بهار 1405ا(خرداد)ج،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران ، Samereh.asadi@iau.ac.ir
چکیده: (10 مشاهده)
زمینه:خودمتمایزسازی پایین و فرسودگی زناشویی بالا از مشکلات اصلی زوجهای در آستانه طلاق هستند که رابطهای تقابلی با یکدیگر دارند، اما اثربخشی مداخلات روانشناختی نوین بر بهبود همزمان این دو متغیر بهطور مقایسهای مورد بررسی قرار نگرفته است. بنابراین، این پژوهش به مقایسه تأثیر زوجدرمانی هیجانمحور و زوجدرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر این متغیرها میپردازد.
هدف:هدف پژوهش مقایسه اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور وزوجدرمانی مبتنی برپذیرش و تعهدبرخودمتمایزسازی و فرسودگی زناشویی زوجین درآستانه طلاق بود.
روش: این مطالعه از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون وپیگیری سهماهه با گروه گواه بود.جامعه آماری شامل تمامی زوجین مراجعهکننده به مرکزمشاوره شیوا تهران درششماهه نخست سال ۱۴۰۳ بود.ازمیان ۹۱زوج غربالگری شده،۳۳زوج به صورت تصادفی درسه گروه (هر گروه ۱۱ زوج)جایگزین شدند.گروههای آزمایش، به ترتیب، پروتکل زوجدرمانی هیجانمحور جانسون (۲۰۰۴) و زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد گهارت(۲۰۱۲) را در قالب ۹ جلسه ۹۰ دقیقهای دریافت کردند.ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودمتمایزسازی ( اسکورن و فریدلندر، ۱۹۹۸) وپرسشنامه فرسودگی زناشویی (پانیز، ۱۹۹۶) بود.دادهها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی توسط نرمافزارSPSS-26تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله بهطور معناداری منجر به بهبود خودمتمایزسازی و کاهش فرسودگی زناشویی شدند (0.05>p). با این حال، زوجدرمانی هیجانمحور در مقایسه با زوجدرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد اثربخشی بالاتری داشت(0.004>p).اندازه اثر زوجدرمانی هیجانمحور در خودمتمایزسازی(۰.۶۸۴ = η²) وفرسودگی زناشویی (۰.۷۸۲ = η²) بهطور معناداری بیشتر بود.همچنین، اثرات هردومداخله درمرحله پیگیری پایدارماندند.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج، می توان زوج درمانی هیجان محور را به عنوان مداخله ای ترجیحی برای زوج های در آستانه طلاق، در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی به کار برد.این رویکرد با تمرکز بر اصالت هیجانی و دلبستگی، به طور مؤثرتری می تواند خودمتمایزسازی را افزایش وفرسودگی زناشویی راکاهش دهد واز این راه، از تشدید تعارضات و وقوع طلاق پیشگیری کند.
هدف:هدف پژوهش مقایسه اثربخشی زوجدرمانی هیجانمحور وزوجدرمانی مبتنی برپذیرش و تعهدبرخودمتمایزسازی و فرسودگی زناشویی زوجین درآستانه طلاق بود.
روش: این مطالعه از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون وپیگیری سهماهه با گروه گواه بود.جامعه آماری شامل تمامی زوجین مراجعهکننده به مرکزمشاوره شیوا تهران درششماهه نخست سال ۱۴۰۳ بود.ازمیان ۹۱زوج غربالگری شده،۳۳زوج به صورت تصادفی درسه گروه (هر گروه ۱۱ زوج)جایگزین شدند.گروههای آزمایش، به ترتیب، پروتکل زوجدرمانی هیجانمحور جانسون (۲۰۰۴) و زوج درمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد گهارت(۲۰۱۲) را در قالب ۹ جلسه ۹۰ دقیقهای دریافت کردند.ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه خودمتمایزسازی ( اسکورن و فریدلندر، ۱۹۹۸) وپرسشنامه فرسودگی زناشویی (پانیز، ۱۹۹۶) بود.دادهها با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی توسط نرمافزارSPSS-26تحلیل شدند.
یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله بهطور معناداری منجر به بهبود خودمتمایزسازی و کاهش فرسودگی زناشویی شدند (0.05>p). با این حال، زوجدرمانی هیجانمحور در مقایسه با زوجدرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد اثربخشی بالاتری داشت(0.004>p).اندازه اثر زوجدرمانی هیجانمحور در خودمتمایزسازی(۰.۶۸۴ = η²) وفرسودگی زناشویی (۰.۷۸۲ = η²) بهطور معناداری بیشتر بود.همچنین، اثرات هردومداخله درمرحله پیگیری پایدارماندند.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج، می توان زوج درمانی هیجان محور را به عنوان مداخله ای ترجیحی برای زوج های در آستانه طلاق، در مراکز مشاوره و خدمات روانشناختی به کار برد.این رویکرد با تمرکز بر اصالت هیجانی و دلبستگی، به طور مؤثرتری می تواند خودمتمایزسازی را افزایش وفرسودگی زناشویی راکاهش دهد واز این راه، از تشدید تعارضات و وقوع طلاق پیشگیری کند.
واژههای کلیدی: زوجدرمانی هیجانمحور، زوجدرمانی مبتنی بر پذیرش و تعهد، خودمتمایزسازی، فرسودگی زناشویی، طلاق
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |