آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
بهار 1405(اردیبهشت)،ج
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی و مشاوره، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران. ، a_hosseinaei@iau.ac.ir
چکیده: (30 مشاهده)
زمینه: هویت تحصیلی و چشمانداز آینده از مؤلفههای بنیادین در شکلگیری مسیر موفقیت تحصیلی نوجوانان هستند که در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش نیز بر آنها تأکید شده است، اما فقدان برنامههای منسجم آموزشی در این زمینه، چالشهایی را در مهارتهای هدفگذاری دانشآموزان ایجاد کرده است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بسته آموزشی تلفیقی هویت تحصیلی موفق و چشمانداز آینده مبتنی بر سند تحول بنیادین بر هدفگذاری دانشآموزان دختر انجام شد.
روش: روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دختر دوره اول و دوم متوسطه شهر کاشمر در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از بین آنان با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای و سپس هدفمند بر اساس ملاکهای ورود و خروج، ۳۰ نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و گواه جایگرین شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای هفتگی تحت آموزش بسته تلفیقی محقق ساخته قرار گرفت و ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه هدفگذاری (میدگلی و همکاران، ۱۹۹۸) بود. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS-27 و آزمونهای تحلیل واریانس چندمتغیره با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که تعامل گروه و زمان معنادار است و مداخله موجب افزایش معنادار میانگین نمرات جهتگیریهای هدف تبحری و عملکردی-رویکردی و کاهش معنادار جهتگیریهای عملکردی-اجتنابی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه در مراحل پسآزمون و پیگیری شده است (05/0>P).
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان میدهد بسته آموزشی طراحیشده میتواند بهطور کاربردی در برنامههای مشاورهای و تربیتی مدارس برای ارتقای جهتگیریهای هدف سازگارانه و کاهش اهداف اجتنابی مورد استفاده قرار گیرد. این مداخله با تقویت خودتنظیمی و آیندهنگری تحصیلی، زمینه بهبود کیفیت هدفگذاری دانشآموزان را فراهم میکند و بهسبب انطباق با سند تحول بنیادین، قابلیت اجرا و بومیسازی در نظام آموزشی را دارد. با این حال، تعمیم نتایج مستلزم انجام پژوهشهای تکمیلی با روشها و نمونههای گستردهتر است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی بسته آموزشی تلفیقی هویت تحصیلی موفق و چشمانداز آینده مبتنی بر سند تحول بنیادین بر هدفگذاری دانشآموزان دختر انجام شد.
روش: روش پژوهش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دختر دوره اول و دوم متوسطه شهر کاشمر در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از بین آنان با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای و سپس هدفمند بر اساس ملاکهای ورود و خروج، ۳۰ نفر انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه ۱۵ نفره آزمایش و گواه جایگرین شدند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقهای هفتگی تحت آموزش بسته تلفیقی محقق ساخته قرار گرفت و ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه هدفگذاری (میدگلی و همکاران، ۱۹۹۸) بود. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS-27 و آزمونهای تحلیل واریانس چندمتغیره با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که تعامل گروه و زمان معنادار است و مداخله موجب افزایش معنادار میانگین نمرات جهتگیریهای هدف تبحری و عملکردی-رویکردی و کاهش معنادار جهتگیریهای عملکردی-اجتنابی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه در مراحل پسآزمون و پیگیری شده است (05/0>P).
نتیجهگیری: یافتههای پژوهش نشان میدهد بسته آموزشی طراحیشده میتواند بهطور کاربردی در برنامههای مشاورهای و تربیتی مدارس برای ارتقای جهتگیریهای هدف سازگارانه و کاهش اهداف اجتنابی مورد استفاده قرار گیرد. این مداخله با تقویت خودتنظیمی و آیندهنگری تحصیلی، زمینه بهبود کیفیت هدفگذاری دانشآموزان را فراهم میکند و بهسبب انطباق با سند تحول بنیادین، قابلیت اجرا و بومیسازی در نظام آموزشی را دارد. با این حال، تعمیم نتایج مستلزم انجام پژوهشهای تکمیلی با روشها و نمونههای گستردهتر است.
فهرست منابع
1. سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. (1390). شورای عالی انقلاب فرهنگی. تهران. https://rc.majlis.ir/fa/law/show/805637
2. عباسی، نرجس؛ فولادچنگ، محبوبه؛ یوسفی، فریده؛ شسخ الاسلامی، راضیه و فضیلت پور، مسعود (1404). تاثیر انگیزش هویت محور بردرگیری تحصیلی دانش آموزان. مطالعات آموزش ویادگیری، 17(1)، 78-63. doi:10.22099/jsli.2025.8124
3. اقبالی، علی. (1402). نقش جهت گیری هدف، ارزش گذاری درونی، سازمان دهی و برنامه ریزی در پیش بینی عملکرد تحصیلی دانشجویان دانشگاه فرهنگیان اردبیل. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی، 69 (11)، 15-9. doi: 20.1001.1.27173852.1402.18.69.6.9
4. کرامتی، انسی؛ رحیمی، مهدیه و افرا، رقیه (1401). شناسایی چالش ها و راهکارهای ارزشیابی موثر از یادگیری دانش آموزان دوره ابتدایی درنرمافزار شاد توسط نومعلمان. مجله آموزش و ارزشیابی، 14(56)، 102-69. doi:10.30495/jinev.2022.1943169.2594
5. عنبرستانی، لیلا؛ ذوالفقاری زعفرانی، رشید؛ میراسماعیلی، بی بی سادات و قیومی، عباسعلی. (1401). تدوین و اعتباریابی الگوی مدیریت کیفیت به منظور اجرای اهداف تربیتی سند تحول بنیادین آموزش و پرورش. پژوهشنامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی، 105 (11)، 392-373. doi:https://doi.org/10.30465/crtls.2022.38858.2416
6. گلستانه، سید موسی و نوروزی، فاطمه. (1397). اثربخشی درمان چشم انداز زمان بر راهبردهای انگیزشی و شناختی دانشجویان دختر اهمالکار دانشگاه خلیج فارسی بوشهر، مجله شناخت اجتماعی، 7 (1)، 13-19. https://sc.journals.pnu.ac.ir/article_4848.html
7. حقیقی، سلیم؛ مکتبی، غلامحسین؛ شهنی ییلاق، منیجه و حاجی یخچالی، علیرضا. (1397). تاثیر یک مداخله مبتنی بر نظریه چشم انداز آینده بر انگیزش پیشرفت، خودکارآمدی تحصیلی و چشم انداز زمان. پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 6 (2)، 33-48. doi:10.30473/etl.2018.5139
8. عطاردی، مصطفی و کارشکی، حسین (1392). نقش ابعاد کمال گرایی و جهت گیری هدف در پیش بینی خودتنظیمی دانشجویان. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 14(2)، 108-100. https://journals.iau.ir/article_533874.html
9. Abbasi, N., Fooladchang, M., Yousofi, F., Shesh Eslami, R., & Fazilat Pour, M. (2025). The effect of identity based motivation on students’ academic engagement. Studies in Teaching and Learning, 17(1), 63–78. [In Persian] doi:10.22099/jsli.2025.8124
10. Achuodho, H. O., & Piko, B. F. (2025). Identity processing styles and academic achievement: focus on academic motivation as a moderator among technical and vocational education and training (TVET) students in Kenya. Cogent Education, 12(1), 2584873. https://doi.org/10.1080/2331186X.2025.2584873
11. Adeel, S., Daniel, A. D., & Botelho, A. (2023). The effect of entrepreneurship education on the determinants of entrepreneurial behaviour among higher education students: A multi-group analysis. Journal of Innovation & Knowledge, 8(1), 100324.https://doi.org/10.1016/j.jik.2023.100324
12. Anbarsetani, L., Zoalfaghari, Z. R., Miresmaeili, B. S., & Ghayomi, A. (2022). Developing and Validating a Model of Quality Management in Order to Implement the Educational Goals of the Document of Fundamental Change in Education. Pizhuhish nāmah-i intiqādī-i mutūn va barnāmah hā-yi ̒ulūm-i insāni (Critical Studies in Texts & Programs of Human Sciences), 105(11), 392-373. [In Persian] doi:https://doi.org/10.30465/crtls.2022.38858.2416
13. Attarodi, M., & Kareshki, H. (2013). The role of perfectionism dimensions and goal orientation in predicting students’ self-regulation. Knowledge and Research in Applied Psychology, 14(2), 100-108. [In Persian] https://journals.iau.ir/article_533874.html
14. Baird, H. M., Webb, T. L., Sirois, F. M., & Gibson-Miller, J. (2021). Understanding the effects of time perspective: A meta- analysis testing a self-regulatory framework. Psychological Bulletin, 147(3), 233–267. DOI: 10.1037/bul0000313
15. Cheng, X. (2023). Looking through goal theories in language learning: A review on goal setting and achievement goal theory. Frontiers in psychology, 13, 1035223. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1035223
16. Efthymiadou, E., Gonida, E. N., & Kiosseoglou, G. (2025). Academic Possible Selves, Motivational Beliefs, and Self-Regulation Among Adolescents Attending General and Vocational Schools: Does the Type of School Matter?. Behavioral Sciences, 15(2), 158. https://doi.org/10.3390/bs15020158
17. Eghbali, A. (2023). The Role of Goal Orientation, Intrinsic value, organization and planning in predicting the academic performance of students of Ardabil Farhangian University. Journal of Modern Psychological Researches, 18(69), 9-15. [In Persian] doi:20.1001.1.27173852.1402.18.69.6.9
18. Fitzpatrick, M. (2025). Drawing the past to envision the future: supporting the development of primary STEM teacher identity. Irish Educational Studies, 44(3), 533-556. DOI: 10.1080/03323315.2024.2359693
19. Gaudreau, P., & Braaten, A. (2016). Achievement goals and their underlying goal motivation: Does it matter why sport participants pursue their goals?. Psychologica Belgica, 56(3), 244.doi: 10.5334/pb.266
20. Golestaneh, S. M., & Nouroozi, F. (2018). Effectiveness of Time Prespective Therapy on Motivational and Cognitive Strategies in Procrastinition Students of girls of Persian Gulf University. Social Cognition, 7(1), 121-140. [In Persian] https://sc.journals.pnu.ac.ir/article_4848.html
21. Haag, P., Fantoni, T., & Dubal, S. (2022). Fostering engagement, reflexivity, and 21st-century skills in middle school: Pilot collaborative action research on identity formation with adolescent co-researchers. Journal of Intelligence, 10(3), 64. doi: 10.3390/jintelligence10030064
22. Haghighi, S., Maktabi, G. H., Shehniyailagh, M., & Hajiyakhchali, A. (2018). The effects of an intervention based on future time perspective theory on achievement motivation, academic self-efficacy and time perspective. Research in School and Virtual Learning, 6(2), 33-48. [In Persian] doi:10.30473/etl.2018.5139
23. Husman, J., Brem, S. K., Banegas, S., Duchrow, D. W., & Haque, S. (2015). Learning and future time perspective: The promise of the future—Rewarding in the present. In M. Stolarski, N. Fieulaine, & W. van Beek (Eds.), Time perspective theory; Review, research and application: Essays in honor of Philip G. Zimbardo (pp. 131–141). Springer International Publishing/Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-319-07368-2_8
24. Keramati, E., Rahimi, M., & Afra, R. (2022). Investigating the challenges and solutions for doing an effective evaluation of primary school students by new teachers in Shad software. Journal of Instructio and Evaluation Vol, 14(56). [In Persian] doi: 10.30495/jinev.2022.1943169.2594
25. Lens, W., Paixão, M. P., Herrera, D., & Grobler, A. (2012). Future time perspective as a motivational variable: Content and extension of future goals affect the quantity and quality of motivation. Japanese psychological research, 54(3), 321-333. https://doi.org/10.1111/j.1468-5884.2012.00520.x
26. Liu, Q., Du, X., & Lu, H. (2023). Teacher support and learning engagement of EFL learners: The mediating role of self-efficacy and achievement goal orientation. Current Psychology, 42(4), 2619-2635. https://doi.org/10.1007/s12144-022-04043-5
27. Mello, Z. R., & Worrell, F. C. (2014). The past, the present, and the future: A conceptual model of time perspective in adolescence. In Time perspective theory; Review, research and application: Essays in honor of Philip G. Zimbardo (pp. 115-129). Cham: Springer International Publishing. DOI: 10.1007/978-3-319-07368-2_7
28. Midgley, C., Kaplan, A., Middleton, M., Maehr, M. L., Urdan, T., Anderman, L. H., ... & Roeser, R. (1998). The development and validation of scales assessing students' achievement goal orientations. Contemporary educational psychology, 23(2), 113-131. https://doi.org/10.1006/ceps.1998.0965
29. Mirari, K. (2022). The effectiveness of adaptive learning systems in personalized education. Journal of Education Review Provision, 2(3), 107-115.DOI: 10.55885/jerp.v2i3.194
30. Mohadesi, E., Hosseinaei, A., & Ghaffari, K. (2025). Designing an Integrated Educational Package on Successful Academic Identity and Future Outlook Based on the Fundamental Reform Document of Education. Journal of Foresight and Health Governance, 2(3), 1-12. https://www.journalfph.com/index.php/jfph/article/view/33
31. Nurra, C., & Oyserman, D. (2018). From future self to current action: An identity-based motivation perspective. Self and identity, 17(3), 343-364. https://doi.org/10.1080/15298868.2017.1375003
32. Oyserman, D., & Horowitz, E. (2023). From possible selves and future selves to current action: An integrated review and identity-based motivation synthesis. Advances in motivation science, 10, 73-147. https://doi.org/10.1016/bs.adms.2022.11.003
33. Pawlak, S., & Moustafa, A. A. (2023). A systematic review of the impact of future-oriented thinking on academic outcomes. Frontiers in psychology, 14, 1190546.https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1190546
34. Shi, Z., Guan, J., Chen, H., Liu, C., Ma, J., & Zhou, Z. (2023). Teacher-student relationships and smartphone addiction: The roles of achievement goal orientation and psychological resilience. Current psychology, 42(20), 17074-17086.DOI: 10.1007/s12144-022-02902-9
35. Steinmayr, R., Weidinger, A. F., Schwinger, M., & Spinath, B. (2019). The importance of students’ motivation for their academic achievement–replicating and extending previous findings. Frontiers in psychology, 10, 464340.https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01730
36. Supreme Council of the Cultural Revolution. (2011). The Fundamental Transformation Document of Education. Tehran: Supreme Council of the Cultural Revolution. [In Persian] https://rc.majlis.ir/fa/law/show/805637
37. Tseng, A. S., Edwards, C., Rawls, M., McGinn, M., Wieghard, N., Santen, S. A., & Deiorio, N. M. (2023). A mixed methods exploration of the emergence of goal orientation in medical students’ individualized learning plans. Medical Teacher, 45(6), 588-595. DOI: 10.1080/0142159X.2023.2169117
38. Yang, S., & Wang, W. (2022). The role of academic resilience, motivational intensity and their relationship in EFL learners' academic achievement. Frontiers in Psychology, 12, 823537.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)