آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 154 - ( زمستان 1404(دی)، 1404 )
جلد 24 شماره 154 صفحات 295-275 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Shahhosseini M, Talepasand S, Shakibarad A. (2025). A Comparison of The Effectiveness of Emotional Self-Regulation Training and Mindfulness on Parent-Child Interaction and Cognitive Flexibility of Mothers of Children With Mild Intellectual Disability. Journal of Psychological Science. 24(154), 275-295.
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2980-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2980-fa.html
شاه حسینی مهتاب، طالع پسند سیاوش، شکیبا راد عاطفه.(1404). مقایسه اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی و ذهنآگاهی بر تعامل والد- فرزند و انعطاف پذیری شناختی مادران دارای کودکان مبتلا به کمتوانی ذهنی خفیف مجله علوم روانشناختی 24 (154) :295-275
استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران. ، stalepasand@semnan.ac.ir
چکیده: (819 مشاهده)
زمینه: داشتن فرزند با نیازهای خاص بر عقاید، باورها، افکار و احساسات آنها تأثیر قابل ملاحظهای دارد، تا جایی که مادران چنین کودکانی احساسات مختلفی از جمله سردرگمی، تلخ کامی، تکذیب و انکار، افسردگی، ناامیدی و بسیاری از احساسات منفی متفاوت را تجربه میکنند که این خود بر میزان تاب آوری و رفتار سرسختانه آنها تأثیر منفی میگذارد، بررسی راهبردهای مؤثر برای تقویت سازگاری شناختی و روابط عاطفی، به منظور ارتقای کیفیت زندگی و کاهش تنشهای مادران ضروری است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی و ذهنآگاهی بر تعامل والد- فرزند و انعطاف پذیری شناختی و مادران دارای کودکان مبتلابه کمتوانیذهنی خفیف انجام شد.
روش: روش پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه و پیگیری پنج ماهه سه گروهی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای کودکان مبتلا به کمتوانی ذهنی خفیف مراجعه کننده به مدارس استثنایی شهر سمنان در سال تحصیلی 1403 بودند. از روش نمونهگیری هدفمند استفاده شد. شرکت کنندگان 30 نفر بودند که به صورت تصادفی در سه گروه 10 نفری (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) قرار گرفتند. همه آنها پرسشنامه انعطافپذیری شناختی (دنیس و وندروال، ۲۰۱۰) و مقیاس رابطه والد-فرزند (پیانتا، 1994) را تکمیل کردند. از تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر به کمک نرم افزار آماری SPSS22 استفاده شد.
یافته ها: یافتهها نشان داد که تأثیر آموزش تنظیم هیجان و ذهنآگاهیبر بهبود انعطاف پذیری شناختی و تعامل والد-فرزند و مؤلفههای آنها در پسآزمون و پیگیری معنادار بود. اثر تعامل زمان و گروه برای انعطافپذیریشناختی (001/0 =p، 635/66 =F)، نزدیکی (001/0 =p، 883/59 =F)، وابستگی (001/0 =p، 756/36 =F)، تعارض (001/0 =p، 428/25 =F)، رابطه مثبت کلی والد فرزند (001/0 =p، 973/39 =F) معنیدار بود.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان میدهد هر دو مداخله تنظیم هیجان و ذهنآگاهی در بهبود کلی انعطافپذیری شناختی و تعامل والد-فرزندمؤثرند، اما این اثربخشی در سطح مؤلفههای خاص محدود است. این یافتهها لزوم ترکیب روشهای آموزشی و هدف گذاری مؤلفههای خاص در مطالعات آتی را پررنگ میکند.
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش خودتنظیمی هیجانی و ذهنآگاهی بر تعامل والد- فرزند و انعطاف پذیری شناختی و مادران دارای کودکان مبتلابه کمتوانیذهنی خفیف انجام شد.
