi.org/10.18502/tbj.v21i1.9937

6. مومنی، فرشته؛ شهیدی، شهریار؛ موتابی، فرشته و حیدری، محمود (1392). ویژگی های روانسنجی نسخه فارسی مقیاس خودشفقت ورزی. روانشناسی معاصر، 8(2)، 27-40. https://bjcp.ir/article-1-386-en.html

7. Abasi, E., Fti, L., Molodi, R., & Zarabi, H. (2012). Psychometric properties of Persian version of acceptance and action questionnaire–II. Psychological Models and Methods, 3(10/Winter 2013), 65-80.https://jpmm.marvdasht.iau.ir/article_61.html (in Persian).

8. Ahmed, M., Islam, M. D., Aouad, P., Miskovic‐Wheatley, J., Touyz, S., Maguire, S., & Cunich, M. (2025). Global and regional economic burden of eating disorders: a systematic review and critique of methods. International Journal of Eating Disorders, 58(1), 91-116.doi: 10.1002/eat.24302

9. Alipour, A., Ghadami, A., Alipour, Z., & Abdollahzadeh, H. (2020). Preliminary validation of the Corona Disease Anxiety Scale (CDAS) in the Iranian sample. Health psychology, 8(32), 163-175. https://doi.org/10.30473/hpj.2020.52023.4756 (in Persian).

10. Ans, A. H., Anjum, I., Satija, V., Inayat, A., Asghar, Z., Akram, I., ... & Ans, A. (2018). Neurohormonal regulation of appetite and its relationship with stress: A mini literature review. Cureus, 10(7).doi: 10.7759/cureus.3032

11. Ansari, N., Shakiba, S., Ebrahimzadeh Mousavi, M., Mohammadkhani, P., Aminoroaya, S., & Sabzainpoor, N. (2018). Role of emotional dysregulation and childhood trauma in emotional eating behavior. Practice in Clinical Psychology, 6(1), 21-28.DOI:10.29252/nirp.jpcp.6.1.21

12. Bond, F. W., Hayes, S. C., Baer, R. A., Carpenter, K. M., Guenole, N., Orcutt, H. K., ... & Zettle, R. D. (2011). Preliminary psychometric properties of the Acceptance and Action Questionnaire–II: A revised measure of psychological inflexibility and experiential avoidance. Behavior therapy, 42(4), 676-688.DOI: 10.1016/j.beth.2011.03.007

13. Boserup, B., McKenney, M., & Elkbuli, A. (2020). Alarming trends in US domestic violence during the COVID-19 pandemic. The American journal of emergency medicine, 38(12), 2753-2755. doi:10.1016/j.ajem.2020.04.077

14. Bretaña, I., Mendia, J., Díaz-Gorriti, V., & Rotaetxe, O. (2025). Intimate partner violence and eating disorders: a systematic review. Current Psychology, 44(3), 1696-1716.DOI: 10.1007/s12144-024-07164-1

15. Campbell, A. M. (2020). An increasing risk of family violence during the Covid-19 pandemic: Strengthening community collaborations to save lives. Forensic science international: reports, 2, 100089.https://doi.org/10.1016/j.fsir.2020.100089

16. Convertino, A. D., Morland, L. A., & Blashill, A. J. (2022). Trauma exposure and eating disorders: Results from a United States nationally representative sample. International journal of eating disorders, 55(8), 1079-1089.doi: 10.1002/eat.23757

17. Dakanalis, A., Mentzelou, M., Papadopoulou, S. K., Papandreou, D., Spanoudaki, M., Vasios, G. K., ... & Giaginis, C. (2023). The association of emotional eating with overweight/obesity, depression, anxiety/stress, and dietary patterns: a review of the current clinical evidence. Nutrients, 15(5), 1173.doi: 10.3390/nu15051173

18. Han, A., & Kim, T. H. (2023). Effects of self-compassion interventions on reducing depressive symptoms, anxiety, and stress: A meta-analysis. Mindfulness, 14(7), 1553-1581.doi: 10.1007/s12671-023-02148-x

19. Harris, K. M., Gaffey, A. E., Schwartz, J. E., Krantz, D. S., & Burg, M. M. (2023). The perceived stress scale as a measure of stress: Decomposing score variance in longitudinal behavioral medicine studies. Annals of Behavioral Medicine, 57(10), 846-854. doi: 10.1093/abm/kaad015

20. Hosseini, S. H., Rajabzadeh, R., Alizadeh, R., & Sangsefidi, Z. S. (2024). Perceived Stress and Eating Disorders in Iranian Nurses. Health Education and Health Promotion, 12(4), 713-719.DOI:10.58209/hehp.12.4.713

21. Jacques, A., Chaaya, N., Beecher, K., Ali, S. A., Belmer, A., & Bartlett, S. (2019). The impact of sugar consumption on stress driven, emotional and addictive behaviors. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 103, 178-199.https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2019.05.021

22. Khabir, L., Mohamadi, N., & Rahimi, C. (2014). The validation of eating disorder diagnostic scale (EDDS). Journal of Kermanshah University of Medical Sciences, 18(2).https://doi.org/10.22110/jkums.v18i2.1689 (in Persian).

23. Li, C., Gu, J., Li, Y., Xia, B., & Meng, X. (2024). The effect of perceived stress on binge eating behavior among Chinese university students: a moderated mediation model. Frontiers in Psychiatry, 15, 1351116.https://doi.org/10.3389/fpsyt.2024.1351116

24. Martin, S., & Strodl, E. (2023). The relationship between childhood trauma, eating behaviours, and the mediating role of metacognitive beliefs. Appetite, 188, 106975.https://doi.org/10.1016/j.appet.2023.106975

25. Meneguzzo, P., Cazzola, C., Buscaglia, F., Pillan, A., Pettenuzzo, F., & Todisco, P. (2025). Body image flexibility and embodiment in eating disorders: a mixed-methods approach combining network analysis and pilot exposure protocol. Journal of Eating Disorders, 13(1), 64.doi: 10.1186/s40337-025-01249-3

26. Moghaddm, M. M., Goodarzi, M. A., & Imani, M. (2022). Prediction of binge-eating disorder based on symptoms of depression, emotion regulation, and psychological flexibility in women with type 2 diabetes. The Journal of Tolooebehdasht.21(1), 98-115. DOI: https://doi.org/10.18502/tbj.v21i1.9937 (in persian).

27. Momeñe, J., Estévez, A., Griffiths, M. D., Macía, P., Herrero, M., Olave, L., & Iruarrizaga, I. (2022). Eating disorders and intimate partner violence: the influence of fear of loneliness and social withdrawal. Nutrients, 14(13), 2611.doi: 10.3390/nu14132611

28. Momeni, F., Shahidi, S., Mootabi, F., & Heydari, M. (2014). Psychometric properties of the Farsi version of the Self-Compassion Scale (SCS). Journal of Clinical Psychology, 8(2), 27–40.https://bjcp.ir/article-1-386-en.html (in Persian).

29. Morton, C., Mooney, T. A., Lozano, L. L., Adams, E. A., Makriyianis, H. M., & Liss, M. (2020). Psychological inflexibility moderates the relationship between thin-ideal internalization and disordered eating. Eating behaviors, 36, 101345.https://doi.org/10.1016/j.eatbeh.2019.101345

30. Motorga, R., Ionescu, M., Nechita, F., Micu, D., Băluțoiu, I., Dinu, M. M., & Nechita, D. (2025). Eating disorders in medical students: Prevalence, risk factors, comparison with the general population. Frontiers in Psychology, 15, 1515084.https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1515084

31. Neff, K. D. (2003a). The development and validation of a scale to measure Self compassion. Self and Identity, 2, 223–250. https://doi.org/10.1080/15298860309027

32. Neff, K. D. (2023). Self-compassion: Theory, method, research, and intervention. Annual review of psychology, 74(1), 193-218. DOI: 10.1146/annurev-psych-032420-031047

33. Özcan, B. A., & Yeşİlkaya, B. (2021). Adverse effect of emotional eating developed during the COVID-19 pandemic on healthy nutrition, a vicious circle: A cross-sectional descriptive study. Revista española de nutrición humana y dietética, 25, e1144-e1144.DOI: 10.14306/renhyd.25.S2.1144

34. Panaghi, L., Dehghani, M., Abbasi, M., Mohammadi, S., & Maleki, G. (2011). Reliability, validity, and factor structure of the Revised Conflict Tactics Scale (CTS2). Family Research Quarterly, 7(1), 103–117. https://jfr.sbu.ac.ir/article_95844.html(in Persian).

