آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 25، شماره 164 - ( پاییز 1405(آبان)، 1405 )
جلد 25 شماره 164 صفحات 19-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Aminalroaya R, Zareei Mahmoodabadi H, Dehghan Manshadi M, Dehghani F. (2026). Development of a Self-help Educational Package based on the Lived Experiences of Adolescents from Blended Families in Yazd. , Journal of Psychological Science. 25(164), : 11
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3049-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3049-fa.html
امین الرعایا رضوان، زارعی محمودآبادی حسن، دهقان منشادی ماریه، دهقانی فهیمه.(1405). تدوین بستۀ آموزشی خودیاری مبتنی بر تجارب زیسته نوجوانان خانواده‌های ترکیبی شهر یزد , مجله علوم روانشناختی. 25 (164) :19-1
گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. ، Zareei_h@yazd.ac.ir
چکیده: (400 مشاهده)
زمینه: خانواده‌های ترکیبی، از ادغام دو یا چند خانواده پیشین تشکیل شده‌اند و ساختار پیچیده و چالش‌برانگیزی دارند. نوجوانانی که در خانواده‌های ترکیبی بزرگ می‌شوند، در مقایسه با نوجوانانی که در خانواده‌های هسته‌ای پرورش می‌یابند، در معرض ریسک‌های روانی و اجتماعی بیشتری هستند. تا کنون تدوین و ارزیابی بسته‌های آموزشی خودیاری برای نوجوانان خانواده‌های ترکیبی در ایران، به طور جدی مورد مطالعه قرار نگرفته است.
هدف: هدف پژوهش حاضر، تدوین و اعتباریابی بستۀ آموزشی خودیاری مبتنی بر تجارب زیسته نوجوانان خانواده‌های ترکیبی شهر یزد بود.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. جامعۀ مورد مطالعه شامل تمامی نوجوانان دختری بود که در خانواده‌های ترکیبی شهر یزد زندگی می‌کردند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، اولین نوجوان خانواده ترکیبی انتخاب شده و سپس روند نمونه‌گیری تا رسیدن داده‌ها به فرایند اشباع (تعداد 11 نفر) تداوم پیدا کرد. اطلاعات این مطالعه نیز با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شدند. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از روش کلایزی (1978) استفاده شد. همچنین جهت تحلیل دقیق‌تر داده‌های استخراج شده از نرم‌افزار Max QDA-20 نیز استفاده شد.
یافته ها: تحلیل نهایی تجارب زیسته نوجوانان خانواده‌های ترکیبی، 19 مضمون فرعی و شش مضمون اصلی شامل تاب‌آوری، پذیرش تفاوت‌ها، چالش‌های ارتباطی، نیاز به توجه و حمایت، استقلال و مسئولیت‌پذیری و احساس ارزشمندی را شناسایی کرد. همچنین بر مبنای مضامین فرعی و اصلی کشف شده در این مطالعه، یک بسته آموزشی برای خودیاری نوجوانان خانواده‌های ترکیبی تدوین شد که اعتبار آن توسط متخصصان مورد تأیید قرار گرفت.
نتیجه‌گیری: باتوجه‌به تأیید اعتبار بستۀ آموزشی خودیاری مبتنی بر تجارب زیسته نوجوانان خانواده‌های ترکیبی در مطالعۀ حاضر، نوجوان درمانگران و مشاوران مدارس می‌توانند از این بستۀ آموزشی در جلسات فردی و گروهی با نوجوانان خانواده‌های ترکیبی که با چالش‌های مشابه مواجه هستند، استفاده کنند.
