آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 25، شماره 164 - ( پاییز 1405(آبان)، 1405 )
جلد 25 شماره 164 صفحات 18-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Fereidooni A, Rajabi M, Saremi A A. (2026). Comparing the Effectiveness of Schema Therapy and Mindfulness Therapy on Maladaptive Cognitive Emotion Regulation Strategies in Patients with Rheumatoid Arthritis. , Journal of Psychological Science. 25(164), : 15 doi:10.66224/jps.25.164.15
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3510-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3510-fa.html
فریدونی آمنه، رجبی محمد، صارمی علی اکبر.(1405). مقایسه اثربخشی طرحوارهدرمانی و درمان ذهن‌آگاهی بر راهبردهای ناسازگارانه تنظیم‌شناختی هیجان در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید , مجله علوم روانشناختی. 25 (164) :18-1 10.66224/jps.25.164.15
گروه روانشناسی، واحد تربت‌جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت‌جام، ایران. ، mohammad.rajabi@iau.ac.ir
چکیده: (115 مشاهده)
زمینه: آرتریت روماتوئید به‌عنوان یک بیماری مزمن و ناتوان‌کننده، علاوه بر مشکلات جسمانی، از طریق اختلال در تنظیم‌شناختی هیجان و افزایش بکارگیری راهبردهای ناسازگارانه می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلالات روانشناختی مانند اضطراب، افسردگی و کاهش کیفیت زندگی در بیماران شود؛ ازاین‌رو، بررسی مداخلات موثر در بهبود تنظیم هیجان این بیماران حائز اهمیت است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی طرحوارهدرمانی و درمان ذهن‌آگاهی بر راهبردهای ناسازگارانه تنظیم‌شناختی هیجان در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید انجام شد.
روش: روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل مراجعین مبتلا به آرتریت روماتوئید کلینیک روماتولوژی بیمارستان رازی شهر رشت در سال 1403 بود. در مجموع، ۴۵ شرکت‌کننده واجد شرایط به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه طرحوارهدرمانی، درمان ذهن‌آگاهی و گروه گواه گمارده شدند. مداخله طرحوارهدرمانی فارل و شاو (2012) در ۱۰ جلسه گروهی و درمان ذهن‌آگاهی سگال و همکاران (2012) در ۸ جلسه گروهی اجرا شد؛ در حالی‌که گروه گواه در فهرست انتظار باقی ماند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه تنظیم‌شناختی هیجان گارنفسکی (2001) گردآوری و از طریق تحلیل واریانس مختلط مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله، در مقایسه با گروه گواه، به‌طور معنادار و پایدار موجب کاهش راهبردهای ناسازگارانه تنظیم‌شناختی هیجان شدند و این آثار در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماندند (01/0 p<). افزون بر این، تفاوت معناداری میان میزان اثربخشی دو مداخله در مراحل پس‌آزمون و پیگیری مشاهده نشد (05/0 p>).
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، طرحوارهدرمانی و درمان ذهن‌آگاهی را می‌توان به‌عنوان مداخلات روانشناختی مکمل و موثر برای بهبود مدیریت هیجانی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید در نظر گرفت.
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی طرحوارهدرمانی و درمان ذهن‌آگاهی بر راهبردهای ناسازگارانه تنظیم‌شناختی هیجان در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید انجام شد.
روش: روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل مراجعین مبتلا به آرتریت روماتوئید کلینیک روماتولوژی بیمارستان رازی شهر رشت در سال 1403 بود. در مجموع، ۴۵ شرکت‌کننده واجد شرایط به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه طرحوارهدرمانی، درمان ذهن‌آگاهی و گروه گواه گمارده شدند. مداخله طرحوارهدرمانی فارل و شاو (2012) در ۱۰ جلسه گروهی و درمان ذهن‌آگاهی سگال و همکاران (2012) در ۸ جلسه گروهی اجرا شد؛ در حالی‌که گروه گواه در فهرست انتظار باقی ماند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه تنظیم‌شناختی هیجان گارنفسکی (2001) گردآوری و از طریق تحلیل واریانس مختلط مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: نتایج نشان داد که هر دو مداخله، در مقایسه با گروه گواه، به‌طور معنادار و پایدار موجب کاهش راهبردهای ناسازگارانه تنظیم‌شناختی هیجان شدند و این آثار در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماندند (01/0 p<). افزون بر این، تفاوت معناداری میان میزان اثربخشی دو مداخله در مراحل پس‌آزمون و پیگیری مشاهده نشد (05/0 p>).
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، طرحوارهدرمانی و درمان ذهن‌آگاهی را می‌توان به‌عنوان مداخلات روانشناختی مکمل و موثر برای بهبود مدیریت هیجانی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید در نظر گرفت.
شماره‌ی مقاله: 15
واژه‌های کلیدی: آرتریت روماتوئید، تنظیم‌شناختی هیجان، طرحوارهدرمانی، ذهن‌آگاهی، مداخله روانشناختی.
فهرست منابع
1. امام زمانی، زهرا؛ رحیمیان بوگر، اسحق؛ مشهدی، علی. (1402). اثربخشی طرحواره درمانی بافتاری بر تنظیم هیجان و نشانه‌های جسمانی دردناک افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی: مطالعه تک‌آزمودنی. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت. ۱۰ (۳):۱-۱۶ https://doi.org/10.52547/shenakht.10.3.1
2. انصاری شهیدی؛ مجتبی، فرخی، حبیبه؛ رضایی جمالویی، حسن؛ ابراهیمی، امرالله؛ عرب خردمند، جلیل. (1399). بررسی اثر بخشی طرحواره درمانی بر پذیرش درد، خود کارآمدی درد، شدت درد وتنظیم هیجانی در بیماران تحت جراحی ستون فقرات، فصلنامه بیهوشی و درد، 11(4)، 19-29. http://magiran.com/p2217095
3. باقری اول طاهری، سمیه؛ سلیمانی، اسماعیل؛ زینالی، شیرین. (۱۴۰۵). اثربخشی آموزش گروهی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) بر سلامت معنوی - اجتماعی و تنظیم هیجان زنان بزهکار. مجله علوم روانشناختی، ۲۵ (۱۵۹): ۱۸-۱ http://dx.doi.org/10.61186/jps.25.159.10
4. حسنی، جعفر. (1389). خصوصیات روان سنجی پرسشنامه نظم جویی شناختی هیجان. روان شناسی بالینی، 2(3 (پیاپی 7))، 73-83. https://sid.ir/paper/152721/fa
5. حسینلو، مژگان؛ جدیدی، هوشنگ؛ جلیلی شیشوان، علی. (۱۴۰۵). الگوی ساختاری اعتیاد به شبکه های اجتماعی براساس پریشانی روانشناختی و نارسایی هیجانی با نقش واسطه‌ای دشواری در تنظیم هیجان در دانشجویان. مجله علوم روانشناختی. ۲۵ (۱۵۹):۲۱-۱ http://dx.doi.org/10.61186/jps.25.159.19
6. عباسیان حدادان، مریم. (1403). اثربخشی طرحواره درمانی بر پریشانی روانی و تنظیم هیجانی افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، پویایی روان شناختی در اخلال های خلقی، 3(1). https://doi.org/10.61838/kman.pdmd.3.1.13
7. کیانی پور، زهرا؛ موسوی پور، سعید؛ شیخان، ریحانه. (۱۴۰۵). اثربخشی آموزش گروهی مبتنی بر درمان فراتشخیصی یکپارچه‌نگر بر تنظیم هیجان و خودزنی غیرانتحاری نوجوانان دختر. مجله علوم روانشناختی ۲۵ (۱۵۹):۱۷-۱ http://dx.doi.org/10.61186/jps.25.159.15
8. نیکوزاده، عزت الله؛ کردمیرزا پیرحیاتی، نازنین؛ آگاه هریس، مژگان؛ نجیمی، آویسا. (1402). اثر طرحواره درمانی گروهی بر طرحواره های ناسازگار اولیه و فرسودگی شغلی طرحواره درمانگران، نشریه روان شناسی کار، 2(1)، 65-74. https://www.magiran.com/p2643047
9. Abbasian, H. M. (2024). The effectiveness of schema therapy on psychological distress and emotional regulation in individuals with borderline personality disorder. Journal of Psychological Dynamics in Mood Disorders, 3(1), 160–174. (In Persian). https://doi.org/10.61838/kman.pdmd.3.1.13
10. Alkasir, E., Masjedi-Arani, A., Dehkordi, F. J., Kianimoghadam, A. S., Afshari, B., & Yousefi, S. (2025). Comparison of the effectiveness of mindfulness-based stress reduction versus cognitive-behavioral therapy on emotion regulation, mindfulness, and cognitive-executive functions in female patients with rheumatoid arthritis. Journal of Education and Health Promotion, 14(1), 99. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_1675_23
11. Ansarishahidi, M., Farokhi, H., Jamolloi, H., Ebarhimi, J. A. (2021). The effect of schema therapy on pain acceptance, pain self-efficacy, pain intensity, emotion regulation in spinal column surgery patients. Journal of Anesthesiology and Pain, 11(4), 19–29. (In Persian). http://magiran.com/p2217095
