دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران ، k.yazdanbakhsh@razi.ac.ir
چکیده: (23 مشاهده)
زمینه: اختلال علائم جسمی بهصورت اشتغال ذهنی فرد با ترس از بیمار شدن یا اعتقاد وی مبنی بر ابتلا به یک بیماری جدی تعریف شده است که با نشانههای شناختی، هیجانی و رفتاری ارتباط دارد. تنظیم شناختی هیجان از جمله مشکلات مهمی است که در دختران مبتلا به اختلال علائم جسمانی وجود دارد و درمان متمرکز برشفقت با تأکید بر تنظیم هیجان، توجهآگاهی، شفقت با خود و دیگران و افزایش خرد، همدلی و مسئولیتپذیری میتواند در کاهش نشانههای این افراد مؤثر باشد.
هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر علائم جسمانی، تنظیم شناختی هیجان و خودکارآمدی مراقبت از خود در دختران دبیرستانی مبتلا به اختلال علائم جسمانی بود.
روش: روش پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیشآزمون پسآزمون با گروه گواه و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری تمامی دانشآموزان دختر متوسطه دوم شهرستان کامیاران بودند که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل و مبتلا به اختلال علائم جسمانی بودند. نمونه آماری بهصورت نمونهگیری خوشهای انتخاب شد و شامل 30 نفر از این دانشآموزان بودند که از میان 58 نفر که دارای نمره بالا در پرسشنامه علائم جسمانی بودند انتخاب و پس از اجرای مصاحبه تشخیصی در دو گروه 15 نفره آزمایشی و گواه بهصورت تصادفی جایدهی شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه علائم جسمانی (لاکورت و همکاران، 2013)، تنظیم شناختی هیجان (گارنفسکی و همکاران، 2001) و خودکار آمدی مراقبت از خود (لو و اون، 1996) استفاده شد. گروه آزمایش درمان متمرکز بر شفقت (پل گیلبرت، 2009) را در 10 جلسه 90 دقیقهای طی دو ماه دریافت کردند. داده های گردآوری شده با استفاده از آزمون های تحلیل واریانس با اندازه گیریهای مکرر و آزمون بونفرونی در نرمافزار SPSS26 تحلیل شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که شرکتکنندگان گروه آزمایش در تنظیم شناختی هیجان و خودکارآمدی مراقبت از خود نسبت به گروه گواه نمرات بالاتری گزارش کردند (001/0≥P) همچنین بهبودی نشانه های علائم جسمانی و تنظیم هیجان در گروه آزمایش در مرحله پیگیری دیده شد (001/0≥P).
نتیجهگیری: به نظر میرسد درمان متمرکز بر شفقت با بهره گیری از فنونی مانند ابراز شفق تورزی برای خود و دیگران، همدلی، پذیرش، خرد و توجه آگاهی میتواند تأثیر بسزایی در پیشگیری و کاهش نشانه های اختلال علائم جسمانی داشته باشد.
شمارهی مقاله: 9
نوع مطالعه:
كاربردي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/4/19 | پذیرش: 1405/4/1 | انتشار: 1405/7/1
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |