آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 153 - ( پاییز 1404(آذر)، 1404 )
جلد 24 شماره 153 صفحات 0-305 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Bahrami N, Kalantar Ghoreishi M, Tafazoli Aghvami S. (2025). Predicting Eating Behavior Based on Perceived Social Support and Self-Esteem: The Mediating Role of Self-Efficacy. Journal of Psychological Science. 24(153), 305-0.
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2882-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2882-fa.html
بهرامی نگار، کلانتر قریشی منیر، تفضلی اقوامی شراره.(1404). پیشبینی رفتار خوردن بر اساس حمایت اجتماعی ادراکشده و اعتمادبهنفس با نقش میانجی خودکارآمدی مجله علوم روانشناختی 24 (153) :0-305
گروه روانشناسی بالینی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. ، Moniresfahan@yahoo.com
چکیده: (15 مشاهده)
زمینه: رفتار خوردن یکی از رفتارهای اساسی برای تأمین نیاز پایه انسان به بقا است، اما تنها تحت تأثیر محرکهای زیستی مانند سیری و گرسنگی تنظیم نمیشود. عوامل روانشناختی و اجتماعی نقش مهمی در شکلگیری و تنظیم رفتار خوردن دارند. بااینحال، پژوهشهای محدودی به بررسی نقش متغیرهای روانشناختی با رفتار خوردن در نوجوانان پرداختهاند. این مطالعه باهدف پر کردن این خلأ پژوهشی به بررسی این روابط پرداخته است.
هدف: پژوهش حاضر باهدف پیشبینی رفتار خوردن بر اساس حمایت اجتماعی ادراکشده و اعتمادبهنفس با نقش میانجی خودکارآمدی انجام گرفت.
روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف از نوع تحقیقات کاربردی و ازلحاظ روش یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل نوجوانان 15 تا 18 ساله شهر تهران بود که با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای 250 نوجوان انتخاب شدند. جهت جمعآوری دادهها از پرسشنامه رفتار خوردن داچ (ون استرین، 1986)، پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراکشده (زیمت و همکاران، 1988)، پرسشنامه اعتمادبهنفس (کوپر اسمیت، 1986) و پرسشنامه خودکارآمدی (شرر، 1982) استفاده شد. دادهها از طریق روشهای آماری ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه با استفاده از نرمافزار spss22 و مدل یابی معادلات ساختاری با استفاده از لیزرل5/8 تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که حمایت اجتماعی ادراکشده با نقش میانجی خودکارآمدی تأثیر معناداری بر رفتار خوردن دارد. اثر غیرمستقیم 15/0 بود که کل اثر علی برابر 68/0 است. همچنین اعتمادبهنفس با نقش میانجی خودکارآمدی تأثیر معناداری بر رفتار خوردن دارد. اثر غیرمستقیم 21/0 بود که کل اثر علی برابر 61/0 است.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که حمایت اجتماعی ادراکشده و اعتمادبهنفس با نقش میانجی خودکارآمدی تأثیر معناداری بر بهبود رفتار خوردن دارند. بنابراین، پیشنهاد میشود در برنامههای آموزشی و مداخلات مرتبط با تغذیه سالم در نوجوانان، بر تقویت خودکارآمدی از طریق افزایش حمایت اجتماعی (مانند حمایت خانواده و دوستان) و ارتقای اعتمادبهنفس تمرکز شود. این رویکرد میتواند به بهبود رفتارهای تغذیهای سالم در نوجوانان و پیشگیری از مشکلات مرتبط با تغذیه کمک کند.
هدف: پژوهش حاضر باهدف پیشبینی رفتار خوردن بر اساس حمایت اجتماعی ادراکشده و اعتمادبهنفس با نقش میانجی خودکارآمدی انجام گرفت.
روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف از نوع تحقیقات کاربردی و ازلحاظ روش یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل نوجوانان 15 تا 18 ساله شهر تهران بود که با روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای 250 نوجوان انتخاب شدند. جهت جمعآوری دادهها از پرسشنامه رفتار خوردن داچ (ون استرین، 1986)، پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراکشده (زیمت و همکاران، 1988)، پرسشنامه اعتمادبهنفس (کوپر اسمیت، 1986) و پرسشنامه خودکارآمدی (شرر، 1982) استفاده شد. دادهها از طریق روشهای آماری ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه با استفاده از نرمافزار spss22 و مدل یابی معادلات ساختاری با استفاده از لیزرل5/8 تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که حمایت اجتماعی ادراکشده با نقش میانجی خودکارآمدی تأثیر معناداری بر رفتار خوردن دارد. اثر غیرمستقیم 15/0 بود که کل اثر علی برابر 68/0 است. همچنین اعتمادبهنفس با نقش میانجی خودکارآمدی تأثیر معناداری بر رفتار خوردن دارد. اثر غیرمستقیم 21/0 بود که کل اثر علی برابر 61/0 است.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد که حمایت اجتماعی ادراکشده و اعتمادبهنفس با نقش میانجی خودکارآمدی تأثیر معناداری بر بهبود رفتار خوردن دارند. بنابراین، پیشنهاد میشود در برنامههای آموزشی و مداخلات مرتبط با تغذیه سالم در نوجوانان، بر تقویت خودکارآمدی از طریق افزایش حمایت اجتماعی (مانند حمایت خانواده و دوستان) و ارتقای اعتمادبهنفس تمرکز شود. این رویکرد میتواند به بهبود رفتارهای تغذیهای سالم در نوجوانان و پیشگیری از مشکلات مرتبط با تغذیه کمک کند.
فهرست منابع
1. اصغر نژاد، طاهره؛ احمدی ده قطبالدینی، محمد؛ ولی اله، فرزاد و خدا پناهی، کریم. (1385). مطالعه ویژگیهای روانسنجی مقیاس خودکارآمدی عمومی شرر. مجله روانشناسی اجتماعی، 10(3)، 262-274.https://www.magiran.com/p637621
2. بشارت، محمدعلی(1398). مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراکشده: پرسشنامه، روش اجرا و نمرهگذاری. مجله روانشناسی تحولی: روانشناسان ایران. 15(59)، 336-338.https://journals.iau.ir/article_668831.html
3. ثابت، مهرداد (1375). بررسی عملی بودن اعتبار و روایی و نرم یابی پرسشنامه عزتنفس کوپر اسمیت در مناطق 19 گانه تهران. پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی.
4. Acoba, E. F. (2024). Social support and mental health: the mediating role of perceived stress. Frontiers in Psychology, 15, 1330720. DOI: 10.3389/fpsyg.2024.1330720
5. Ali, H. I., Alhebshi, S., Elmi, F., & Bataineh, M. A. F. (2021). Perceived social support and self-efficacy beliefs for healthy eating and physical activity among Arabic-speaking university students: adaptation and implementation of health beliefs survey questionnaire. BMC public health, 21, 1-13.DOI: 10.1186/s12889-021-12138-0
6. Asgharnejad, T., Ahmadi Dehghotboddini, M., Farzad, V., & Khodapanahi, M. K. (2006). Study of psychometric properties of Sherer’s General Self-Efficacy Scale. Journal of Social Psychology, 10(3), 262-274. https://www.magiran.com/p637621 (In Persian).
7. Bandura, A. (1990). Perceived self-efficacy in the exercise of control over AIDS infection. Evaluation and program planning, 13(1), 9-17.DOI: 10.1016/0149-7189(90)90004-G
8. Besharat MA.(2019). Multidimensional Scale of Perceived Social Support :Questionnaire ,instruction and scoring.Journal of Developmental Psychology Iranian Psychologists . 60 (16) :447 -449. https://journals.iau.ir/article_668831.html (In Persian).
9. Bulik, C. M., Blake, L., & Austin, J. (2019). Genetics of eating disorders: what the clinician needs to know. Psychiatric Clinics of North America, 42(1), 59-73.DOI: 10.1016/j.psc.2018.10.007
10. Chung, A., Vieira, D., Donley, T., Tan, N., Jean-Louis, G., Gouley, K. K., & Seixas, A. (2021). Adolescent peer influence on eating behaviors via social media: scoping review. Journal of medical Internet research, 23(6), e19697. DOI: 10.2196/19697
11. Coopersmith, S. (1981). Coopersmith Self-Esteem Inventories (CSEI) [Database record]. APA PsycTests.https://doi.org/10.1037/t06456-000
12. Doori, Z., Hekmat, K., Mousavi, P., Latifi, S. M., & Shahbazian, H. (2022). Investigation of the relationship between perceived social support and body image in women with breast cancer. Middle East Current Psychiatry, 29(1), 49.DOI: 10.1186/s43045-021-00165-x
13. Fathnezhad-Kazemi, A., Aslani, A., & Hajian, S. (2021). Association between perceived social support and health-promoting lifestyle in pregnant women: a cross-sectional study. Journal of Caring Sciences, 10(2), 96.DOI: 10.34172/jcs.2021.018
14. Feng, B., Harms, J., Chen, E., Gao, P., Xu, P., & He, Y. (2023). Current discoveries and future implications of eating disorders. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(14), 6325.DOI: 10.3390/ijerph20146325
15. Gao, D., Dong, Y., Kong, A., & Li, X. (2024). How Does Perceived Social Support Impact Mental Health and Creative Tendencies Among Chinese Senior High School Students?. Behavioral Sciences, 14(11), 1002.DOI: 10.3390/bs14111002
16. Hambleton, A., Pepin, G., Le, A., Maloney, D., Touyz, S., & Maguire, S. (2022). Psychiatric and medical comorbidities of eating disorders: findings from a rapid review of the literature. Journal of eating disorders, 10(1), 132.DOI: 10.1186/s40337-022-00654-2
17. Kim, S., Smith, K., Udo, T., & Mason, T. (2023). Social support across eating disorder diagnostic groups: results from the National Epidemiologic Survey on Alcohol and Related Conditions-III (NESARC-III). Eating behaviors, 48, 101699.DOI: 10.1016/j.eatbeh.2022.101699
18. Kokka, I., Mourikis, I., & Bacopoulou, F. (2023). Psychiatric disorders and obesity in childhood and adolescence—a systematic review of cross-sectional studies. Children, 10(2), 285.DOI: 10.3390/children10020285
19. Latzer, Y., & Stein, D. (2024). Overview of Disordered Eating and Eating Disorders in Israel: Prevalence and Treatment. In Eating Disorders: An International Comprehensive View (pp. 175-194). Cham: Springer Nature Switzerland.DOI: 10.1007/978-3-031-46096-8_18
20. Lin, J., Ma, Z., Chen, H., Fan, Y., & Fan, F. (2025). The associations of anxiety, self-efficacy, and family health with obesity-related eating behavior among Chinese adults. Journal of Affective Disorders, 379, 448-456.DOI: 10.1016/j.jad.2025.03.039
21. Loehlin, J. C. (2004). Latent variable models: An introduction to factor, path, and structural equation analysis. Journal of Educational Statistics, 12(4). DOI: 10.2307/1165058
22. Malesza, M., & Kaczmarek, M. C. (2021). One year reliability of the Dutch eating behavior questionnaire: an extension into clinical population. Journal of Public Health, 29, 463-469. DOI: 10.1007/s10389-019-01147-4
23. Malureanu, A., Panisoara, G., & Lazar, I. (2021). The relationship between self-confidence, self-efficacy, grit, usefulness, and ease of use of elearning platforms in corporate training during the COVID-19 pandemic. Sustainability, 13(12), 6633. DOI: 10.3390/su13126633
24. Muris, P., & Otgaar, H. (2023). Self-esteem and self-compassion: A narrative review and meta-analysis on their links to psychological problems and well-being. Psychology research and behavior management, 2961-2975.DOI: 10.2147/PRBM.S402455
25. Mutti, C., Malagutti, G., Maraglino, V., Misirocchi, F., Zilioli, A., Rausa, F., ... & Parrino, L. (2023). Sleep pathologies and eating disorders: A crossroad for neurology, psychiatry and nutrition. Nutrients, 15(20), 4488.DOI: 10.3390/nu15204488
26. Ndambo, M. K., Nyondo-Mipando, A. L., & Thakwalakwa, C. (2022). Eating behaviors, attitudes, and beliefs that contribute to overweight and obesity among women in Lilongwe City, Malawi: a qualitative study. BMC Women's Health, 22(1), 216.DOI: 10.1186/s12905-022-01811-0
27. Nejati, V., Alipour, F., Saeidpour, S., & Bodaghi, E. (2018). Psychometric properties of Persian version of Dutch Eating Behavior Questionnaire. Journal of Fundamentals of Mental Health, 20(1). DOI: 10.13140/RG.2.1.3657.9449
28. Nezami, B. T., Lang, W., Jakicic, J. M., Davis, K. K., Polzien, K., Rickman, A. D., ... & Tate, D. F. (2016). The effect of self-efficacy on behavior and weight in a behavioral weight-loss intervention. Health Psychology, 35(7), 714.DOI: 10.1037/hea0000378
29. Oikarinen, N., Jokelainen, T., Heikkilä, L., Nurkkala, M., Hukkanen, J., Salonurmi, T., ... & Teeriniemi, A. M. (2023). Low eating self-efficacy is associated with unfavorable eating behavior tendencies among individuals with overweight and obesity. Scientific reports, 13(1), 7730.DOI: 10.1038/s41598-023-34513-0
30. Opitz, M. C., Gaggioni, G., Trompeter, N., Rabelo-da-Ponte, F. D., Desrivières, S., Micali, N., ... & Sharpe, H. (2025). Investigating the longitudinal bi-directional relationship between self-reported restrictive eating behaviours and sleep in UK adolescents within the Millennium Cohort Study. European Child & Adolescent Psychiatry, 1-12.DOI: 10.1007/s00787-025-02641-9
31. Pfeifer, J. H., & Allen, N. B. (2021). Puberty initiates cascading relationships between neurodevelopmental, social, and internalizing processes across adolescence. Biological psychiatry, 89(2), 99-108.DOI: 10.1016/j.biopsych.2020.09.002
32. Relente, A. R. R., & Capistrano, E. P. S. (2025). Innovation self-efficacy, theory of planned behavior, and entrepreneurial intentions: The perspective of young Filipinos. Asia Pacific Management Review, 30(3), 100350.DOI: 10.1016/j.apmrv.2024.100350
33. Sabet, M. (1996). Investigation of the practicality, reliability, validity, and norming of the Cooper-Smith Self-Esteem Inventory in the 19 districts of Tehran [Master’s thesis, Allameh Tabataba’i University]. (In Persian).
34. Salles A. Self-efficacy as a measure of confidence. JAMA Surg. (2017) 152:506–7. doi: 10.1001/jamasurg.2017.0035
35. Santre, S. (2022). Mental health promotion in adolescents. Journal of Indian Association for Child and Adolescent Mental Health, 18(2), 122-127.DOI: 10.1177/09731342221120709
36. Sherer, M., Maddux, J. E., Mercandante, B., Prentice-Dunn, S., Jacobs, B., & Rogers, R. W. (1982). The self-efficacy scale: Construction and validation. Psychological reports, 51(2), 663-671. DOI: 10.2466/pr0.1982.51.2.663
37. Tan, S., Yang, R., Abdukerima, G., Xu, Y., Zhu, L., Xu, B., ... & Shi, J. (2024). Unraveling the role of social support in eating behavior among children and adolescents in Shanghai, China: exploring the mediating role of self-efficacy and the moderating influence of BMI and weight concern. Frontiers in Nutrition, 11, 1411097.DOI: 10.3389/fnut.2024.1411097
38. Van Strien, T., Frijters, J. E., Bergers, G. P., & Defares, P. B. (1986). The Dutch Eating Behavior Questionnaire (DEBQ) for assessment of restrained, emotional, and external eating behavior. International journal of eating disorders, 5(2), 295-315. DOI: 10.1002/1098-108X(198602)5:23.0.CO;2-T
39. Wang, S., Lu, Q., Zhang, D., Wang, L., Jin, H., Zhou, Y., & Ma, R. (2024). Mediation effect of self-efficacy on the relationship between perceived social support and resilience in caregivers of patients with first-stroke in China: a cross-sectional survey. Topics in Stroke Rehabilitation, 31(6), 595-603. DOI: 10.1080/10749357.2024.2318087
40. Zhang, Y., Cao, X., Lei, G., & Wu, H. (2024). Relationship between perceived social support and postgraduate students’ general self-efficacy: a mediated model with moderation. Current Psychology, 43(16), 14567-14580. DOI: 10.1007/s12144-023-05444-w
41. Zheng, Y., Panayiotou, M., Currie, D., Yang, K., Bagnall, C., Qualter, P., & Inchley, J. (2024). The role of school connectedness and friend contact in adolescent loneliness, and implications for physical health. Child Psychiatry & Human Development, 55(3), 851-860.DOI: 10.1007/s10578-022-01449-x
42. Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30–41. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa5201_2
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)