گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. ، zahra.bakhtiari81@gmail.com
چکیده: (19 مشاهده)
زمینه: رشد انفجاری فناوریهای نوین ارتباطی مرزهای صمیمیت زوجی را بازتعریف کرده است، بااینحال مطالعات داخلی کمتر به ترسیم همزمان آثار تقویتی و تضعیفی این فناوریها بر پویاییهای بینفردی پرداخته و شکاف دانشی درباره نقش الگوهـای مصرف، مرزبندی و سواد عاطفی دیجیتال باقی مانده است.
هدف: پژوهش حاضر باهدف واکاوی پدیدارشناسانه تجربیات زیسته زوجین از فرصتها و چالشهای فناوریهای نوین ارتباطی انجام شد.
روش: رویکرد پژوهش کیفی و روش پدیدارشناسی از نوع توصیفی بوده و دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با افراد متأهل ساکن تهران که حداقل سه سال از زندگی مشترک آنان گذشته بود، گردآوری شد. نمونهگیری بهصورت هدفمند انجام گرفت و پس از ۱۷ مصاحبه، اشباع نظری حاصل شد. دادهها با روش هفتمرحلهای کلایزی تحلیل شدند.
یافته ها: یافتهها نشان داد فناوریهای ارتباطی واجد دو دسته پیامدند: در بخش اثرات مثبت ۷۱ کد اولیه، ۲۶ مضمون فرعی و ۱۰ مضمون اصلی شامل رشد درون زوجی، گفتوگوی مؤثر، اعتمادسازی دیجیتال، صمیمیت خلاقانه و یادگیری متقابل استخراج شد. در بخش اثرات منفی نیز ۷۵ کد اولیه، ۳۰ مضمون فرعی و ۱۲ مضمون اصلی همچون کاهش کیفیت حضور مشترک، وابستگی دیجیتال، نقض حریم خصوصی، تضعیف مهارتهای ارتباطی و اختلال در صمیمیت شناسایی گردید.
نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش، فناوریهای نوین ارتباطی دارای کارکردی دوگانه در نظام زناشویی هستند؛ همزمان ظرفیت تقویت صمیمیت و گفتوگو را دارند و هم میتوانند موجب وابستگی دیجیتال و تضعیف کیفیت حضور مشترک شوند. پیامد نهایی این فناوریها ذاتی نیست، بلکه وابسته به الگوی مصرف، سواد عاطفی دیجیتال و توانمندی زوجین در مرزبندی آگاهانه است. ازاینرو، طراحی مداخلات آموزشی جهت ارتقای سواد ارتباطی-دیجیتال زوجین ضرورت مییابد.
شمارهی مقاله: 4
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/8/30 | پذیرش: 1405/9/1 | انتشار: 1405/9/1
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |