دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. ، Zareei_h@yazd.ac.ir
چکیده: (6 مشاهده)
زمینه: خانوادههای ترکیبی، از ادغام دو یا چند خانواده پیشین تشکیل شدهاند و ساختار پیچیده و چالشبرانگیزی دارند. نوجوانانی که در خانوادههای ترکیبی بزرگ میشوند، در مقایسه با نوجوانانی که در خانوادههای هستهای پرورش مییابند، در معرض ریسکهای روانی و اجتماعی بیشتری هستند. تا کنون تدوین و ارزیابی بستههای آموزشی خودیاری برای نوجوانان خانوادههای ترکیبی در ایران، به طور جدی مورد مطالعه قرار نگرفته است.
هدف: هدف پژوهش حاضر، تدوین و اعتباریابی بستۀ آموزشی خودیاری مبتنی بر تجارب زیسته نوجوانان خانوادههای ترکیبی شهر یزد بود.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. جامعۀ مورد مطالعه شامل تمامی نوجوانان دختری بود که در خانوادههای ترکیبی شهر یزد زندگی میکردند. با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، اولین نوجوان خانواده ترکیبی انتخاب شده و سپس روند نمونهگیری تا رسیدن دادهها به فرایند اشباع (تعداد 11 نفر) تداوم پیدا کرد. اطلاعات این مطالعه نیز با استفاده از مصاحبههای نیمه ساختار یافته جمعآوری شدند. جهت تجزیه و تحلیل دادههای پژوهش از روش کلایزی (1978) استفاده شد. همچنین جهت تحلیل دقیقتر دادههای استخراج شده از نرمافزار Max QDA-20 نیز استفاده شد.
یافته ها: تحلیل نهایی تجارب زیسته نوجوانان خانوادههای ترکیبی، 19 مضمون فرعی و شش مضمون اصلی شامل تابآوری، پذیرش تفاوتها، چالشهای ارتباطی، نیاز به توجه و حمایت، استقلال و مسئولیتپذیری و احساس ارزشمندی را شناسایی کرد. همچنین بر مبنای مضامین فرعی و اصلی کشف شده در این مطالعه، یک بسته آموزشی برای خودیاری نوجوانان خانوادههای ترکیبی تدوین شد که اعتبار آن توسط متخصصان مورد تأیید قرار گرفت.
نتیجهگیری: با توجه به تأیید اعتبار بستۀ آموزشی خودیاری مبتنی بر تجارب زیسته نوجوانان خانوادههای ترکیبی در مطالعۀ حاضر، نوجوان درمانگران و مشاوران مدارس میتوانند از این بستۀ آموزشی در جلسات فردی و گروهی با نوجوانان خانوادههای ترکیبی که با چالشهای مشابه مواجه هستند، استفاده کنند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/5/8 | پذیرش: 1405/6/18
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |