بررسی تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات بر پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان درس جغرافیا با میانجیگری توانمندسازی دانش‌آموزان از دیدگاه دبیران جغرافیا مدارس متوسطه

عبدلله محمد, احمد; مهاجران, بهناز

doi:10.61186/jps.23.142.315

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 23، شماره 142 - ( زمستان 1403(دی)، 1403 ) جلد 23 شماره 142 صفحات 330-315 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.23.142.315

Mendeley

Zotero

RefWorks

ABDULLAH MOHAMMED A, mohajeran B. (2024). The Effects of Information Technology Use on Students’ Academic Achievement, Creativity, and Research Orientation in Geography: The Mediating Role of Student Empowerment from the Perspective of Secondary School Geography Teachers. Journal of Psychological Science. 23(142), 315-330. doi:10.61186/jps.23.142.315
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2690-fa.html

عبدلله محمد احمد، مهاجران بهناز.(1403). بررسی تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات بر پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان درس جغرافیا با میانجیگری توانمندسازی دانش‌آموزان از دیدگاه دبیران جغرافیا مدارس متوسطه مجله علوم روانشناختی 23 (142) :330-315 10.61186/jps.23.142.315

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2690-fa.html

بررسی تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات بر پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان درس جغرافیا با میانجیگری توانمندسازی دانش‌آموزان از دیدگاه دبیران جغرافیا مدارس متوسطه

احمد عبدلله محمد

، بهناز مهاجران^*

گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. ، b.mohajeran@urmia.ac.ir

چکیده: (57 مشاهده)

زمینه: بهره‌گیری از فناوری اطلاعات در آموزش جغرافیا می‌تواند با فراهم‌سازی فرصت‌های یادگیری تعاملی و اکتشافی، زمینه ارتقای پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان را فراهم سازد. تحقق این ظرفیت‌ها مستلزم توجه به توانمندسازی دانش‌آموزان و نقش آن در تقویت مشارکت فعال، استقلال و شایستگی آنان در فرایند یادگیری است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر بکارگیری فناوری اطلاعات بر پیشرفت تحصیلی، خلاقیت و روحیه پژوهشی دانش‌آموزان درس جغرافیا با میانجی‌گری توانمندسازی دانش‌آموزان از دیدگاه دبیران جغرافیا مدارس متوسطه انجام گرفت.
روش: پژوهش حاضر از نظر روش، توصیفی–همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را تمامی دبیران جغرافیای مدارس متوسطه شهر ذی‌قار به تعداد 651 نفر تشکیل دادند. با استفاده از جدول نمونه‌گیری کرجسی و مورگان (1970)، تعداد 228 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌های پژوهش، از پرسشنامه‌های فناوری اطلاعات (یاووز،2005)، توانمندی تحصیلی (ژائو و ایی،2012)، پیشرفت تحصیلی (فام و تیلور،1990)، روحیه پژوهشی (شیرزاد و همکاران،1395) و خلاقیت (رندسیپ، 1979) استفاده شد. برای بررسی فرضیه‌ها، آزمون همبستگی و معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه 26 و AMOS نسخه 23 به کار گرفته شد.
یافته ها: یافته‌ها نشان داد فناوری اطلاعات بر توانمندسازی، خلاقیت، روحیه پژوهشی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان اثر مستقیم، مثبت و معنادار دارد (05/0>p). همچنین، توانمندسازی در رابطه میان فناوری اطلاعات و خلاقیت، روحیه پژوهشی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان نقش میانجی معناداری ایفا می‌کند (001/0>p).
نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که به‌کارگیری فناوری اطلاعات، به‌طور مستقیم و از طریق توانمندسازی دانش‌آموزان، می‌تواند به ارتقای خلاقیت، روحیه پژوهشی و پیشرفت تحصیلی در درس جغرافیا کمک کند. ازاین‌رو، پیشنهاد می‌شود کاربرد هدفمند فناوری اطلاعات در آموزش جغرافیا با فراهم‌کردن فرصت‌های مشارکت فعال، یادگیری مستقل و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان همراه شود.

واژه‌های کلیدی: فناوری اطلاعات، پیشرفت تحصیلی، خلاقیت، روحیه پژوهشی، توانمند سازی

متن کامل [PDF 1409 kb] (29 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1403/8/22 | پذیرش: 1403/9/22 | انتشار: 1403/10/1

فهرست منابع

1. بیدگلی، زهرااشرف السادات، نوروزی، داریوش، و مقامی، حمیدرضا. (1397). تأثیر فناوری های هوشمندسازی مدارس برخلاقیت دانش آموزان. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 7(4 )، 241-262. https://sid.ir/paper/223320/fa

2. رضایی‌فر، کیوان. (۱۴۰۰). بررسی نقش فناوری‌های جدید در توسعه توانمندی‌های آموزشی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه. مجله پژوهش و نوآوری در تربیت و توسعه، 1(1)،41-32. https://doi.org/10.61838/jsied.1.1.4

3. شیرزاد، زینب، مهرام، بهروز، و کارشکی، حسین. (۱۳۹۵). ساخت و اعتباریابی مقیاس روحیه پژوهشی برای دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه شهر مشهد. اندازه‌گیری تربیتی، ۶(۲۳)، ۱۱۷–۱۳۹. https://sid.ir/paper/214554/fa

4. صفاریه، محدثه، رضایی، علی‌محمد، و محمدی‌فر، محمدعلی. (۱۴۰۱). بررسی روایی و پایایی پرسش‌نامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور (۱۹۹۹). توسعه آموزش جندی‌شاپور، ۱۳(ویژه‌نامه).1-15. https://www.doi.org/ 10.22118/edc.2021.305873.1891

5. عزیزی، عبدالل؛ سجادی، اسرا و صالحی، مهدی. (1401). بررسی رابطه استفاده از تکنولوژی آموزشی با خلاقیت و نوآوری دانشجویان (مورد مطالعه: دانشجویان رشته علوم تربیتی دانشگاه کردستان). تدریس پژوهی، 10(3), 102-76. https://www.doi.org/10.34785/J012.2022.039

6. عظیمی، کامیار، شهنی ییلاق، منیجه، و خوشناموند، مهرداد. (۱۴۰۰). ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه فارسی پرسشنامه توانمندی اجتماعی-هیجانی و ارتباط آن با سرزندگی تحصیلی در دانش‌آموزان دوره اول متوسطه ایرانی. آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، ۱۴(۵۴)، ۵۹–۸۳. https://www.sid.ir/paper/997669/fa

7. مشتاقی لارگانی، سعید، قربانی، سمیرا، رضاییان، حمید، (1386)، اعتباریابی فرم فارسی مقیاس نگرش نسبت به کاربرد تکنولوژی در آموزش میان معلمان مقطع متوسطه شهر اصفهان، فصلنامۀ نوآوری های آموزشی، 26(7)، 107-126. https://noavaryedu.oerp.ir/article_214717.html.

8. Akiba, D., & Fraboni, M. C. (2023). AI-supported academic advising: Exploring ChatGPT’s current state and future potential toward student empowerment. Education Sciences, 13(9), 885.‌ https://doi.org/10.3390/educsci13090885

9. Anwar, M. N., Aness, M., Khizar, A., Naseer, M., & Muhammad, G. (2012). Relationship of creative thinking with the academic achievements of secondary school students. International Interdisciplinary Journal of Education, 1(3), 44-47. https://doi.org/10.36752/1764-001-003-001

10. Azimi, K., Shahni Yeylagh, M., & Khoshnamound, M. (2021). Psychometric properties of the Persian version of the Social–Emotional Competence Questionnaire and its relationship with academic vitality among Iranian lower secondary school students. Education and Evaluation (Educational Sciences), 14(54), 59–83. (in persian). https://www.sid.ir/paper/997669/fa

11. Azizi, A., Sajjadi, E., & Salehi, M. (2022). Examining the relationship between educational technology use and students’ creativity and innovation: A case study of educational sciences students at the University of Kurdistan. Research in Teaching, 10(3), 76–102. (in persian). https://www.doi.org/10.34785/J012.2022.039

12. Bell, J., & Waters, S. (2014). Ebook: doing your research project: a guide for first-time researchers. McGraw-hill education (UK).‌

13. Bidgoli, Z. A. S., Norouzi, D., & Maghami, H. R. (2018). The effect of smart school technologies on students’ creativity. Innovation and Creativity in the Humanities, 7(4), 241–262. (in persian). https://sid.ir/paper/223320/fa

14. Chappell, K. (2024). Creating spaces for ruptions and provocations. In Creative ruptions for emergent educational futures (pp. 1-24). Cham: Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-52973-3

15. Doshi, A. R., & Hauser, O. P. (2024). Generative AI enhances individual creativity but reduces the collective diversity of novel content. Science Advances, 10(28), eadn5290. https://doi.org/10.1126/sciadv.adn5290

16. Hosseinabadi, P., Asgari, P., & Bakhtiarpour, S. (2024). The role of academic stress and scientific motivation in predicting research spirit among the students of medical sciences. Research and Development in Medical Education, 13(1), 4-4.‌ https://doi.org/10.34172/rdme.33203

17. Kasneci, E., et al. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274

18. Ling, L. S., & Krishnasamy, S. (2023). Information Technology Capability (ITC) Framework to Improve Learning Experience and Academic Achievement of Mathematics in Malaysia. Electronic Journal of e-Learning, 21(1), 36-51.‌ https://doi.org/10.34190/ejel.21.1.2169

19. Moshtaghi Largani, S., Ghorbani, S., & Rezaeian, H. (2007). Validation of the Persian version of the Attitudes toward the Use of Technology in Education Scale among secondary school teachers in Isfahan. Educational Innovations, 26(7), 107–126. (in persian). https://noavaryedu.oerp.ir/article_214717.html

20. Parveen, S., & Ramzan, S. I. (2024). The role of digital technologies in education: Benefits and challenges. Int. Res. J. Adv. Eng. Manag, 2(06), 2029-2037. https://doi.org/10.47392/IRJAEM.2024.0299

21. Pham, L. B., & Taylor, S. E. (1999). From thought to action: Effects of process- versus outcome-based mental simulations on performance. Personality and Social Psychology Bulletin, 25(2), 250–260. https://doi.org/10.1177/014616729902500201

22. Qudah, S., & Melhem, Y. (2011). Impact of information and information technology on empowerment of employees private school sector in Northern Region in Jordan. Journal of Emerging Trends in Economics and Management Sciences, 2(1), 40-48. https://doi.org/10.10520/EJC133849

23. Rakuasa, H., & Latue, P. C. (2023). Role of geography education in raising environmental awareness: A literature review. Journal of Education Method and Learning Strategy, 2(01), 1-7. https://doi.org/10.59653/jemls.v2i01.293

24. Rezaeifar, K. (2021). Examining the role of emerging technologies in developing the educational capabilities of students with special needs. Journal of Research and Innovation in Education and Development, 1(1), 32–41. (in persian). https://doi.org/10.61838/jsied.1.1.4

25. Saffarieh, M., Rezaei, A. M., & Mohammadi-Far, M. A. (2022). Examining the validity and reliability of Pham and Taylor’s Academic Performance Questionnaire (1999). Jundishapur Education Development, 13(Special Issue), 1–15.(in persian). https://doi.org/10.22118/edc.2021.305873.1891

26. Shirzad, Z., Mehram, B., & Karshki, H. (2016). Development and validation of a research spirit scale for female secondary school students in Mashhad. Educational Measurement, 6(23), 117–139. (in persian). https://sid.ir/paper/214554/fa

27. Szalkowski, G. A., & Johansen, C. (2024). Defining and measuring the effects of digital technologies on social sustainability: A systematic literature review. Sustainable Development, 32(3), 1678-1699. https://doi.org/10.1002/sd.2741

28. Yang, X., Mukherjee, S., O'Carroll, T., Hou, Y., Singh, M. R., Gauthier, J. A., & Wu, G. (2023). Achievements, challenges, and perspectives on nitrogen electrochemistry for carbon‐neutral energy technologies. Angewandte Chemie International Edition, 62(10), e202215938.‌ https://doi.org/10.1002/anie.202215938

29. Yavuz, S. (2005). Developing a technology attitude scale for pre-service chemistry teachers. Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 4(1), 17-25.

30. Zhang, J., Ge, J., Ma, Y., Wang, Z., Yu, Y., Liang, X., ... & Xu, Y. (2022). The mediating and buffering effect of creativity on the relationship between sense of place and academic achievement in geography. Frontiers in Psychology, 13, 918289. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.918289

31. Zheng, L., Niu, J., Zhong, L., & Gyasi, J. F. (2023). The effectiveness of artificial intelligence on learning achievement and learning perception: A meta-analysis. Interactive Learning Environments, 31(9), 5650-5664. https://doi.org/10.1080/10494820.2021.2015693

32. Zhou, M., & Ee, J. (2012). Development and validation of the Social Emotional Competence Questionnaire (SECQ). The International Journal of Emotional Education, 4(2), 27–42.