12. Ariana Kia, E., Rahimi, C., & Mohammadi, N. (2024). Comparing online group therapy based on emotional schema therapy with transdiagnostic therapy in improving distress tolerance and cognitive emotion regulation among university students with adjustment disorders due to romantic break-ups. Counselling and Psychotherapy Research, 24(1), 372–383. https://doi.org/10.1002/capr.12699
13. Atta, M. H. R., El-Gueneidy, M. M., & Lachine, O. A. R. (2024). The influence of an emotion regulation intervention on challenges in emotion regulation and cognitive strategies in patients with depression. BMC Psychology, 12(1), 496. https://doi.org/10.1186/s40359-024-01927-4
14. Bagheri Avval Taheri, S., Soleimani, E., Zeinali, S. (2026). The effectiveness of acceptance and commitment therapy (ACT) group training on spiritual-social health and emotion regulation of delinquent women. Journal of Psychological Science. 25(159), 1-18. (In Persian). http://dx.doi.org/10.61186/jps.25.159.10
15. Cengiz, F., & Günaydin, N. (2024). How do cognition and emotion regulation strategies and intolerance of uncertainty predict the severity of fatigue and daily life activities of rheumatoid arthritis patients? Journal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 42(1), 17–34. https://doi.org/10.1007/s10942-023-00533-9
16. Emamzamani, Z., Rahimian Boogar, I., & Mashhadi, A. (2023). Effectiveness of contextual schema therapy for emotion regulation and painful physical symptoms in individuals with social anxiety disorder: Single subject study. Shenakht Journal of Psychology and Psychiatry, 10(3), 1–16. (In Persian). https://doi.org/10.52547/shenakht.10.3.1
17. Espeleta, H. C., Sharkey, C. M., Bakula, D. M., Gamwell, K. L., Archer, C., Perez, M. N., & Mullins, L. L. (2020). Adverse childhood experiences and chronic medical conditions: Emotion dysregulation as a mediator of adjustment. Journal of Clinical Psychology in Medical Settings, 27(3), 572–581. https://doi.org/10.1007/s10880-019-09662-3
18. Gao, W., Yan, X., & Yuan, J. (2022). Neural correlations between cognitive deficits and emotion regulation strategies: Understanding emotion dysregulation in depression from the perspective of cognitive control and cognitive biases. Psychoradiology, 2(3), 86–99. https://doi.org/10.1093/psyrad/kkac009
19. Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2001). Negative life events, cognitive emotion regulation and emotional problems. Personality and Individual Differences, 30(8), 1311–1327. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(00)00113-6
20. Guarino, D., Martino, G., Juli, G., & Di Giuseppe, M. (2025). Personality and emotion regulation in chronic illness. Psychiatria Danubina, 37(Suppl. 1), 39–45. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40982857/
21. Hassani, J. (2010). Psychometric properties of the Persian version of the Cognitive Emotion Regulation Questionnaire (CERQ). Clinical Psychology Journal, 2(3), 73–84. (In Persian). https://sid.ir/paper/152721/fa
22. Hoseinlou, M., Jadidi, H., Jalili Shishavan, A. (2026). Structural Model of Social Media Addiction based on Psychological Distress and Alexithymia, with the Mediating Role of Difficulties in Cognitive Emotion Regulation among University Students. Journal of Psychological Science. 25(159), 1-21. (In Persian). http://dx.doi.org/10.61186/jps.25.159.19
23. Kianipour, Z., moosavipour, S., Sheykhan, R. (2026). The effectiveness of group training based on unified transdiagnostic treatment on emotion regulation and non-suicidal self-harm in adolescent girls. Journal of Psychological Science. 25(159), 1-17. (In Persian). http://dx.doi.org/10.61186/jps.25.159.15
24. Komarati, M., Zangeneh Motlagh, F., & Pirani, Z. (2021). A comparative study on the effectiveness of acceptance and commitment therapy and mindfulness therapy on cognitive emotion regulation of female adolescents with self-harming behaviors. Rooyesh, 10(10), 183–196. http://frooyesh.ir/article-1-2937-fa.html
25. Kozubal, M., Szuster, A., & Wielgopolan, A. (2023). Emotional regulation strategies in daily life: The intensity of emotions and regulation choice. Frontiers in Psychology, 14, 1218694. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1218694
26. Nagy, Z., Szigedi, E., Takács, S., & Császár-Nagy, N. (2023). The effectiveness of psychological interventions for rheumatoid arthritis (RA): A systematic review and meta-analysis. Life, 13(3), 849. https://doi.org/10.3390/life13030849
27. Nye, A., Delgadillo, J., & Barkham, M. (2023). Efficacy of personalized psychological interventions: A systematic review and meta-analysis. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 91(7), 389–403. https://doi.org/10.1037/ccp0000812
28. Salazar Kaempf, M., Adam, L., Rohr, M. K., Exner, C., & Wieck, C. (2023). A meta-analysis of the relationship between emotion regulation and social affect and cognition. Clinical Psychological Science, 11(6), 1159–1189. https://doi.org/10.1177/21677026231168069
29. Sari, F., Bazancir Apaydın, Z., Apaydın, H., & Pamukcu, M. (2025). Evaluating the role of disease duration in fatigue and quality of life among rheumatoid arthritis patients. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 16(1), 29–37. https://doi.org/10.22312/sdusbed.1490885
30. Septiani, H., Rahman, A. N. F., Harmita, D., Luthfi, M., & Seprian, D. (2025). Mindfulness-based cognitive therapy (MT) enhancing emotion regulation in adults: A scoping review. Journal of Community Development and Disaster Management, 7(2), 593–602. https://doi.org/10.70122/jcddm.v7i2.532
31. Sobhani, Z., Hosseini, S. V., Honarparvaran, N., Khazraei, H., Amini, M., & Hedayati, A. (2023). The effectiveness of an online video-based group schema therapy in improvement of the cognitive emotion regulation strategies in women who have undergone bariatric surgery. BMC Surgery, 23(1), 98. https://doi.org/10.1186/s12893-023-01983-z
32. Segal, Z., Williams, M., & Teasdale, J. (2012). Mindfulness-based cognitive therapy for depression. Guilford press.
33. World Health Organization. (2024). Psychological interventions implementation manual: Integrating evidence-based psychological interventions into existing services. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240087149
34. Zhu, P., Liu, X., Shang, X., Chen, Y., Chen,C., & Wu, Q. (2023). Mindfulness-based stress reduction for quality of life, psychological distress, and cognitive emotion regulation strategies in patients with breast cancer under early chemotherapy: A randomized controlled trial. Holistic Nursing Practice, 37(3), 131–142. https://doi.org/10.1097/HNP.0000000000000581
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)