35. Pellerin, N., Raufaste, E., Corman, M., Teissedre, F., & Dambrun, M. (2022). Psychological resources and flexibility predict resilient mental health trajectories during the French covid-19 lockdown. Scientific reports, 12(1), 10674.doi: 10.1038/s41598-022-14572-5

36. Piquero, A. R., Jennings, W. G., Jemison, E., Kaukinen, C., & Knaul, F. M. (2021). Domestic violence during the COVID-19 pandemic-Evidence from a systematic review and meta-analysis. Journal of criminal justice, 74, 101806.doi: 10.1016/j.jcrimjus.2021.101806

37. Pyszkowska, A., & Rönnlund, M. (2021). Psychological flexibility and self-compassion as predictors of well-being: Mediating role of a balanced time perspective. Frontiers in Psychology, 12, 671746.https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.671746

38. Qu, X., Luo, Y., Liu, Y., He, X., & Zhang, Y. (2025). Cultural Adaptation and Psychometric Evaluation of the Chinese Version of the Perceived Stress Reactivity Scale. Psychology Research and Behavior Management, 375-385. DOI: 10.2147/PRBM.S508457

39. Rodrigues, T. F., Baenas, I., Coelho, C., Ramos, R., Fernandez-Aranda, F., & Machado, P. P. (2024). Self-compassion, difficulties in emotion regulation and eating psychopathology: Findings from an eating disorders clinical sample and a college sample. Journal of Contextual Behavioral Science, 33, 100779.https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2024.100779

40. Serpell, L., Amey, R., & Kamboj, S. K. (2020). The role of self-compassion and self-criticism in binge eating behaviour. Appetite, 144, 104470.https://doi.org/10.1016/j.appet.2019.104470

41. Stice, E., Telch, C. F., & Rizvi, S. L. (2000). Development and validation of the Eating Disorder Diagnostic Scale: A brief self-report measure of anorexia, bulimia, and binge-eating disorder. Psychological Assessment, 12(2), 123–131. https://doi.org/10.1037/1040-3590.12.2.123

42. Straus, M. A., Hamby, S. L., Boney-McCoy, S., & Sugarman, D. B. (1996). The revised Conflict Tactics Scales (CTS2): Development and preliminary psychometric data. Journal of Family Issues, 17(3), 283–316. https://doi.org/10.1177/019251396017003001

43. Strete, E. G., Cincu, M. G., & Sălcudean, A. (2025). Disordered Eating Behaviors, Perceived Stress and Insomnia During Academic Exams: A Study Among University Students. Medicina, 61(7), 1226.https://doi.org/10.3390/medicina61071226

44. Thompson, C. J., & Martin-Wagar, C. A. (2024). Cognitive flexibility and emotion regulation in eating disorder patients with comorbid generalized anxiety and posttraumatic stress symptoms. Eating Disorders, 1-15. doi: 10.21203/rs.3.rs-4326208/v1

45. Tindle, R., Hemi, A., & Moustafa, A. A. (2022). Social support, psychological flexibility and coping mediate the association between COVID-19 related stress exposure and psychological distress. Scientific reports, 12(1), 8688.doi: 10.1038/s41598-022-12262-w

46. van Hoeken, D., & Hoek, H. W. (2020). Review of the burden of eating disorders: mortality, disability, costs, quality of life, and family burden. Current opinion in psychiatry, 33(6), 521-527.doi: 10.1097/YCO.0000000000000641

47. Wong, M. Y. C., Fung, H. W., Wong, J. Y. H., & Lam, S. K. K. (2025). Exploring the longitudinal dynamics of self-criticism, self-compassion, psychological flexibility, and mental health in a three-wave study. Scientific Reports, 15(1), 13878.doi: 10.1038/s41598-025-95821-1

48. Wu, Y., Qin, L., Xu, X., Tian, Y., & Jia, Z. (2025). Dual pathways linking mindfulness to life satisfaction and depression: the mediating roles of self-compassion and rumination in Chinese university students. BMC psychology, 13(1), 570.doi: 10.1186/s40359-025-02895-7

49. Yang, H., Zhou, X., Xie, L., & Sun, J. (2023). The effect of emotion regulation on emotional eating among undergraduate students in China: The chain mediating role of impulsivity and depressive symptoms. Plos one, 18(6), e0280701.doi: 10.1371/journal.pone.0280701