آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 150 - ( تابستان 1404(شهریور)، 1404 )
جلد 24 شماره 150 صفحات 371-355 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Mahmoudi A, Farhadian A, kalantar Ghoreishi M. (2025). Prediction of Insomnia Based on Cognitive Avoidance and Obsessive Beliefs. Journal of Psychological Science. 24(150), 355-371. doi:10.61186/jps.24.150.355
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2851-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2851-fa.html
محمودی افسون، فرهادیان علی، کلانتر قریشی منیر.(1404). پیش بینی بی خوابی بر اساس اجتناب شناختی و باورهای وسواسی مجله علوم روانشناختی 24 (150) :371-355 10.61186/jps.24.150.355
گروه روانشناسی و مشاوره، واحد پردیس شهید چمران، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. ، farhadianabrak@gmail.com
چکیده: (180 مشاهده)
زمینه: بیخوابی بهعنوان یکی از شایعترین اختلالات خواب، تحت تأثیر عوامل شناختی و هیجانی قرار دارد و میتواند پیامدهای گستردهای بر سلامت روان، کارکرد روزانه و کیفیت زندگی افراد بر جای گذارد. در این میان، اجتناب شناختی بهعنوان راهبردی ناکارآمد برای دوری از افکار و هیجانات آزارنده و باورهای وسواسی، از طریق افزایش نگرانی، مسئولیتپذیری افراطی و کنترل ذهنی، میتوانند نقش مهمی در تشدید مشکلات خواب داشته باشند؛ ازاینرو بررسی نقش این متغیرها در پیشبینی بیخوابی از اهمیت پژوهشی و بالینی برخوردار است.
هدف: هدف از انجام این پژوهش، پیش بینی بی خوابی بر اساس اجتناب شناختی و باورهای وسواسی بود.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مراجعهکنندگان به مرکز اختلالات خواب در شهر تهران بود که از میان آنان، با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس، 300 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه بیخوابی (مورین، 1993)، پرسشنامه اجتناب شناختی (سکستون و دوگاس، 2009) و پرسشنامه باورهای وسواسی (کارگروه شناختهای اختلال وسواسی) استفاده شد. داده ها از طریق روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان با استفاده از نرم افزار spss22 تحلیل شدند.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که مقدار ضریب همبستگی چندگانه برابر با 67/0 به دست آمد که بیانگر وجود رابطه نسبتاً مطلوب میان متغیرهای پیشبین و بیخوابی است. همچنین، مقدار ضریب تعیین نشان داد که اجتناب شناختی و باورهای وسواسی در مجموع قادرند 45 درصد از واریانس بیخوابی را تبیین کنند. نتایج ضرایب رگرسیون نیز نشان داد که اجتناب شناختی با ضریب استانداردشده 25/0 و باورهای وسواسی با ضریب استانداردشده 307/0، هر دو بهصورت مثبت و معنادار بیخوابی را پیشبینی میکنند.
نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش میتوان گفت که مؤلفههای شناختی، بهویژه الگوهای ناکارآمد در مواجهه با افکار و باورهای وسواسی، در تبیین بیخوابی نقش قابل توجهی دارند. بنابراین، توجه به کاهش اجتناب شناختی و اصلاح باورهای وسواسی میتواند در ارزیابی، پیشگیری و طراحی مداخلات روانشناختی برای افراد مبتلا به بیخوابی سودمند باشد. این نتایج بر ضرورت بهکارگیری رویکردهای شناختی ـ رفتاری در مدیریت و درمان بیخوابی تأکید دارد.
هدف: هدف از انجام این پژوهش، پیش بینی بی خوابی بر اساس اجتناب شناختی و باورهای وسواسی بود.
روش: پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مراجعهکنندگان به مرکز اختلالات خواب در شهر تهران بود که از میان آنان، با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس، 300 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه بیخوابی (مورین، 1993)، پرسشنامه اجتناب شناختی (سکستون و دوگاس، 2009) و پرسشنامه باورهای وسواسی (کارگروه شناختهای اختلال وسواسی) استفاده شد. داده ها از طریق روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون همزمان با استفاده از نرم افزار spss22 تحلیل شدند.
یافتهها: یافتههای پژوهش نشان داد که مقدار ضریب همبستگی چندگانه برابر با 67/0 به دست آمد که بیانگر وجود رابطه نسبتاً مطلوب میان متغیرهای پیشبین و بیخوابی است. همچنین، مقدار ضریب تعیین نشان داد که اجتناب شناختی و باورهای وسواسی در مجموع قادرند 45 درصد از واریانس بیخوابی را تبیین کنند. نتایج ضرایب رگرسیون نیز نشان داد که اجتناب شناختی با ضریب استانداردشده 25/0 و باورهای وسواسی با ضریب استانداردشده 307/0، هر دو بهصورت مثبت و معنادار بیخوابی را پیشبینی میکنند.
نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش میتوان گفت که مؤلفههای شناختی، بهویژه الگوهای ناکارآمد در مواجهه با افکار و باورهای وسواسی، در تبیین بیخوابی نقش قابل توجهی دارند. بنابراین، توجه به کاهش اجتناب شناختی و اصلاح باورهای وسواسی میتواند در ارزیابی، پیشگیری و طراحی مداخلات روانشناختی برای افراد مبتلا به بیخوابی سودمند باشد. این نتایج بر ضرورت بهکارگیری رویکردهای شناختی ـ رفتاری در مدیریت و درمان بیخوابی تأکید دارد.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)