آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
پاییز 1405(مهر)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران. ، Spnaghash@ut.ac.ir
چکیده: (14 مشاهده)
زمینه: کمال زدگی، اضطراب و کیفیت رابطه مادر - کودک مادران بهعنوان عواملی تاثیرگذار در بروز و تداوم مشکلات روانشناختی فرزندان شناخته می شوند. با وجود اهمیت این موضوع، مطالعات اندکی به بررسی اثربخشی مداخلات خانوادهمحور بر کمال زدگی، اضطراب مادران و پیامدهای آن بر رابطه والد - کودک پرداختهاند.
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه مداخله روانشناختی خانوادهمحور مبتنی بر تعامل مادر - کودک (PCIT) ، بر کمال زدگی، اضطراب و کیفیت رابطه مادر - کودک بود.
روش: روش این پژوهش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران کودکان ۶ تا ۱۲ ساله مناطق ۴، ۷ و ۸ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. تعداد ۳۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت همتاسازی در دو گروه آزمایش و گواه (۱۵ نفر در هر گروه) جایگذاری شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه انفرادی ۹۰ دقیقهای برنامه مداخله درمانی PCIT را دریافت کرد. این پروتکل بر اساس اصول درمان مبتنی بر تعامل والد - کودک (PCIT) آیبرگ و همکاران (2011) طراحی شده است. دادهها با استفاده از پرسشنامه کمال زدگی هیل (هیل و همکاران، ۲۰۰۴)، پرسشنامه اضطراب حالت - رگه اسپیلبرگر (اسپیلبرگر و همکاران، ۱۹۷۰) و مقیاس رابطه والد - کودک پیانتا (پیانتا، ۱۹۹۴) جمعآوری و با آزمون تیمستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) از طریق نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که برنامه مداخله درمانی PCIT منجر به کاهش معنادار نمرات کمال زدگی (P<0/003)، اضطراب حالت (P<0/002) و اضطراب رگه (P<0/005) مادران در گروه آزمایش شد. همچنین کیفیت رابطه مادر - کودک در این گروه بهطور معناداری بهبود یافت (P<0/001)، بهگونهای که مؤلفههای صمیمیت و رابطه مثبت کلی افزایش و تعارض و وابستگی نابهنجار کاهش یافتند.
نتیجهگیری: برنامه مداخله روانشناختی خانوادهمحور مبتنی بر PCIT میتواند بهعنوان یک مداخله مؤثر در کاهش کمال زدگی و اضطراب مادران و بهبود کیفیت رابطه مادر - کودک مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد میشود مراکز مشاوره، مدارس و سازمانهای مرتبط با سلامت روان خانواده از این رویکرد در برنامههای آموزشی و درمانی بهرهمند شوند.
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی برنامه مداخله روانشناختی خانوادهمحور مبتنی بر تعامل مادر - کودک (PCIT) ، بر کمال زدگی، اضطراب و کیفیت رابطه مادر - کودک بود.
روش: روش این پژوهش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران کودکان ۶ تا ۱۲ ساله مناطق ۴، ۷ و ۸ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بود. تعداد ۳۰ نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت همتاسازی در دو گروه آزمایش و گواه (۱۵ نفر در هر گروه) جایگذاری شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه انفرادی ۹۰ دقیقهای برنامه مداخله درمانی PCIT را دریافت کرد. این پروتکل بر اساس اصول درمان مبتنی بر تعامل والد - کودک (PCIT) آیبرگ و همکاران (2011) طراحی شده است. دادهها با استفاده از پرسشنامه کمال زدگی هیل (هیل و همکاران، ۲۰۰۴)، پرسشنامه اضطراب حالت - رگه اسپیلبرگر (اسپیلبرگر و همکاران، ۱۹۷۰) و مقیاس رابطه والد - کودک پیانتا (پیانتا، ۱۹۹۴) جمعآوری و با آزمون تیمستقل و تحلیل کوواریانس (ANCOVA) از طریق نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که برنامه مداخله درمانی PCIT منجر به کاهش معنادار نمرات کمال زدگی (P<0/003)، اضطراب حالت (P<0/002) و اضطراب رگه (P<0/005) مادران در گروه آزمایش شد. همچنین کیفیت رابطه مادر - کودک در این گروه بهطور معناداری بهبود یافت (P<0/001)، بهگونهای که مؤلفههای صمیمیت و رابطه مثبت کلی افزایش و تعارض و وابستگی نابهنجار کاهش یافتند.
نتیجهگیری: برنامه مداخله روانشناختی خانوادهمحور مبتنی بر PCIT میتواند بهعنوان یک مداخله مؤثر در کاهش کمال زدگی و اضطراب مادران و بهبود کیفیت رابطه مادر - کودک مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد میشود مراکز مشاوره، مدارس و سازمانهای مرتبط با سلامت روان خانواده از این رویکرد در برنامههای آموزشی و درمانی بهرهمند شوند.
شمارهی مقاله: 2
واژههای کلیدی: تعامل والد-کودک، کمالزدگی، اضطراب، رابطه مادر-کودک، برنامه مداخالت روانشناختی خانواده محور
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)