اثربخشی آموزش سبک‌های یادگیری شناختی وارک و راهبردهای فراشناختی برپیشرفت درس علوم دانش آموزان

چشم اذر, نادر; طالع پسند, سیاوش; ستوده, نعمت

doi:10.61186/jps.24.152.153

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 24، شماره 152 - ( پاییز 1404(آبان)، 1404 ) جلد 24 شماره 152 صفحات 169-153 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.24.152.153

Mendeley

Zotero

RefWorks

cheshmazar N, telepasand S, sotodeh N. (2025). The Efficacy of Teaching vark's Cognitive Learning Styles and Metacognitive Strategies on achievement of students in subject of science. , Journal of Psychological Science. 24(152), 153-169. doi:10.61186/jps.24.152.153
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2577-fa.html

چشم اذر نادر، طالع پسند سیاوش، ستوده نعمت.(1404). اثربخشی آموزش سبک‌های یادگیری شناختی وارک و راهبردهای فراشناختی برپیشرفت درس علوم دانش آموزان , مجله علوم روانشناختی. 24 (152) :169-153 10.61186/jps.24.152.153

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2577-fa.html

اثربخشی آموزش سبک‌های یادگیری شناختی وارک و راهبردهای فراشناختی برپیشرفت درس علوم دانش آموزان

نادر چشم اذر

، سیاوش طالع پسند^*

، نعمت ستوده

استاد گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. ، siatelepasand@semnan.ac.ir

چکیده: (2094 مشاهده)

زمینه: در پیشرفت تحصیلی، عوامل متعددی می‌توانند بر موفقیت دانش‌آموزان تأثیر بگذارند. دو رویکرد مهم و کاربردی در این زمینه، راهبردهای فراشناختی و سبک‌های یادگیری VARK هستند که هر کدام به شیوه‌ای منحصر به فرد، تلاش می‌کنند یادگیری و دست‌یابی به درک عمیق را تسهیل کنند. مطالعات قبلی اثربخشی هر یک از این رویکردها را در بهبود یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان به‌طور جداگانه بررسی کرده‌اند. با این وجود، شکاف پژوهشی مهمی در مقایسه مستقیم اثربخشی این دو رویکرد برای بهبود یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان وجود دارد.
هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش سبکهای یادگیری َشناختی وارک و راهبردهای فراشناختی بر پیشرفت درس علوم دانش آموزان بود.
روش: روش پژوهش حاضر از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون – پسآزمون با گروه گواه و پیگیری یک ماهه است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموز پسر مقطع اول متوسطه شهر تهران در سال 1400-1399 بود، که براساس آخرین آمار رسمی اداره آموزش و پرورش شهر تهران برابر با 2400 دانش‌آموز است. برای انتخاب نمونه با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس در مجموع 69 دانشآموز انتخاب شد و به سه گروه (هر گروه 23 نفر اختصاص داده شد). گروه آزمایش اول تحت آموزش راهبردهای فراشناختی (پنتریچ، 2004) قرار گرفتند؛ گروه آزمایش دوم سبکهای یادگیری وارک (فلمینگ و میلز، 1998) آموزش داده شد و گروه گواه آموزشی دریافت نکرد. ابزار گردآوری دادهها آزمون پیشرفت تحصیلی علوم بود که توسط پژوهشگر ساخته شده بود. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر در نرمافزار SPSS نسخه 27 مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: یافتهها نشان داد که آموزش مبتنی بر سبک‌های یادگیری شناختی وارک در پیشرفت تحصیلی درس علوم دانش آموزان تأثیر دارد
(05/0 >P). همچنین آموزش مبتنی بر راهبردهای فراشناختی در پیشرفت تحصیلی درس علوم دانشآموزان تأثیر دارد (05/0 >P) همچنین یافتهها بیانگر این بود که اثر آموزش مبتنی بر سبک‌های یادگیری شناختی وارک و راهبردهای فراشناختی بر پیشرفت تحصیلی درس علوم متفاوت نیست (05/0 P>).
نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه می‌توانند به تصمیم‌گیران و طراحان آموزشی در انتخاب روش‌های مناسب برای بهبود یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان کمک کنند. همچنین، یافته‌های پژوهش حاضر می‌توانند برای معلمان و مشاوران آموزشی به‌عنوان راهنمایی در شناسایی و به‌کارگیری روش‌های آموزشی مؤثر برای دانش‌آموزان با نیازهای یادگیری متفاوت مفید واقع شوند و بدین ترتیب، به بهبود کیفیت آموزشی و حمایت از یادگیری فعال و مستقل کمک نمایند.

واژه‌های کلیدی: واژه‌های کلیدی: سبک‌های یادگیری شناختی وارک، راهبردهای فراشناختی، پیشرفت دانش آموزان، درس علوم

متن کامل [PDF 1040 kb] (816 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/6/3 | پذیرش: 1403/8/5 | انتشار: 1404/8/15

فهرست منابع

1. امامی پور،سوزان،شمس اسفندآباد،حسن(1386).سبک های،یادگیریشناختی،نظریه ها و آزمون ها ، تهران،انتشارات سمت.

2. امینی ،نرجس،زمانی،بیبیعشرت،عابدینی،یاسمن(1389)، سبک های یادگیری دانشجویان پزشکی،، مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی،تابستان،1389.

3. خدابنده، صدیقه؛ درتاج، فریبرز؛ اسدزاده، حسن؛ فلسفی نژاد، محمدرضا و ابراهیمی قوام، صغری. (1393). نقش سبکهای یادگیری درتبیین انگیزه ی پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانش آموزان پسر. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری, 2(3), 39-51.

4. سپهوندی, محمدعلی, سبزیان, سعیده, گراوند, یاسر, بیرانوند, ساناز, پیر جاوید, فاطمه. (1395). بررسی اثربخشی آموزش تکنیک‌های فراشناختی بر انگیزش پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر شهر اصفهان. رویکردهای نوین آموزشی, 11(1), 63-80.

5. ظهیری ناو،بیژن؛ رجبی،سوران(1388). بررسی ارتباط گروهی از متغیرها با کاهش انگیزش تحصیلی دانشجویان رشته ی زبان و ادبیات فارسی،مجله دانشور رفتار،سال شانزدهم،شماره 36.

6. عطارخامنه، فاطمه؛ سیف، علی اکبر.(1388). تاثیر آموزش راهبردهای یادگیری مطالعه فراشناختی بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان. پژوهشنامع مطالعات روان شناسی تربیتی. شماره 9، صص73-57.

7. قدم پور, عزت اله, خلیلی‌گشنیگانی, زهرا, رضائیان, مهدی. (1397). تأثیر آموزش بسته فراشناختی (تفکر انتقادی، حل مسئله و فراشناخت) بر انگیزش و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه. نشریه علمی آموزش و ارزشیابی (فصلنامه), 11(42), 71-90.

8. مرکز ملی مطالعات تیمز و و پرلز.(1388). مهم‌ترین یافته‌های پژوهشی مطالعات تیمز و پرلز(عبدالعظیم کریمی). قابل دسترس در سایا مرکز ملی مطالعات تیمز و پرلز.

9. ناثان سی،هال،توماس گوئتز،(1398).هیجان،انگیزش وخودتنظیمی،ترجمه سیاوش طالع پسندوهمکاران،تهران،انتشارات رشدفرهنگ.

10. Amaniyan, S., Pouyesh, V., Bashiri, Y., Snelgrove, S., & Vaismoradi, M. (2020). Comparison of the Conceptual Map and Traditional Lecture Methods on Students’ Learning Based on the VARK Learning Style Model: A Randomized Controlled Trial. SAGE Open Nursing, 6, 2377960820940550.

11. Astuti, L. P., & Wangid, M. N. (2020). The Effectiveness of Cognitive Restructuring Techniques in Improving Students Learning Motivation. Islamic Guidance and Counseling Journal, 3(2), 75-82.

12. Bhattacharyya, E., & Sarip, A. B. M. (2014). Learning style and its impact in higher education and human capital needs. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 123, 485–494.

13. Espinoza-Poves, J. L., Miranda-Vílchez, W. A., & Chafloque-Céspedes, R. (2019). The Vark Learning Styles among University Students of Business Schools. Journal of Educational Psychology-Propositos y Representaciones, 7(2), 401-415.

14. Fleming N . VARK: A Guide to Learning Styles. 2010 (Cited2012 Apr o8).

15. Hsieh, S. W., Jang, Y. R., Hwang, G. J., & Chen, N. S. (2011). Effects of teaching and learning styles on students’ reflection levels for ubiquitous learning. Computers & Education, 57(1), 1194–1201.

16. Lee, J., Chang, E. C., Lucas, A. G., & Hirsch, J. K. (2019). Academic Motivation and Psychological Needs as Predictors of Suicidal Risk. Journal of College Counseling, 22(2), 98-109.

17. Nicholson, T., Williams, D. M., Carruthers, P., & Lind, S. E. (2016). Distinguishing Between Implicit and Explicit Measures of Metacognition in ASD.

18. Öz, H. Ü. S. E. Y. İ. N. (2016). Metacognitive awareness and academic motivation: A cross-sectional study in teacher education context of Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 232, 109-121.

19. Rahardjanto, A., Husamah, H., & Fauzi, A. (2019). Hybrid-PjBL: Learning Outcomes, Creative Thinking Skills, and Learning Motivation of Preservice Teacher. International Journal of Instruction, 12(2), 179-192.

20. Ramos, D. P. R., & Habig, E. G. (2019). Measuring the academic motivation of selected first year nursing students: a preliminary study. International Journal of Education and Research, 7(8), 173.

21. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000a). The darker and brighter sides of human existence: Basic psychological needs as a unifying concept. Psychological Inquiry, 11, 319–338. doi:10.1207/S15327965PLI1104_03

22. Saxena, A. S. (2020). Impact of Metacognitive Strategies on Self-Regulated Learning and Intrinsic Motivation. Journal of Psychosocial Research, 15(1), 35-46.

23. Sintia, I., Rusnayati, H., & Samsudin, A. (2019, November). VARK learning style and cooperative learning implementation on impulse and momentum. In Journal of Physics: Conference Series (Vol. 1280, No. 5, p. 052032). IOP Publishing.

24. Varak, A. (2018). Cognitive learning styles and metacognition : A new perspective on teaching . Educational Psychology Review,30(3).565-584.

25. Varak, A. (2019). Enhancing student motivation through metacognitive strategies: An empirical study . journal of Educational Psychology, 111(5),781-794

26. Wells, A., Clark, D. M., Salkovskis, P., Ludgate, J., Hackmann, A., & Gelder, M.(2016). Social Phobia: The Role of In-Situation Safety Behaviors in Maintaining Anxiety and Negative Beliefs–Republished Article. Behavior therapy. 47(5):669-674.

27. Widarma, F. (2019). Cognitive Learning Styles Used by Male and Female Students in Grade 10 of Natural Science of “X” School in Surabaya. Kata Kita, 7(1), 64-70.