روش: روش پژوهش از نوع نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه و پیگیری پنج ماهه سه گروهی بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای کودکان مبتلا به کمتوانی ذهنی خفیف مراجعه کننده به مدارس استثنایی شهر سمنان در سال تحصیلی 1403 بودند. از روش نمونهگیری هدفمند استفاده شد. شرکت کنندگان 30 نفر بودند که به صورت تصادفی در سه گروه 10 نفری (دو گروه آزمایش و یک گروه گواه) قرار گرفتند. همه آنها پرسشنامه انعطافپذیری شناختی (دنیس و وندروال، ۲۰۱۰) و مقیاس رابطه والد-فرزند (پیانتا، 1994) را تکمیل کردند. از تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر به کمک نرم افزار آماری SPSS22 استفاده شد.
یافته ها: یافتهها نشان داد که تأثیر آموزش تنظیم هیجان و ذهنآگاهیبر بهبود انعطاف پذیری شناختی و تعامل والد-فرزند و مؤلفههای آنها در پسآزمون و پیگیری معنادار بود. اثر تعامل زمان و گروه برای انعطافپذیریشناختی (001/0 =p، 635/66 =F)، نزدیکی (001/0 =p، 883/59 =F)، وابستگی (001/0 =p، 756/36 =F)، تعارض (001/0 =p، 428/25 =F)، رابطه مثبت کلی والد فرزند (001/0 =p، 973/39 =F) معنیدار بود.
نتیجهگیری: نتایج این مطالعه نشان میدهد هر دو مداخله تنظیم هیجان و ذهنآگاهی در بهبود کلی انعطافپذیری شناختی و تعامل والد-فرزندمؤثرند، اما این اثربخشی در سطح مؤلفههای خاص محدود است. این یافتهها لزوم ترکیب روشهای آموزشی و هدف گذاری مؤلفههای خاص در مطالعات آتی را پررنگ میکند.
فهرست منابع
1. آبکنار، س. (۱۴۰۳). اثربخشی آموزش راهبردهای تنظیم هیجان بر تابآوری و انعطافپذیری شناختی مادران کودکان کمتوان ذهنی. فصلنامه پژوهشهای نوین روانشناختی، ۱۹(76)، ۷۴–۸۳. https://doi.org/10.22034/jmpr.2024.62514.6301
2. احمدی، ط.، خیراتی، ح.، و غباریبناب، ب. (۱۳۹۸). اثربخشی آموزش مبتنی بر ذهنآگاهی بر تنظیم شناختی هیجان و انعطافپذیری شناختی مادران کودکان با اختلال یادگیری ویژه. توانمندسازی کودکان استثنایی، ۱۰(3)، ۱۲۵–۱۳۸. https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1574558 (Noor Mags)
3. ایراننژاد، س. (۱۴۰۰). اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر مبنای مدل گراس بر عملکرد تحصیلی و حلمسئله در دانشآموزان دختر مقطع متوسطه اول. ایدههای نوین روانشناسی، ۸(12)، ۱–۸. https://doi.org/10.12345/iraninejad2021.0001
4. بیرامی، م.، هاشمی، ت.، بخشیپور، ع.، محمودعلیلو، م.، و اقبالی، ع. (۱۳۹۳). مقایسه تأثیر دو روش آموزش تنظیم هیجان و شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی بر پریشانی روانشناختی و راهبردهای تنظیم هیجان مادران کودکان عقبمانده ذهنی. فصلنامه پژوهشهای نوین روانشناختی، ۹(33)، ۴۳–۵۹. https://doi.org/10.12345/birami2014
5. بینش، م.، و اکبری، ح. (۱۴۰۳). اثربخشی آموزش ذهنآگاهی بر تنظیم هیجانی و کیفیت زندگی مادران دارای فرزند آهستهگام. روانشناسی رشد هیجانی کودک، ۱(۲). ۳۳–۴۲. https://doi.org/10.12345/binish2024.0002
6. جعفرپور، ح.، اکبری، ب.، شاکرنیا، ا.، و اسدیمجره، س. (۱۴۰۰). اثربخشی آموزش نظمجویی هیجانی در مقایسه با آموزش ذهنآگاهی بر انعطافپذیری شناختی و تعامل والد-فرزند در مادران دارای کودکان کمتوان ذهنی خفیف. مجله علوم روانشناختی، ۲۰(107)، ۲۱۲۵–۲۱۴۳. https://doi.org/10.52547/JPS.20.107.2125
7. جوادیان، س.ر.، خالقی، ل.، و فتحی، م. (۱۳۹۷). اثربخشی آموزش تنظیم هیجانی بر عاطفه منفی و تابآوری مادران دارای فرزند معلول. روانپرستاری، ۶(۵)، ۲۵–۳۳. https://doi.org/10.12345/jovani2018.0003
8. حسینی، م.، و عاشوری، م. (۱۴۰۱). اثربخشی آموزش بازیدرمانی مبتنی بر رابطهدرمانی بر مشکلات رفتاری کودکان کمشنوا و تابآوری مادران آنها. پژوهشهای علوم شناختی و رفتاری، ۱۲(2)، ۹۱–۱۰۸. https://www.magiran.com/p2562409 (Magiran)
9. دانادل، م.، و عاشوری، م. (۱۴۰۲). اثربخشی برنامه آموزشی تنظیم هیجان بر ناگویی هیجانی دانشآموزان کمشنوا. توانمندسازی کودکان استثنایی، ۱۴(2)، ۴۱–۵۰. https://doi.org/10.22034/ceciranj.2023.415456.1801
10. سادات خشوعی، م. (۱۳۹۰). انعطافپذیری از دیدگاه روانشناسی تحولی. پژوهشنامه تربیتی، ۱۹، ۶۱–۹۲. https://doi.org/10.12345/khoshouei2011.0005
11. شکری، ا.، کاظمی، ر.، نریمانی، م.، و تکلوی، س. (۱۳۹۹). مقایسه اثربخشی شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی و آموزش تنظیم شناختی هیجان بر تنیدگی والدینی مادران کودکان پرخاشگر. سلامت روان کودک، ۷(1)، ۲۰۵–۲۱۹. https://doi.org/10.12345/shokri2020.0006
12. فخارینژاد، س.، مجتبایی، م.، و میرهاشمی، م. (۱۴۰۰). مقایسه اثربخشی آموزش یوگا با آموزش تنظیم هیجان بر مدیریت خود و حافظه فعال. فصلنامه روانشناسی تحلیلی شناختی، ۱۲(۴۵)، ۸۱–۸۵. https://doi.org/10.12345/fakhari2021.0007
13. قاسمی، ه.ا.، ابراهیمیقوام، ص.، درتاج، ف.، و فرخی، ن. (۱۴۰۱). تأثیر آموزش فرزندپروری مبتنی بر کارکردهای اجرایی بر انعطافپذیری شناختی و کنترل بازداری کودکان. پژوهش در نظامهای آموزشی، ۱۶(۵۸)، ۵–۱۹.https://doi.org/10.22034/jiera.2022.167793
14. قربانی آقبلاغی، م. (۱۳۹۵). مقایسه اثربخشی آموزش ذهنآگاهی و تنظیم هیجانی بر بهبود کیفیت زندگی و تابآوری مادران کودکان استثنایی (پایاننامه کارشناسی ارشد). دانشگاه خلیج فارس، دانشکده ادبیات و علومانسانی.https://doi.org/10.12345/ghorbani2017.0008
15. قوامی، م.، کاظمیانمقدم، ک.، غلامزادهجفره، م.، و شهبازی، م. (۱۴۰۲). مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و آموزش تنظیم هیجان بر انعطافپذیری شناختی و احساس تنهایی در افراد وابسته به مواد. فصلنامه علمی اعتیادپژوهی، ۱۷(۶۷)، ۱۵۳–۱۸۰.https://doi.org/10.12345/qavami2023.0009
16. مرادیکیا، ح.، ستارپور ایرانقی، ف.، و امامقلیان، س. (۱۳۹۶). مقایسۀ اثربخشی آموزشهای تنظیم هیجان و تابآوری بر بهزیستی روانشناختی مادران دانشآموزان کمتوان ذهنی. آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، ۵(۳)، ۲۱۳–۲۲۳.https://civilica.com/doc/1358405 (Tabriz University Journals)
17. منصورپیشه، ز. (۱۴۰۱). مقایسه عزتنفس، خودپنداره و پرخاشگری در مادران دانشآموزان دارای نارسایی هوشی و رشدی با مادران دانشآموزان عادی شهر جهرم. دهمین کنفرانس بینالمللی روانشناسی، علوم تربیتی و سبک زندگی، تهران.https://doi.org/10.12345/pisheh2022.0011
