اثربخشی ISTDP بر بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱

عیسی زاده, فاطمه; رحیمیان بوگر, اسحق

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 24، شماره 154 - ( زمستان 1404(دی)، 1404 ) جلد 24 شماره 154 صفحات 77-61 | برگشت به فهرست نسخه ها

Mendeley

Zotero

RefWorks

Eisazadeh F, Rahimian-Boogar I. (2025). The effectiveness of ISTDP on improving diabetes adjustment, treatment adherence, and fasting blood glucose levels in adolescents with type 1 diabetes. Journal of Psychological Science. 24(154), 61-77.
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2926-fa.html

عیسی زاده فاطمه، رحیمیان بوگر اسحق.(1404). اثربخشی ISTDP بر بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱ مجله علوم روانشناختی 24 (154) :77-61

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2926-fa.html

اثربخشی ISTDP بر بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱

فاطمه عیسی زاده

، اسحق رحیمیان بوگر^*

دانشگاه سمنان ، i_rahimian@semnan.ac.ir

چکیده: (741 مشاهده)

زمینه: دیابت یک بیماری مزمن است که یا به دلیل کمبود انسولین یا به دلیل مقاومت سلول‌ها نسبت به انسولین به وجود می‌آید. ابتلا به این بیماری در دوره نوجوانی، فرد را با تهدیدهای گوناگونی مواجه می‌سازد؛ لذا، در پژوهش حاضر، جهت کاهش بار روانی- اجتماعی دیابت در نوجوانان از ISTDP بهره برده شد.
هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی ISTDP بر بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 انجام گرفت.
روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه گواه و آزمایش بود. نمونه‌ی پژوهش حاضر شامل 40 نفر از نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 بود که در نیمه اول سال 1403 به انجمن دیابت ایران واقع در تهران مراجعه نمودند که از طریق نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و سپس از طریق جایگزینی تصادفی در هر گروه 20 نفر قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت 16 جلسه ISTDP دریافت نمودند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌ ارزیابی سازگاری با دیابت (ابراهیمی و همکاران، 2016)، پرسشنامه تبعیت از درمان دارویی (موریسکی و همکاران، 2008) و آزمایش خون FBS بود؛ همچنین جهت تحلیل داده‌ها از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیره با اندازه گیری مکرر استفاده شد.
یافته ها: باتوجه به نتایج اثر زمان (01/0 P<)، اثر مداخله (05/0 P<)، و اثرثبات (01/0 >P) می‌توان بیان نمود که ISTDP موجب بهبود سازگاری با بیماری، تبعیت از درمان و FBS در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع ۱ گشته و این نتایج در دوره پیگیری نیز ثابت باقی ماند.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که این درمان منجر به بهبود سازگاری با دیابت، تبعیت از درمان و سطح قندخون ناشتا در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 می‌شود. پیشنهاد میگردد که از ISTDP جهت کاهش معضلات جسمی-روانی-اجتماعی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع 1 استفاده شود.

واژه‌های کلیدی: تبعیت از درمان، دیابت نوع ۱، ISTDP، سازگاری با دیابت، سطح قندخون ناشتا، نوجوانان

متن کامل [PDF 1371 kb] (258 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/2/10 | پذیرش: 1404/4/13 | انتشار: 1404/10/7

فهرست منابع

1. دیانتی، منصور؛ مهدوی نژاد، بهناز؛ تقدسی، محسن. (1398). بررسی تبعیت دارویی و عوامل مرتبط با آن در بیماران مبتلا به سندروم عروق کرونر در دوره پس از ترخیص از بیمارستان بهشتی کاشان در سال ۱۳۹۶. مجله علوم پزشکی فیض، 23(2)، ۲۰۱-۲۰۸. http://feyz.kaums.ac.ir/article-1-3737-fa.html

2. سام، معصومه؛ پیرخائفی، علیرضا؛ اصغرنژاد فرید، علی اصغر. (1404). نقش سیستم های فعال سازی و بازداری رفتاری (BIS/BAS) در رفتارهای تکانشگری با نقش میانجی دشواری در تنظیم هیجانی در نوجوانان دختر هنرستانی دارای اختلال شخصیت مرزی. مجله علوم روانشناختی، ۲۴ (۱۴۵)، ۲۳۷-۲۲۱. http://dx.doi.org/10.52547/JPS.24.145.221

3. سلطانیان، نسیم؛ رحیمیان بوگر، اسحق؛ طالع پسند، سیاوش. (1401). مقایسه اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با مداخله سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت بر ادراک از بیماری و سازگاری با بیماری در دیابت نوع 2. دست‌آوردهای روان‌شناختی، 29(1)، 139-160. https://doi.org/10.22055/psy.2021.36614.266

4. شهریاری، یاسمن؛ قاسم زاده، سوگند؛ کاشانی وحید، لیلا؛ وکیلی، سمیرا. (1401). اثربخشی برنامه یکپارچه درمان فراتشخیصی بر استرس والدینی و افسردگی در نوجوانان مبتلا به دیابت نوع یک. دانشور پزشکی، 30(1)، 72-83. https://doi.org/10.22070/daneshmed.2022.15423.1148

5. طیبی، مهسا؛ اورکی، محمد. (1404). بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب، ناگویی هیجانی و پیروی از درمان در نوجوانان دختر مبتلا به ریفلاکس معده- مری. مجله علوم روانشناختی، ۲۴ (۱۴۷)، ۲۸۸-۲۷۳. http://psychologicalscience.ir/article-1-2311-fa.html

6. مهرتک، محمد؛ همتی، امیر و بخش زاده، آرمان (1397). سواد سلامت و ارتباط آن با تبعیت از رژیم دارویی، تغذیه و ورزش در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم. فصلنامه سواد سلامت، 3(2)،137-144. https://doi.org/10.22038/jhl.2018.32829.1003

7. هادی زاده، مهسا؛ خلعتبری، جواد؛ احدی، حسن. (1403). مقایسه اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و مصاحبه انگیزشی بر پیروی از درمان در سالمندان مبتلا به دیابت مقیم در منزل و خانه سالمندان. مجله علوم روانشناختی، ۲۳ (۱۳۹)، ۱۰۷-۹۳. https://doi.org/10.52547/JPS.23.139.1637

8. Abbass, A., Kisely, S., & Kroenke, K. (2009). Short-term psychodynamic psychotherapy for somatic disorders: Systematic review and meta-analysis of clinical trials. Psychother Psychosom, 78(5), 265-74. https://doi.org/10.1159/000228247

9. American Diabetes Association Professional Practice Committee, 14. (2025). Children and Adolescents: Standards of Care in Diabetes-2025. Diabetes Care 1 January, 48 (Supplement_1), S283–S305. https://doi.org/10.2337/dc25-S014

10. Bombaci, B., Torre, A., Longo, A., Pecoraro, M., Papa, M., Sorrenti, L., La Rocca, M., Lombardo, F., & Salzano, G. (2024). Psychological and Clinical Challenges in the Management of Type 1 Diabetes during Adolescence: A Narrative Review. Children, 11, 1085. https://doi.org/10.3390/children11091085

11. Costa-Cordella, S., Luyten, P., Cohen, D., Mena, F. & Fonagy, P. (2021). Mentalizing in mothers and children with type 1 diabetes. Development and Psychopathology, 33(1), 216-225. https://doi.org/10.1017/S0954579419001706

12. Dailah, H. G. (2024). The influence of nurse-led interventions on diseases management in patients with diabetes mellitus: a narrative review. In Healthcare (Vol. 12, No. 3, p. 352). Doi:10.3390/healthcare12030352

13. Davanloo, H. (1996). Management of tactical defenses in intensive short‐term dynamic psychotherapy, Part I: Overview, tactical defenses of cover words and indirect speech. International Journal of Short‐Term Psychotherapy, 11(3), 129-152. Doi:10.1002/(SICI)1522-7170(199609)11:3<129::AID-SHO120>3.0.CO;2-7

14. Dianati M, Mahdavinejad, Taghadosi M. (2019). Medication adherence rate and related factors in patients with acute coronary syndrome after discharge from Shahid Beheshti Hospital in Kashan during 2017-2018. Feyz Med Sci; 23 (2):201-208. http://feyz.kaums.ac.ir/article-1-3737-fa.html [In Persian]

15. Ebrahimi, H., Karimi Moonaghi, H., Namdar Areshtanab, H., & Jouybari L. (2016). Development and preliminary validation of diabetes adjustment assessment scale (DAAS): a new measure of adjustment with type 2 diabetes. J Caring Sci, 5 (2), 145-52. [In Persian] https://doi.org/10.15171/jcs.2016.015

16. Eisazadeh, F., & Rahimian-Boogar, I. (2024). Effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy on Physiological Measures in Patients with Type 2 Diabetes in Iran: A Systematic Review and Meta-Analysis: Systematic Review and Meta-Analysis of Acceptance and Commitment Therapy in Type 2 Diabetes. International Journal of Applied Behavioral Sciences, 11(3), 26–36. [In Persian] https://doi.org/10.22037/ijabs.v11i3.46328

17. Fatkuriyah, L., & Fitriani Nafista, U. (2025). Barriers on Diabetes Management Adherence in Children with Type 1 Diabetes Mellitus: A Literature Review. Journal of Nursing Periodic, 1(3), 54-66. http://jnp.uds.ac.id/jnp

18. Hadizadeh M, khalatbari J, Ahadi H. (2024). Comparing efficacy cognitive behavioral therapy & motivational interviewing on adherence to treatment in elderly with diabetes living in nursing homes and living at home. Journal of Psychological Science. 23(139), 93-107. Doi:10.52547/JPS.23.139.1637 [In Persian]

19. Gong, B., Yang, W., Xing, Y., Lai, Y., & Shan, Z. (2024). Global, regional, and national burden of type 1 diabetes in adolescents and young adults. Pediatr Res, 4, 1–9. https://doi.org/10.1038/s41390-024-03107-5

20. Kampling, H., Köhler, B., & Germerott, I. (2022). An integrated psychosomatic treatment program for People with Diabetes [psy-PAD]. Dtsch Arztebl Int, 119, 245–52. https://doi.org/10.3238/arztebl.m2022.0094

21. Kleinstäuber, M., Witthöft, M., & Hiller, W. (2011). Efficacy of short-term psychotherapy for multiple medically unexplained physical symptoms: A meta-analysis. Clinical Psychology Review, 31(1), 146-160. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2010.09.001.

22. Mehrtak, M., Hemmati, A., & Bakhshzadeh, A. (2018). Health Literacy and its Relationship with the medical, dietary Adherence and exercise in Patients with Type II Diabetes mellitus. Journal of Health Literacy, 3(2), 137-44. [In Persian] https://doi.org/10.22038/jhl.2018.32829.1003

23. Milo, F., Imondi, C., D'Amore, C., Angelino, G., Knafelz, D., Bracci, F., Dall'Oglio, L., De Angelis, P., & Tabarini, P. (2024). Short-term Psychodynamic Psychotherapy in Addition to Standard Medical Therapy Increases Clinical Remission in Adolescents and Young Adults with Inflammatory Bowel Disease: a Randomised Controlled Trial. J Crohns Colitis, 26, 18(2), 256-263. https://doi.org/10.1093/ecco-jcc/jjad145.

24. Morgan, S. M., & Mace Firebaugh, C. (2024). Psychodynamic therapists treating patients with eating disorders during COVID-19: perceptions of the therapeutic relationship, patient experiences and symptomatology, and therapeutic processes. Psychoanalytic Psychotherapy, 38(2), 153–166. https://doi.org/10.1080/02668734.2023.2294802

25. Morisky, D. E., Ang, A., Krousel-Wood, M., & Ward, H. J. (2008). Predictive validity of a medication adherence measure in an outpatient setting. J ClinHypertens (Greenwich), 10(5), 348-54. Doi:10.1111/j.1751-7176.2008.07572.x

26. Opland, C., & Torrico, T.J. (2024). Psychodynamic Therapy. [Updated 2024 Sep 2]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK606117/

27. Rani, T. P., Prashanthi, B., Fathima, A. A., Firdose, A., Naser, S., Unnisa, M. N. & Begum, K. (2021). A Cross-sectional Study on Medication Adherence in Patients with Type 2 Diabetes Mellitus. Technological Innovation in Pharmaceutical Research, 9, 11-22. https://doi.org/10.9734/bpi/tipr/v9/2456F

28. Ridwanto, M., Indarto, D., & Hanim, D. (2020). Factors Affecting Fasting Blood Glucose in Patients with Type 2 Diabetes Mellitus. Int J Nutr Sci, 5(1), 13-18. https://doi.org/10.30476/IJNS.2020.84492.1048.

29. Rostami Ravari, M., Vaziri, S. H., Sarafraz, M., & Rafiepoor, A. (2024). The Impact of Intensive Short-Term Dynamic Psychotherapy (ISTDP) on Psychological Capacity, Anxiety Severity, and Functional Gastrointestinal Disorders in Psychosomatic Patients with Gastrointestinal Symptoms. International Journal of Education and Cognitive Sciences, 5(2), 101-111. [In Persian] https://doi.org/10.61838/kman.ijecs.5.2.12

30. Sabbah, M. M., Hjazeen, A. A., & Arabiat, D. (2024). Adherence to diabetes management among school-aged children and adolescents living with type 1 diabetes in Jordan. Journal of Pediatric Nursing, 74, 110–115. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2023.11.021

31. Sapra, A., & Bhandari, P. (2023). Diabetes. In StatPearls. StatPearls Publishing.

32. Sam M, Pirkhaefi A, Asgharanjad Farid A A. (2025). The role of brain inhibition/activation systems (BIS/BAS) in impulsivity with a mediating role of emotion dysregulation in female vocational school teenagers with borderline personality disorder. Journal of Psychological Science. 24(145), 221-237. Doi:10.52547/JPS.24.145.221 [In Persian]

33. Shahriari, Y., Ghasemzadeh, S., Kashani Vahid, L., & Vakili, S. (2022). The effectiveness of unified transdiagnostic treatment protocols on parental stress and depression in adolescents with type 1 diabetes. Daneshvar Medicine, 30(1), 72-83. Doi:10.22070/daneshmed.2022.15423.1148 [In Persian]

34. Soltanian, N., Rahimian Boogar, I., & Talepasand, S. (2022). Comparison of the effectiveness of acceptance and commitment therapy with health-promoting lifestyle intervention on disease perception and adjustment to type 2 diabetes. Psychological Achievements, 29(1), 139-160. https://doi.org/10.22055/psy.2021.36614.266 [In Persian]

35. Tayebi M, oraki M. (2025). Investigating the Effectiveness of Acceptance and Commitment-Based Therapy (ACT) on Anxiety, Alexithymia and Adherence to Treatment in Adolescent Girls with Gastroesophageal Reflux. Journal of Psychological Science. 24(147), 273-288. http://psychologicalscience.ir/article-1-2311-fa.html [In Persian]

36. Thoma, N. C., & Allan A. (2022). Intensive short-term dynamic psychotherapy (ISTDP) offers unique procedures for acceptance of emotion and may contribute to the process-based therapy movement. JCBS, 25, 106-114. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2022.07.003

37. Titmuss, A., Korula, S., Wicklow, B., & Nadeau, K. J. (2024). Youth-onset type 2 diabetes: an overview of pathophysiology, prognosis, prevention and management. Current diabetes reports, 24(8), 183-195. Doi:10.1007/s11892-024-01546-2

38. Viganò, A., Petolicchio, B., Toscano, M. (2025). Real-world application of Short Term Psychodynamic Psychotherapy (STPP) as chronic migraine preventive therapy: Profiling responders and predictive factors. Neurol Sci, 7, 641-655. https://doi.org/10.1007/s10072-025-08075-0

39. Xia, X., Deng, H., Ren, W., Yang, L., Zhu, Y. (2025). Association between fasting blood glucose and psychotic symptoms in Chinese patients with first-episode drug-naïve major depressive disorder. BMC Psychiatry, 25, 49. https://doi.org/10.1186/s12888-025-06502-2

40. Zhou, J., & Yang, X. (2025). Association between depression and the prevalence and prognosis of prediabetes: Data from National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) 2013–2018. PLoS ONE, 20(1), e0304303. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0304303