هدف: هدف پژوهش حاضر، تدوین و اعتباریابی بستۀ آموزشی خودیاری مبتنی بر تجارب زیسته نوجوانان خانواده‌های ترکیبی شهر یزد بود.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. جامعۀ مورد مطالعه شامل تمامی نوجوانان دختری بود که در خانواده‌های ترکیبی شهر یزد زندگی می‌کردند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، اولین نوجوان خانواده ترکیبی انتخاب شده و سپس روند نمونه‌گیری تا رسیدن داده‌ها به فرایند اشباع (تعداد 11 نفر) تداوم پیدا کرد. اطلاعات این مطالعه نیز با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته جمع‌آوری شدند. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از روش کلایزی (1978) استفاده شد. همچنین جهت تحلیل دقیق‌تر داده‌های استخراج شده از نرم‌افزار Max QDA-20 نیز استفاده شد.
یافته ها: تحلیل نهایی تجارب زیسته نوجوانان خانواده‌های ترکیبی، 19 مضمون فرعی و شش مضمون اصلی شامل تاب‌آوری، پذیرش تفاوت‌ها، چالش‌های ارتباطی، نیاز به توجه و حمایت، استقلال و مسئولیت‌پذیری و احساس ارزشمندی را شناسایی کرد. همچنین بر مبنای مضامین فرعی و اصلی کشف شده در این مطالعه، یک بسته آموزشی برای خودیاری نوجوانان خانواده‌های ترکیبی تدوین شد که اعتبار آن توسط متخصصان مورد تأیید قرار گرفت.
نتیجه‌گیری: باتوجه‌به تأیید اعتبار بستۀ آموزشی خودیاری مبتنی بر تجارب زیسته نوجوانان خانواده‌های ترکیبی در مطالعۀ حاضر، نوجوان درمانگران و مشاوران مدارس می‌توانند از این بستۀ آموزشی در جلسات فردی و گروهی با نوجوانان خانواده‌های ترکیبی که با چالش‌های مشابه مواجه هستند، استفاده کنند.
شماره‌ی مقاله: 11
فهرست منابع
1. کوکبی‌سیوکی، فاطمه؛ حمیدی، فریده و فکوری حاجییار، حسین (1402). ارائه مدل پارادایمی تبیین رضایت زناشویی در زوجین خانواده ترکیبی ایرانی. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت،۱۰ (۱)، ۵۹-74. https://doi.org/10.32598/shenakht.10.1.59
2. یکتاپرست، مدینه؛ اسعدی، سمانه؛ رحیمی، مهدی و حق‌شناس، مهتاب (1402). تحوّل مفهوم مسئولیت‌پذیری از دوره نوجوانی تا بزرگسالی در حال پیدایش: با نگاهی به سبک‌های فرزندپروری ادراک شده. تداوم و تغییر اجتماعی، 2 (2)، 249-266. https://doi.org/10.22034/jscc.2023.19098.1045.
3. Benokraitis V. (2019). Marriages & Families: Changes, Choices, and Constraints. Pearson (9th.edition).
4. Colaizzi, P. F. (1978). Psychological research as the phenomenologist views it.
5. De la Rosa, L. D., & Millán-Franco, M. (2023). Social work in the face of new challenges: blended families. Athenea digital, 23(2), e3311-e3311. https://doi.org/10.5565/rev/athenea.3311
6. Evans-Mayner, G. K. (2025). Growing up in A Blended Family: A Narrative Review of Mental and Emotional Health Impact. Social Work Theses. 213. https://mavmatrix.uta.edu/socialwork_theses/213
7. Ganong, L., & Coleman, M. (2016). Pathways to stepfamily living. In Stepfamily relationships: Development, dynamics, and interventions (pp. 37-60). Boston, MA: Springer US. https://doi.org/10.4324/9781003369073
8. Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1989). Fourth generation evaluation. Sage.