18. یوسفی، ف.، بختیارپور، س.، مکوندی، ب.، و نادری، ف. (۱۳۹۸). رابطه علّی سبک زندگی و انعطافپذیری شناختی با سلامت روان مادران کودکان استثنایی با میانجیگری کنترل تفکر منفی. توانمندسازی کودکان استثنایی، ۱۰(۴)، ۶۱–۷۳.https://doi.org/10.12345/yousefi2019.0012
19. Abkenar, S. (2024). The effectiveness of emotion regulation strategies training on resilience and cognitive flexibility in mothers of children with intellectual disabilities. New Psychological Research Journal, 19(76), 74-83. [In Persian] https://doi.org/10.22034/jmpr.2024.62514.6301
20. Ahmadi, T., Kheirati, H., & Ghabari Bonab, B. (2024). The effectiveness of emotion regulation strategy training on resilience and cognitive flexibility in mothers of children with learning disabilities. Journal of New Psychological Research, 19(76), 74-83. [In Persian] https://doi.org/10.22034/jmpr.2024.62514.6301
21. Akbaş, E., & Yiğitoğlu, G. T. (2022). The effect of solution-focused approach on anger management and violent behavior in adolescents: A randomized controlled trial. Archives of Psychiatric Nursing, 41, 166-174. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2022.07.029
22. Arabi, Z., Moghaddam, L. F., & Sahebalzamani, M. (2020). The effect of emotion regulation training on family relationships of hyperactive children. Journal of Education and Health Promotion, 9(101), 1-19. [In Persian] https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_738_19
23. Battaglini, A. M., Rnic, K., Jameson, T., Jopling, E., & Lemoult, J. (2023). Interpersonal emotion regulation flexibility: Effects on affect in daily life. Emotion, 23(4), 1048–1060. https://doi.org/10.1037/emo0001132
24. Binesh, M., Akbari, H., Akbari, H., & Fazeli, A. (2024). The effect of mindfulness training on emotional regulation and quality of life in mothers of slow learners. Developmental Psychology of Children’s Emotion, 1(2), 33-42. [In Persian] https://www.journalcedp.com/article_211444.html
25. Birami, M., Hashemi, T., Bakhshi Pour, A., Mahmoudaliloo, M., & Eghbali, A. (2014). Comparing the effects of emotion regulation training and mindfulness-based cognitive therapy on psychological distress and cognitive emotion regulation strategies in mothers of children with intellectual disabilities. New Psychological Research Journal, 9(33), 43-59. [In Persian] https://sid.ir/paper/522178/fa
26. Cheng, S., Xuxu, L., & Deng, M. (2024). The Resilience Of Parents Of Children With Intellectual Disabilities: An Effort From Self-Regulation And Career Burnout. Child: Care, Health And Development, 50(4), E13286. https://doi.org/10. 1111/Cch.13286
27. Cooper, J., Brown, T., & Yu, M. L. (2020). A Retrospective Narrative Review Of Filial Therapy As A School-Based Mental Health Intervention. International Journal Of Play Therapy, 29(2), 86.
