آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
پاییز 1405(مهر)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران. ، roshan@shahed.ac.ir
چکیده: (13 مشاهده)
زمینه: علایم اختلال وسواسی - جبری برای اکثر افراد از دورۀ کودکی شروع میشود. درمان شناختی - رفتاری یکی از رویکردهای درمانی مؤثر برای درمان علائم اختلال وسواسی - جبری در کودکان و همراهی خانوادگی والدین آنها است، اما در مورد اثربخشی درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول بر علائم اختلال وسواسی - جبری در کودکان و همراهی خانوادگی والدین آنها، شکاف پژوهشی وجود دارد.
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی کارآمدی درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول بر علائم بالینی کودکان مبتلا به اختلال وسواسی - جبری و همراهی خانوادگی والدین آنها در قالب طرح تک آزمودنی با چند خط پایه بود.
روش: روش این پژوهش، نیمه تجربی تک آزمودنی از نوع طرح خط پایه چندگانه با آزمودنیهای متفاوت بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی کودکان مبتلا به اختلال وسواسی - جبری و مادران آنها در سال 1404 بود که جهت دریافت خدمات درمانی به مرکز روانپزشکی و علوم اعصاب افق و کلینیک روانپزشکی بیمارستان 5 آذرشهر گرگان مراجعه کرده بودند که از بین آنها، 3 کودک مبتلا به اختلال وسواسی - جبری بعد از تشخیص توسط روانپزشک، با روش نمونهگیری در دسترس مبتنی بر هدف انتخاب شدند. ابزارهای جمعآوری دادهها در این پژوهش شامل پرسشنامه اختلال وسواسی - جبری - نسخۀ کودک (فوا و همکاران، ۲۰۱۰) و مقیاس همراهی خانوادگی - اضطراب (لیبوویتز و همکاران، 2013) بود. همچنین، برای تجزیه و تحلیل دادههای این پژوهش از روش تحلیل چشمی و روشهای درصد دادههای ناهمپوش و درصد همه دادههای ناهمپوش، بهعنوان شاخص اندازۀ اثر و نیز درصد بهبودی با روش میانگین کاهش از خط پایه استفاده شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول به طور معناداری موجب کاهش علائم اختلال وسواسی - جبری در آزمودنیها و همراهی خانوادگی مادران آنها شد (05/0P<)، طوری که درصد بهبودی برای آزمودنی اول، دوم و سوم در علائم اختلال وسواسی - جبری به ترتیب 44/58، 55 و 59/51 درصد و در همراهی خانوادگی 20/58، 71/65 و 29/61 درصد به دست آمد. تحلیلهای دیداری و نتایج تحلیلهای درونموقعیتی و بینموقعیتی نیز حاکی از تفاوت معنادار بین مرحلۀ خط پایه و مداخله برای همه آزمودنیها (75PND> و 75PAND> ) و مادران (100PND> و 100PAND>) بود. همچنین ماندگاری اثر درمان در مرحلۀ پیگیری نیز تأیید شد.
نتیجهگیری: باتوجهبه یافتههای مطالعۀ حاضر پیشنهاد میشود که درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول توسط روانشناسان و روانپزشکان کودک برای کاهش علایم اختلال وسواسی - جبری در کودکان و همراهی خانوادگی والدین آنها مورد استفاده قرار گیرد.
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی کارآمدی درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول بر علائم بالینی کودکان مبتلا به اختلال وسواسی - جبری و همراهی خانوادگی والدین آنها در قالب طرح تک آزمودنی با چند خط پایه بود.
روش: روش این پژوهش، نیمه تجربی تک آزمودنی از نوع طرح خط پایه چندگانه با آزمودنیهای متفاوت بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی کودکان مبتلا به اختلال وسواسی - جبری و مادران آنها در سال 1404 بود که جهت دریافت خدمات درمانی به مرکز روانپزشکی و علوم اعصاب افق و کلینیک روانپزشکی بیمارستان 5 آذرشهر گرگان مراجعه کرده بودند که از بین آنها، 3 کودک مبتلا به اختلال وسواسی - جبری بعد از تشخیص توسط روانپزشک، با روش نمونهگیری در دسترس مبتنی بر هدف انتخاب شدند. ابزارهای جمعآوری دادهها در این پژوهش شامل پرسشنامه اختلال وسواسی - جبری - نسخۀ کودک (فوا و همکاران، ۲۰۱۰) و مقیاس همراهی خانوادگی - اضطراب (لیبوویتز و همکاران، 2013) بود. همچنین، برای تجزیه و تحلیل دادههای این پژوهش از روش تحلیل چشمی و روشهای درصد دادههای ناهمپوش و درصد همه دادههای ناهمپوش، بهعنوان شاخص اندازۀ اثر و نیز درصد بهبودی با روش میانگین کاهش از خط پایه استفاده شد.
یافته ها: نتایج نشان داد که درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول به طور معناداری موجب کاهش علائم اختلال وسواسی - جبری در آزمودنیها و همراهی خانوادگی مادران آنها شد (05/0P<)، طوری که درصد بهبودی برای آزمودنی اول، دوم و سوم در علائم اختلال وسواسی - جبری به ترتیب 44/58، 55 و 59/51 درصد و در همراهی خانوادگی 20/58، 71/65 و 29/61 درصد به دست آمد. تحلیلهای دیداری و نتایج تحلیلهای درونموقعیتی و بینموقعیتی نیز حاکی از تفاوت معنادار بین مرحلۀ خط پایه و مداخله برای همه آزمودنیها (75PND> و 75PAND> ) و مادران (100PND> و 100PAND>) بود. همچنین ماندگاری اثر درمان در مرحلۀ پیگیری نیز تأیید شد.
نتیجهگیری: باتوجهبه یافتههای مطالعۀ حاضر پیشنهاد میشود که درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول توسط روانشناسان و روانپزشکان کودک برای کاهش علایم اختلال وسواسی - جبری در کودکان و همراهی خانوادگی والدین آنها مورد استفاده قرار گیرد.
شمارهی مقاله: 8
واژههای کلیدی: درمان شناختی - رفتاری مبتنی بر ماژول، اختلال وسواسی - جبری، همراهی خانوادگی، کودکان.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)