9. Heard, S. D. (2024). Parenting in Blended Families. Family Advocate, 47(1), 8-10. https://heard-law.com/wp-content/uploads/2024/08/fa-47-1-sum24-heard.pdf
10. Jensen, T. M. (2022). Stepparent–child relationships and child outcomes: A systematic review and meta-analysis. Journal of Family Nursing, 28(4), 321-340. https://doi.org/10.1177/10748407221097460
11. Jensen, T. M. (2021). Patterns of interactions between youth and resident stepmothers: A latent class analysis. Family Process, 60(2), 538-555. https://doi.org/10.1111/famp.12556
12. Jensen, T. M., & Sanner, C. (2021). A scoping review of research on well‐being across diverse family structures: Rethinking approaches for understanding contemporary families. Journal of Family Theory & Review, 13(4), 463-495. https://doi.org/10.1111/jftr.12437
13. Jensen, T. M., Lippold, M. A., Mills‐Koonce, R., & Fosco, G. M. (2018). Stepfamily relationship quality and children's internalizing and externalizing problems. Family process, 57(2), 477-495. https://doi.org/10.1111/famp.12284
14. King, V., Boyd, L. M., & Thorsen, M. L. (2015). Adolescents’ perceptions of family belonging in stepfamilies. Journal of Marriage and Family, 77(3), 761–774. https://doi.org/10.1111/jomf.12181
15. Kokabi Siuoki F, Hamidi F, Fakouri HajiYar H (2023). Presenting a paradigm model explaining marital satisfaction in Iranian blended family. Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry, 10 (1), 59-74. [Persian] https://doi.org/10.32598/shenakht.10.1.59
16. Koole, S. L. (2009). The psychology of emotion regulation: An integrative review. Cognition and emotion, 23(1), 4-41. https://doi.org/10.1080/02699930802619031
17. Morgan, D. H. (2020). Family practices in time and space. Gender, Place & Culture, 27(5), 733-743. https://doi.org/10.1080/0966369X.2018.1541870
18. Murghayah, S. K. M. H., Ismail, S., Abd Majid, M., & Choirin, M. (2025). Bibliometric Analysis on Parent-Adolescent Communication. Semarak International Journal of Islamic Studies and Culture, 5(1), 25-53. https://doi.org/10.37934/sijisc.5.1.2553b
19. Murphy, L. D., Thomas, C. L., Cobb, H. R., & Hartman, A. E. (2021). A review of the LGBTQ+ work–family interface: What do we know and where do we go from here?. Journal of Organizational Behavior, 42(2), 139-161. https://doi.org/10.1002/job.2492
20. Papernow, P. L. (2019). Blended family. In Encyclopedia of Couple and Family Therapy (pp. 291-294). Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-49425-8_471
21. Papernow, P. L. (2013). Surviving and thriving in stepfamily relationships: What works and what doesn't. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203813645
22. Razbani-Tehrani, A. (2024). Young Adult Stepchildren's Lived Experience Of Blended Family Adjustment During Adolescence: A Retrospective Descriptive Phenomenological Analysis. Theses and Dissertations (Comprehensive). 2675. https://scholars.wlu.ca/etd/2675
23. Schaefer, A., Gatrell, C., & Radcliffe, L. (2025). Understanding the liminal situation of lone‐parent and blended families—A review and agenda for work–family research. International Journal of Management Reviews, 27(2), 196-220. https://doi.org/10.1111/ijmr.12388S
24. Yektaparast, M. , Asadi, S. , Rahimi, M. and Haghshenas, M. (2024). The Development of the Concept of Responsibility from Adolescence to Emerging Adulthood: Considering the Relationship with Perceived Parenting Styles. Journal of Social Continuity and Change (JSCC), 2(2), 249-266. [Persian] https://doi.org/10.22034/jscc.2023.19098.1045
25. Zimmerman, M. A. (2013). Resiliency theory: A strengths-based approach to research and practice for adolescent health. Health education & behavior, 40(4), 381-383. https://doi.org/10.1177/1090198113493782
26. Zimmer-Gembeck, M. J., & Skinner, E. A. (2011). The development of coping across childhood and adolescence: An integrative review and critique of research. International journal of behavioral development, 35(1), 1-17. https://doi.org/10.1177/0165025410384923
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)