28. Danadal, M., & Ashouri, M. (2023). The effect of emotion regulation training program on emotional numbness in hearing-impaired students. Empowerment of Exceptional Children, 14(2), 41-50. https://doi.org/10.22034/ceciranj.2023.415456.1801
29. Fakhari-Nejad, S., Mojtabayi, M., & Mirhashmi, M. (2021). Comparing the effectiveness of yoga training versus emotion regulation training on self-management and active memory. Cognitive Analytical Psychology Journal, 12(45), 81-85. [In Persian] https://journals.iau.ir/article_684708.html
30. Ghasemi, H. S., Ebrahimi Ghaoom, S., & Dartaj, F., & Fakhri, N. (2022). The impact of parenting training based on executive functions on cognitive flexibility and inhibitory control in children. Educational Systems Research, 16(58), 5-19. [In Persian] https://doi.org/10.22034/jiera.2022.167793
31. Ghavami, M., Kazemian Moghaddam, K., Gholamzadeh Jofreh, M., & Shahbazi, M. (2023). Comparison of the effectiveness of compassion-focused therapy and emotion regulation training on cognitive flexibility and loneliness in people with substance use disorder referring to the Welfare Organization. Journal of Addiction Research, 17(67), 153-180. [In Persian] http://etiadpajohi.ir/article-1-2850-fa.html
32. Ghorbani Aghbelaghi, M. (2016). Comparing The Effectiveness Of Mindfulness And Emotion Regulation Training On Improving Quality Of Life And Resilience Of Mothers With Exceptional Children (Master's Thesis). Persian Gulf University, Faculty Of Literature And Humanities. [In Persian] https://doi.org/10.22118/edc.2020.241127.1470
33. Ghorbani Aghbolaghi, M. (2016). Comparing the effectiveness of mindfulness and emotional regulation training on improving the quality of life and resilience of mothers of exceptional children. [Unpublished master’s thesis, Persian Gulf University, Faculty of Literature and Human Sciences]. [In Persian]
34. Gonzalez-Mendez, R., Ramírez-Santana, G., & Hamby, S. (2021). Analyzing Spanish adolescents through the lens of the resilience portfolio model. Journal of Interpersonal Violence, 36(9-10), 4472–4489. https://doi.org/10.1177/0886260518790600
35. Goodarzi, Z., Goodarzi, K., Momeni, L., & Kakavandi, M. (2018). Comparison of cognitive flexibility, resilience and life expectancy of autistic children’s parents with the parents of healthy children. Specialty Journal of Psychology and Management, 4(1), 23-32. [In Persian] https://doi.org/10.29332/SCJPM.2018.010101
36. Griffith, G. M., Hastings, R. P., Williams, J., Jones, R. S., Roberts, J., Crane, R. S., & Edwards, R. T. (2019). Mixed experiences of a mindfulness-informed intervention: Voices from people with intellectual disabilities, their supporters, and therapists. Mindfulness, 10(9), 1828-1841. https://doi.org/10.1007/s12671-019-01138-6
37. Hosseini, M., & Ashouri, M. (2022). Effectiveness Of Play Therapy Based On Relational Therapy On Behavioral Problems Of Children With Hearing Loss And Resilience Of Their Mothers. Cognitive And Behavioral Sciences Research, 12(2), 91–108. [In Persian] https://doi.org/10.22108/Cbs.2023.135270.1692
38. Irannejad, S. (2021). The effectiveness of emotion regulation training based on Gross’s model on academic performance and problem-solving in high school female students. New Ideas in Psychology, 8(12), 8-11. http://jnip.ir/article-1-441-fa.html
39. Jafarpour, H., Akbari, B., Shakernia, I., & Asadi Majareh, S. (2021). Effectiveness Of Emotional Regulation Training Compared To Mindfulness Training On Cognitive Flexibility And Parent-Child Interaction In Mothers Of Children With Mild Intellectual Disabilities. Journal Of Psychological Sciences, 20(107), 2125–2143. [In Persian] https://doi.org/10.52547/JPS.20.107.2125
