استاد گروه روانشناسی. دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه تبریز. تبریز. ایران (نویسنده مسئول) ، abbas.bakhshipour@gmail.com
چکیده: (3 مشاهده)
زمینه: اختلال نارسایی توجه/بیشفعالی (ADHD) از شایعترین اختلالات کودکی است که میتواند سلامت روان مادران را تضعیف کند. کاهش انعطافپذیری روانشناختی، این مادران را در برابر استرس و مشکلات هیجانی آسیبپذیر میسازد. با وجود توجه اخیر به مداخلاتی مانند درمان هیجانمدار و آموزش خودشفقتورزی برای بهبود این انعطافپذیری، شواهد مقایسهای درباره اثربخشی آنها در این گروه محدود است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان هیجانمدار و آموزش خودشفقتورزی بر فرسودگی والدگری، انعطافپذیری روانشناختی مادران کودکان با اختلال نارسایی توجه/ بیشفعالی انجام شد.
روش: روش پژوهش از نظر هدف کاربردی از نظر روش شبه آزمایشی از سری طرحهای پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی مادران کودکان 7 تا 11 سال با اختلال نارسایی توجه/بیشفعالی شهر زنجان در سال 1403 تشکیل میدادند. با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند 45 نفر از مادران انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه گمارده شدند (هر گروه 15 نفر). برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه انعطافپذیری روانشناختی (دنیس و وندروال، 2010). استفاده شد. گروه آزمایشی اوّل 8 جلسه 45 دقیقهای درمان هیجانمدار و گروه آزمایشی دوم 8 جلسه 90 دقیقهای آموزش خودشفقتورزی را دریافت کردند. دادههای جمعآوری شده با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرمافزار آماری SPSS.26 تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد که درمان هیجانمدار و آموزش خودشفقتورزی بر انعطافپذیری روانشناختی مؤثر هستند (05/0≥P). علاوه بر این نتایج آزمونهای تعقیبی بونفرونی نشان داد که میانگین نمرات انعطافپذیری روانشناختی در پسآزمون و پیگیری درمان هیجانمدار در مقایسه با آموزش خودشفقتورزی بالاتر بود که نشان دهنده اثربخشی درمان هیجان مدار است. اثر و ثبات مداخله بعد از دو ماه پیگیری بر روی گروههای آزمایشی پایدار بود.
نتیجهگیری: با توجه به اثربخشی و پایداری بیشتر درمان هیجانمدار، توصیه میشود مراکز مشاوره و درمانی این روش را برای توانمندسازی روانشناختی مادران کودکان مبتلا به ADHD بهکار گیرند تا بتوانند بهتر با چالشهای فرزندپروری و استرسهای ناشی از آن کنار بیایند
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/5/22 | پذیرش: 1405/2/1
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |