بررسی تاثیر سبک‌های یادگیری و انگیزش پیشرفت بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایه پنجم  با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی

مزهر الزبیدی, عمار مهدی; مهاجران, بهناز; قلاوندی, حسن

doi:10.61186/jps.23.141.17

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 23، شماره 141 - ( پاییز 1403(آذر)، 1403 ) جلد 23 شماره 141 صفحات 322-303 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.23.141.17

Mendeley

Zotero

RefWorks

Mazhar Al-Zubaidi A M, Mohajeran B, Qalavandi H. (2024). The effect of learning styles and motivation to progress on the academic performance of students in the course of Maysan with the mediation of academic self-efficacy. Journal of Psychological Science. 23(141), 303-322. doi:10.61186/jps.23.141.17
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2647-fa.html

مزهر الزبیدی عمار مهدی، مهاجران بهناز، قلاوندی حسن.(1403). بررسی تاثیر سبک‌های یادگیری و انگیزش پیشرفت بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایه پنجم با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی مجله علوم روانشناختی 23 (141) :322-303 10.61186/jps.23.141.17

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2647-fa.html

بررسی تاثیر سبک‌های یادگیری و انگیزش پیشرفت بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایه پنجم با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی

عمار مهدی مزهر الزبیدی

، بهناز مهاجران^*

، حسن قلاوندی

گروه علوم تربیتی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. ، b.mohajeran@urmia.ac.ir

چکیده: (18 مشاهده)

زمینه: عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان یکی از عوامل کلیدی در موفقیت‌های آینده آن‌ها به شمار می‌آید. شناسایی متغیرهای مؤثر بر این عملکرد، از جمله سبک‌های یادگیری و انگیزش پیشرفت، می‌تواند به بهبود فرآیندهای آموزشی کمک کند. با این حال پژوهشهای موجود به نقش واسطهای خودکارآمدی تحصیلی در این فرآیند توجه کافی نکردهاند.
هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر سبک‌های یادگیری و انگیزش پیشرفت بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پایه پنجم با میانجی‌گری خودکارآمدی تحصیلی بود.
روش: روش پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی با رویکرد تحلیل مسیر بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پایه پنجم شهر میسان در کشور عراق در سال 1402 به تعداد 3920 نفر بود، که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 196 نفر با روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. برای جمعآوری دادههای پژوهش، از پرسشنامه استاندارد سبک یادگیری (کلب، 1985)، ویژگیهای شخصیتی (گولدبرگ، 1999)، انگیزه پیشرفت (هرمنس، 1970)، خودکارآمدی تحصیلی (موریس، 2001) و عملکرد تحصیلی (فام و تیلور، 1999) استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده با استفاده از تحلیل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم افزارهای آماری SPSS و Lisrel8.8 صورت گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تاثیر سبک یادگیری و انگیزش پیشرفت بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان مثبت و معنی‌دار است (05/0>P)، همچنین مشخص شد که نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی در تاثیرگذاری سبک یادگیری و انگیزش پیشرفت بر عملکرد تحصیلی دانشآموزان مثبت و معنیدار میباشد (05/0>P).
نتیجه‌گیری: باتوجه به نتایج این مطالعه معلمان می‌توانند با ایجاد محیط‌های یادگیری مثبت و حمایت‌کننده، به تقویت باورهای خودکارآمدی در دانش‌آموزان کمک کنند. استفاده از روش‌های تدریس مبتنی بر سبک‌های یادگیری مختلف نیز می‌تواند به افزایش انگیزه و عملکرد تحصیلی کمک کند.

واژه‌های کلیدی: سبک‌های یادگیری، ویژگی‌های روانشناختی شخصیت، انگیزش پیشرفت، عملکرد تحصیلی، خودکارآمدی تحصیلی.

متن کامل [PDF 1157 kb] (21 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/7/1 | پذیرش: 1403/8/15 | انتشار: 1403/9/1

فهرست منابع

1. توحیدی، یوسف (1393)، رابطه خودکارآمدی، توانایی فراشناختی و انگیزش تحصیلی با عملکرد ریاضی دانش آموزان دبیرستانی منطقه ی شیبکوه، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد هرمزگان.

2. چاروسایی، حجت (1400)، بررسی رابطه خودکارآمدی ریاضی و نگرش ریاضی با عملکرد ریاضی دانش‌آموزان پسر پایه نهم شهرستان بندرماهشهر در سال تحصیلی 1400-1399، پایان نامه کارشناسی ارشد آموزش ریاضی، دانشگاه شهید چمران اهواز.

3. حمداله پور، فاطمه (1394)، نقش تعدیل کننده فرآیندهای خودشناسی در ارتباط سبک‌های یادگیری و عملکرد تحصیلی، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه تهران.

4. خدابنده، صدیقه، درتاج، فریبرز، اسدزاده، حسن، فلسفی‌نژاد، محمدرضا و ابراهیمی قوام، صغری(1393). نقش سبک‌های یادگیری درتبیین انگیزه‌ی پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پسر. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، 2(3)، 39-51. https://asj.basu.ac.ir/article_1022.html

5. درفشان، مریم(1392)، پیش‌بینی خودکارآمدی و رضایت از زندگی دانش‌آموزان دبیرستانی براساس سرمایه‌های فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشگاه شیراز.

6. رسولی، سوران، احمدیان، حمزه، جدیدی، هوشنگ و اکبری مریم (1401). رابطه راهبردهای خودتنظیمی و اهداف پیشرفت با درگیری تحصیلی و میانجیگری خودناتوان‌سازی و کمال‌گرایی. دوماهنامه علمی- پژوهشی راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، (۴)15، ۳۸۸-۳۷۶. https://edcbmj.ir/article-1-2182-fa.html

7. رضاییان، صبا (1398)، رابطه بین حس خودکارآمدی جمعی و فردی اساتید زبان انگلیسی دانشگاه پیام نور، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور واحد تهران.

8. زمانی،بی‌بی عشرت، رعیت رکن آبادی،زهرا و سعیدیان، نرگس(1397)، رابطه سبک‌های یادگیری با روش‌های تدریس ترجیحی دانش‌آموزان دوره متوسطه شهرستان میبد، پژوهش در برنامه ریزی درسی، 15(56)، 174-185. https://doi.org/10.30486/jsre.2018.539732

9. سماوی، سیدعبدالوهاب و نجارپوریان، سمانه (1398). رابطه علی انگیزش درونی، درگیری تحصیلی و خودنظم جویی تحصیلی با عملکرد تحصیلی از طریق یادگیری خود-هدایتی در دانش آموزان دبیرستانی شهر بندرعباس، راهبردهای شناختی در یادگیری، 7(12)، 47-68. https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2018.15114.1682

10. سیف، علی‌اکبر(1401)، روانشناسی پرورشی (روانشناسی یادگیری و آموزش). ویرایش پنجم، تهران: انتشارات آگاه.

11. صیادی، یاسر و سلیمانی، حبیب (1401)، بررسی رابطه میان خودکارآمدی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی با توجه به نقش میانجی خودتنظیمی در میان دانشجویان رشته زبان انگلیسی، تدریس پژوهی،10(1)، 81-106. https://trj.uok.ac.ir/article_62301.html

12. طالب‌زاده نوبریان، محسن، ابوالقاسمی، محمود، عشوری‌نژاد، فاطمه و موسوی، سیدحسین (1390). بررسی روابط ساختاری خودپنداره، یادگیری خود تنظیمی و موفقیت تحصیلی دانشجویان. فصلنامه روشها و مدل‌های روان‌شناختی، 1(4)، 72-59. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22285516.1390.1.4.5.9

13. قرمزی، خداداد (1393)، رابطه هوش اخلاقی و مهارت‌های اجتماعی با عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دبیرستان‌های عشایری شیراز، پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.

14. محمدی فرهمند، غلامرضا (1400)، تعیین رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و میزان پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی، فصلنامه ایده‌های نوین روانشناسی، 14(1): 1-8 http://jnip.ir/article-1-611-fa.html

15. معینی مریم(1392)، بررسی رابطه جهت‌گیری هدف، سبک‌های یادگیری با یادگیری خودتنظیم (مطالعه موردی دانش آموزان دبیرستانی ناحیه 2 شهر شیراز)، پایان نامه کارشناسی ارشد روانشناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان.

16. مومنی مهمویی، حسین، کرمی، مرتضی و مشهدی، علی(1396)، رابطه خودکارآمدی معلمان با کیفیت زندگی در مدرسه، انگیزه پیشرفت و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان، فصلنامه مهارت‌های روانشناسی تربیتی،8(2): 58-72. https://journals.iau.ir/article_602204.html

17. نجفی، ملیحه (1398)، نقش پیش‌بین سبک‌های یادگیری در باورهای فراشناختی، اضطراب و عملکرد ریاضی در دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر گناباد در سال 1398، پایان‌نامه دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه پیام نور استان خراسان رضوی.

18. Albert, U., Mania, G., Bergesio, C., & Bogetto, F. (2006). Axis I and II comorbidities in subjects with and without nocturnal panic. Depression and Anxiety, 23(7), 422-428. https://doi.org/10.1002/da.20205

19. Alhadabi, A., & Karpinski, A. C. (2020). Grit, self-efficacy, achievement orientation goals, and academic performance in university students. International Journal of Adolescence and Youth, 25(1), 519-535. https://doi.org/10.1080/02673843.2019.1679202

20. Amoon, H. (2021). The association between self-efficacy and self-related abilities and college students’ adjustment and academic performance (Doctoral dissertation, Fordham University). ProQuest Dissertations & Theses Global.

21. Bandura, A. (2006). Toward a psychology of human agency. Perspectives on Psychological Science, 1(2), 1-17. https://doi.org/10.1111/j.1745-6916.2006.00001.x

22. Bang, M. (2018). Role of self-efficacy and task-value in predicting college students' course performance and future enrollment intentions. Contemporary Educational Psychology, 26(4), 553-570. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2018.09.001

23. Bergey, B. W., Parrila, P. R., & Deacon, S. H. (2019). Effects of peer-led training on academic self-efficacy, study strategies, and academic performance for first-year university students with and without reading difficulties. Contemporary Educational Psychology, 49, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2019.03.004

24. Bergold, S., & Steinmayr, R. (2023). Teacher judgments predict developments in adolescents’ school performance, motivation, and life satisfaction. Journal of Educational Psychology, 115(4), 642-664. https://doi.org/10.1037/edu0000712

25. Bullard, J. B. (2016). Academic motivation, learning strategies, and sports anxiety of first-year student–athletes. Journal for the Study of Sports and Athletes in Education, 10(2), 99-108. https://doi.org/10.1080/19357397.2016.1201237

26. Campos, D. G., Silva, J. L., & Campos, D. G. (2021). Instruments to evaluate undergraduate healthcare student learning styles globally: A scoping review. Medical Teacher, 43(5), 470-477. https://doi.org/10.1080/0142159X.2020.1839034

27. Caviola, S., Toffalini, E., Giofrè, D., Ruiz, J. M., & Szűcs, D. (2022). Math performance and academic anxiety forms, from sociodemographic to cognitive aspects: A meta-analysis on 906,311 participants. Educational Psychology Review, 34(1), 363-399. https://doi.org/10.1007/s10648-021-09613-6

28. Charousai, H. (2021). Investigating the relationship between mathematical self-efficacy and mathematical attitude with the mathematical performance of 9th-grade male students in Bandar Mahshahr in the academic year 2020-2021 (Master’s thesis, Shahid Chamran University of Ahvaz). [In Persian]

29. Chen, S.-H. (2011). A performance matrix for strategies to improve satisfaction among faculty members in higher education. Quality & Quantity, 45(1), 75-89. https://doi.org/10.1007/s11135-009-9286-5

30. Darafshan, M. (2013). Prediction of self-efficacy and life satisfaction of high school students based on cultural, social, and economic capital (Master’s thesis, Shiraz University). [In Persian]

31. Denig, S. J. (2018). Multiple intelligences and learning styles: Two complementary dimensions. Teachers College Record.

32. Dykhne, M., Hsu, S., & Taheri, R. (2021). Differences in learning styles, critical thinking skills, and peer evaluations between students with and without leadership engagement. Currents in Pharmacy Teaching and Learning, 13(6), 659-664. https://doi.org/10.1016/j.cptl.2021.03.007

33. Ezzeddine, N., Hughes, J., & Vickery, J. (2023). Implications of understanding the undergraduate nursing students' learning styles: A discussion paper. Journal of Professional Nursing, 25(1), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.profnurs.2023.01.001

34. Gacusan, J. C., Dangis, S. J., & Afalla, B. T. (2023). Tailoring education for alpha learners: Harnessing learning styles for maximum learning outcomes. Nurture, 17(3), 302-313. https://doi.org/10.5699/nurture.2023.17.3.302

35. Ghermezi, Kh. (2014). The relationship between moral intelligence and social skills with academic performance of high school students in nomadic schools of Shiraz (Master’s thesis, Islamic Azad University, Marvdasht Branch). [In Persian]

36. Goldberg, L. R. (1999). A broad-bandwidth, public-domain, personality measuring the lower-level facets of several five-factor models. Personality Psychology in Europe, 7, 7-28.

37. Hamidollahpour, F. (2015). The moderating role of self-awareness processes in the relationship between learning styles and academic performance (Master’s thesis, University of Tehran). [In Persian]

38. Jones, H. M. (2023). Can psychopathy be treated through psychotherapeutic intervention: A systematic review of current literature (Doctoral dissertation, The Chicago School of Professional Psychology). ProQuest Dissertations & Theses Global.

39. Khoda-bandeh, S., Dertaj, F., Asadzadeh, H., Falsafi-Nejad, M. R., & Ebrahimi-Ghavam, S. (2014). The role of learning styles in explaining achievement motivation and academic performance in male students. Cognitive Strategies in Learning, 2(3), 39-51. https://asj.basu.ac.ir/article_1022.html [In Persian]

40. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). The Guilford Press.

41. Kokkinos, C. M., Antoniadou, N., & Voulgaridou, L. (2023). Personality profile differences in academic dishonesty and procrastination among Greek university students: A five-factor facet-level latent profile analysis. Personality and Individual Differences, 14(1), 1-13. https://doi.org/10.1016/j.paid.2023.111000

42. Kolb, D. A. (1985). Management and the learning process. California Management Review, 18, 21-31. https://doi.org/10.2307/41165221

43. Liu, A. S., Rutherford, T., & Karamarkovich, S. M. (2022). Numeracy, cognitive, and motivational predictors of elementary mathematics achievement. Journal of Educational Psychology, 114(7), 1589-1607. https://doi.org/10.1037/edu0000727

44. Mateus, C., Campis, R., & Ruiz, F. (2021). Analysis of personality traits and academic performance in higher education at a Colombian university. Journal of Applied Research in Higher Education, 13(5), 61-68. https://doi.org/10.1108/JARHE-07-2020-0209

45. Moeini, M. (2013). Investigating the relationship between goal orientation, learning styles, and self-regulated learning (Case study: High school students in District 2, Shiraz) (Master’s thesis, Islamic Azad University, Arsanjan Branch). [In Persian]

46. Mohammadi-Farhamand, G. (2021). Determining the relationship between personality traits and academic achievement in first-grade elementary students. Journal of New Ideas in Psychology, 14(1), 1-8. http://jnip.ir/article-1-611-fa.html [In Persian]

47. Momeni-Mahmooei, H., Karami, M., & Mashhadi, A. (2017). The relationship between teachers' self-efficacy with quality of life at school, achievement motivation, and academic achievement of students. Educational Psychology Skills Quarterly, 8(2), 58-72. https://journals.iau.ir/article_602204.html [In Persian]

48. Mornar, M., Marušić, I., & Šabić, J. (2022). Academic self-efficacy and learning strategies as mediators of the relation between personality and elementary school students’ achievement. European Journal of Psychology of Education, 37(4), 1-18. https://doi.org/10.1007/s10212-021-00555-w

49. Muris, P. (2001). A brief questionnaire for measuring self-efficacy in youths. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 23, 145-149. https://doi.org/10.1023/A:1010961119608

50. Najafi, M. (2019). The predictive role of learning styles in metacognitive beliefs, anxiety, and mathematical performance in secondary school students in Gonabad in 2019 (Doctoral dissertation, Payame Noor University, Khorasan Razavi Province). [In Persian]

51. Perera, H. N., Granziera, H., & McIlveen, P. (2018). Profiles of teacher personality and relations with teacher self-efficacy, work engagement, and job satisfaction. Personality and Individual Differences, 120, 171-178. https://doi.org/10.1016/j.paid.2017.08.041

52. Pham, L. B., & Taylor, S. E. (1999). From thought to action: Effects of process- versus outcome-based mental simulations on performance. Personality and Social Psychology Bulletin, 25(2), 250-260. https://doi.org/10.1177/0146167299025002009

53. Rasouli, S., Ahmadian, H., Jadidi, H., & Akbari, M. (2022). The relationship between self-regulation strategies and achievement goals with academic engagement, with the mediation of self-handicapping and perfectionism. Educational Strategies in Medical Sciences, 15(4), 376-388. https://edcbmj.ir/article-1-2182-fa.html [In Persian]

54. Rezaeian, S. (2019). The relationship between individual and collective self-efficacy of English language instructors at Payame Noor University (Master’s thesis, Payame Noor University, Tehran Branch). [In Persian]

55. Rubin, D. C. (2020). Self-concept focus: A tendency to perceive autobiographical events as central to identity. Journal of Applied Research in Memory and Cognition, 27(1), 1-10. https://doi.org/10.1037/apl0000361

56. Samavi, S. A., & Najjarpourian, S. (2019). The causal relationship between intrinsic motivation, academic engagement, and self-regulation with academic performance through self-directed learning in high school students in Bandar Abbas. Cognitive Strategies in Learning, 7(12), 47-68. https://doi.org/10.22084/j.psychogy.2018.15114.1682 [In Persian]

57. Sayadi, Y., & Soleimani, H. (2022). The relationship between academic self-efficacy and academic enthusiasm with the mediating role of self-regulation among English language students. Teaching Research Journal, 10(1), 81-106. https://trj.uok.ac.ir/article_62301.html [In Persian]

58. Seif, A. A. (2022). Educational psychology (learning and teaching psychology) (5th ed.). Tehran: Agah Publications. [In Persian]

59. Stonebraker, I., & Howard, H. A. (2018). Evidence-based decision-making: Awareness, process and practice in the management classroom. The Journal of Academic Librarianship, 44(1), 113-117. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2017.11.006

60. Talebzadeh-Noubaryan, M., Abolghasemi, M., Ashourinejad, F., & Mousavi, S. H. (2011). Structural relationships between self-concept, self-regulated learning, and academic success in students. Psychological Methods and Models Quarterly, 1(4), 59-72. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22285516.1390.1.4.5.9 [In Persian]

61. Tohidi, Y. (2014). The relationship between self-efficacy, metacognitive ability, and academic motivation with the mathematical performance of high school students in Shibkouh region (Master’s thesis, Islamic Azad University, Hormozgan Branch). [In Persian]

62. Tong, D. H., Uyen, U., & Ngan, L. K. (2022). The effectiveness of blended learning on students' academic achievement, self-study skills and learning attitudes: A quasi-experiment study in teaching the conventions for coordinates in the plane. Heliyon, 8(12), e126137. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e126137

63. Vallone, F., Dell’Aquila, E., & Zurlo, M. C. (2022). Teachers’ multicultural personality traits as predictors of intercultural conflict management styles: Evidence from five European countries. International Journal of Intercultural Relations, 87, 51-64. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2022.01.003

64. Weiss, H. M. (2021). Deconstructing job satisfaction: Separating evaluations, beliefs, and affective experiences. Human Resource Management Review, 12(2), 173-194. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2020.100813

65. Zamani, B. A., Rayat-Roknabadi, Z., & Saeidiyan, N. (2018). The relationship between learning styles and preferred teaching methods among secondary school students in Meybod. Curriculum Planning Research, 15(56), 174-185. https://doi.org/10.30486/jsre.2018.539732 [In Persian]

66. Zysberg, L., & Schwabsky, N. (2020). School climate, academic self-efficacy, and student achievement. Educational Psychology, 20(1), 1-16. https://doi.org/10.1080/01443410.2019.1672165