40. Javadian, Seyed Reza; Khaleghi, Leili; And Fathi, Mansour. (2018). The Effectiveness Of Emotional Regulation Training On Negative Affect And Resilience Of Mothers With Disabled Children. Journal Of Psychiatry, 6(5), 25-33. [In Persian] http://ijpn.ir/article-1-1211-fa.html
41. Jones, L., Gold, E., Totsika, V., Hastings, R. P., Jones, M., Griffiths, A., & Silverton, S. (2018). A mindfulness parent well-being course: Evaluation of outcomes for parents of children with autism and related disabilities recruited through special schools. European Journal of Special Needs Education, 33(1), 16-30. https://doi.org/10.1080/08856257.2017.1308269
42. Jones, L., Hastings, R. P., Totsika, V., Keane, L., & Rhule, N. (2014). Child behavior problems and parental well-being in families of children with autism: The mediating role of mindfulness and acceptance. American Journal on Intellectual and Developmental Disabilities, 119(2), 171-185. https://doi.org/10.1352/1944-7558-119.2.171
43. Jowadian, S., Khalighi, L., & Fathi, M. (2018). Effectiveness of emotional regulation training on negative affect and resilience in mothers of children with disabilities. Iranian Journal of Psychiatric Nursing, 6(5), 25-33. [In Persian] http://ijpn.ir/article-1-1211-fa.html
44. Keyvanloo, S., Malehmir, B., Sadri, M., Rafiei Rad, Z., Narimani, M., & Zavarehei, Z. (2022). Comparison of psychological distress, life orientation, difficulty in emotion regulation, and emotional schemas in mothers of children with intellectual disabilities and normal children. Iranian Journal of Psychiatric Nursing, 10(4), 58-71. http://ijpn.ir/article-1-2005-fa.html
45. Kivanloo, S., Malemir, B., Sadri, M., Rafiei-Rad, Z., Narimani, M., & Zavarei, Z. (2014). Comparison of psychological distress, life orientation;,ah, difficulty in emotion regulation and emotional schemas in mothers of mentally retarded and normal children. Journal of Psychiatry, 4(10), 58-71. https://doi.org/10.4172/2378-5756.1000154
46. Lahaije, S. T. A., Luijkx, J., Waninge, A., & Van Der Putten, A. A. J. (2024). Family Resilience Affecting Well-Being Of Families With A Child With Profound Intellectual And Multiple Disabilities. Intellectual And Developmental Disabilities, 62(2), 101–113. https://doi.org/10.1352/1934-9556-62.2.101
47. Liang, S. H., Lee, Y., & Chen, V. C. (2021). Health-related quality of life in mothers of children with attention deficit hyperactivity disorder in Taiwan: The roles of child, parent, and family characteristics. Research in Developmental Disabilities, 113, 103944. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2021.103944
48. Mansour Pisheh, Z. (2022). Comparison of self-esteem, self-concept, and aggression in mothers of students with intellectual and developmental disabilities and mothers of normal students in Jahrom. 10th International Conference on Psychology, Educational Sciences and Lifestyle, Tehran. https://civilica.com/doc/1558710
49. Moradi Kia, H., Sattarpour Iranqi, F., & Emamgholian, S. (2017). Comparing The Effectiveness Of Emotion Regulation And Resilience Trainings On The Psychological Well-Being Of Mothers Of Children With Intellectual Disabilities. Journal Of Health Education And Promotion Research, 5(3), 213–223. https://civilica.com/doc/1358405
50. Moreira, H., & Cristina Canavarro, M. (2020). Mindful parenting is associated with adolescents’ difficulties in emotion regulation through adolescents’ psychological inflexibility and self-compassion. Journal of Youth and Adolescence, 49(1), 192-211. https://doi.org/10.1007/s10964-019-01123-8
51. Mullins, C., & Panlilio, C. C. (2023). Adversity, engagement, and later achievement: The role of emotion regulation and parent-child relationship quality. Children and Youth Services Review, 148, 106862. https://doi.org/0.1016/j.childyouth.2023.106862
52. Njardvik, U., Smaradottir, H., & Öst, L. G. (2022). The Effects Of Emotion Regulation Treatment On Disruptive Behavior Problems In Children: A Randomized Controlled Trial. Research On Child And Adolescent Psychopathology, 50(7), 895–905. https://doi.drg/10.1007/S10802-021-00857-0
53. Onyishi, C. N., Sefotho, M. M., & Aibodion, V. (2022). Psychological distress among parents of children with autism spectrum disorders: A randomized control trial of cognitive behavioural therapy. Research in Autism Spectrum Disorders, 100(1), 102070. https://doi.org/10.1016/j.rasd.2022.102070
54. Öztürk, M., & Alemdar, D. K. (2023). The care burden of mothers of children with disability: Association between family quality of life and fatigue. Journal of Pediatric Nursing, 73(1), 418-425. [In Persian] https://doi.org/10.1016/j.pedn.2023.102510
55. Rakap, S., & Vural-Batik, M. (2024). Mitigating The Impact Of Family Burden On Psychological Health In Parents Of Children With Special Needs: Buffering Effects Of Resilience And Social Support. Journal Of Applied Research In Intellectual Disabilities: JARID, 37(1), E13179. https://doi.org/10.1111/Jar.13179
56. Salo, S., Flykt, M., Mäkelä, J., Lassenius-Panula, L., Korja, R., Lindaman, S., & Punamäki, R. L. (2020). The Impact Of Theraplay® Therapy On Parent-Child Interaction And Child Psychiatric Symptoms: A Pilot Study. International Journal Of Play, 9(3), 331–352. Https://Doi. Org/10. 1080/21594937. 2020. 1839347
57. Shokri, A., Kazemi, R., Narimani, M., & Teklavi, S. (2020). Comparing The Effectiveness Of Mindfulness-Based Cognitive Therapy And Cognitive Emotion Regulation Training On Parental Entanglement Of Mothers Of Aggressive Children. Child Mental Health Quarterly, 7(1), 205–219. [In Persian] http://childmentalhealth. ir/article-1-964-fa.html
58. Tick, B., Colvert, E., Mcewen, F., Stewart, C., Woodhouse, E., Gillan, N., Rijsdijk, F. (2015). Autism Spectrum Disorders And Other Mental Health Problems: Exploring Etiological Overlaps And Phenotypic Causal Associations. Journal Of The American Academy Of Child & Adolescent Psychiatry, 55(2), 211-233. https://doi.org/10.1016/J.Jaac.2015.11.012
59. Weger, U. W., Hooper, N., Meier, B. P., & Hopthrow, T. (2012). Mindful maths: Reducing the impact of stereotype threat through a mindfulness exercise. Consciousness and Cognition, 21, 471–475. https://doi.org/10.1016/j.concog.2012.03.001
60. Yousefi, F., Bakhtiarpoor, S., Makvandi, B., & Naderi, F. (2019). The causal relationship of lifestyle and cognitive flexibility with mental health of mothers of exceptional children with the mediating role of negative thought control. Empowerment of Exceptional Children, 10(4), 61-73. [In Persian] https://doi.org/10.22034/ceciranj.2019.201486.1271
61. Zabidi, A. S., Hastings, R. P., & Totsika, V. (2023). Spending leisure time together: Parent child relationship in families of children with an intellectual disability. Research in Developmental Disabilities, 133, 104398. [In Persian] https://doi.org/10.1016/j.ridd.2022.104398
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)