بررسی نقش میانجی‌گر ابعاد فراهیجانی منفی در رابطه بین هیجان‌پذیری و نشانه‌های اضطراب بیماری

ترابزاده قولنجی, ناصر; محمودعلیلو, مجید; زارعان, مصطفی; هاشمی نصرت آباد, تورج

doi:10.61186/jps.24.151.19

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 24، شماره 151 - ( پاییز 1404(مهر)، 1404 ) جلد 24 شماره 151 صفحات 357-341 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.24.151.19

Mendeley

Zotero

RefWorks

Torabzadeh Gholenji N, Mahmoudalilou M, Zarean M, Hashemi Nosratabad T. (2025). Investigating the Mediating Role of Negative Metaemotional Dimensions in the Relationship between Emotionality and Symptoms of Illness Anxiety. Journal of Psychological Science. 24(151), 341-357. doi:10.61186/jps.24.151.19
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3031-fa.html

ترابزاده قولنجی ناصر، محمودعلیلو مجید، زارعان مصطفی، هاشمی نصرت آباد تورج.(1404). بررسی نقش میانجی‌گر ابعاد فراهیجانی منفی در رابطه بین هیجان‌پذیری و نشانه‌های اضطراب بیماری مجله علوم روانشناختی 24 (151) :357-341 10.61186/jps.24.151.19

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3031-fa.html

بررسی نقش میانجی‌گر ابعاد فراهیجانی منفی در رابطه بین هیجان‌پذیری و نشانه‌های اضطراب بیماری

ناصر ترابزاده قولنجی

، مجید محمودعلیلو^*

، مصطفی زارعان

، تورج هاشمی نصرت آباد

گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. ، M-alilou@tabrizu.ac.ir

چکیده: (87 مشاهده)

زمینه: افراد دارای اضطراب بیماری باورهای غلط و تعابیر نادرستی از سلامتی دارند، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی¬گر ابعاد فراهیجانی منفی در رابطه بین هیجانپذیری و نشانههای اضطراب بیماری در دانشجویان بود.
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجی¬گر ابعاد فراهیجانی منفی در رابطه بین هیجان پذیری و نشانه های اضطراب بیماری میباشد. به نظر میرسد که ابعاد فراهیجان منفی در تعامل با هیجان پذیری و اختلال اضطراب بیماری نقش دارد و با وجود اهمیت این مدل، پژوهشهای کافی در این مورد انجام نشده است.
روش: روش پژوهش از نوع توصیفی - همبستگی و جامعه‌ی آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشگاه ارومیه در نیم‌سال اول تحصیلی 1403-1402 بود. 240 نفر از دانشجویان به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و پرسشنامه‌های فراهیجان (میتمانسگروبر و همکاران، 2009)، اضطراب سلامتی (سالکووسکیسو همکاران، 2002) و شخصیت هگزاکو (اشتون و لی، 2009)را تکمیل کردند. داده‌ها به روش همبستگی پیرسون و مدل سازی معادلات ساختاری و با بهره گیری از نسخه 26 نرم افزار SPSS و نسخه 26 نرم افزار Amosتحلیل شد.
یافتهها: یافته‌ها نشان داد که ضریب مسیر مستقیم هیجانپذیری (327/0=β و 001/0=sig) و فراهیجان منفی (408/0=β و 001/0=sig) بر اضطراب بیماری معنادار است. همچنین، ضریب مسیر مستقیم هیجانپذیری (599/0=β و 001/0=sig) بر فراهیجان منفی معنادار است. و این دو متغیر به‌طور مشترک بر نشانه‌های اختلال اضطراب بیماری تأثیر می‌گذارند. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده برازش مدل (05/0 = RMSEA و 98/1 = χ2/df) مدل فرضی پژوهش نسبت به مدل‌های جایگزین از برازش بهتری برخوردار بود و این نتایج می‌توانند به درک بهتر از عوامل مؤثر بر اضطراب بیماری و ارائه راهکارهای درمانی کمک کنند.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش چهارچوب مناسبی برای سبب‌شناسی اختلال اضطراب بیماری فراهم می‌آورد و می‌تواند در طراحی و اجرای مداخلات درمانی مبتنی بر کاهش هیجانپذیری و ابعاد فراهیجانی منفی برای بهبود نشانه‌های این اختلال، مورد استفاده قرار گیرد

واژه‌های کلیدی: ابعاد فراهیجانی منفی، نشانه های اضطراب بیماری، هیجان‌پذیری.

متن کامل [PDF 1832 kb] (20 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/4/24 | پذیرش: 1404/6/25 | انتشار: 1404/7/1

فهرست منابع

1. جعفری روشن، فریبا؛ پورنقاش، تهرانی سعید؛ غلامعلی لواسانی، مسعود؛ اسکندری، حسین. (1402). تدوین و اعتباریابی پرسشنامه پیشایند‌های اختلال علائم جسمانی شکل. مجله علوم روانشناختی؛ ۲۲ (۱۳۱) :1-17. http://psychologicalscience.ir/article-1-2126-fa.html

2. شه بخش، شکوه؛ منصوری، احمد؛ بلقان ابادی، مصطفی؛ اکبرزاده، مهدی. (1404). مقایسه اثربخشی درمان ماتریکس و درمان مبتنی بر بهبود کیفیت زندگی بر فراهیجان‌های زنان مبتلا به اختلال مصرف مواد محرک. مجله علوم روانشناختی، دوره 24، شماره 150، 145-164. http://doi.org/10.52547/JPS.24.150.145

3. صفری، حافظ؛ بحرینیان، سیدعبدالمجید؛ غنی‌فر، محمد حسن. (1402). بررسی میزان شیوع اختلال اضطراب بیماری در بیماران بستری شده و بهبود یافته مبتلا به کووید 19. مجله ابن سینا. 25(4), 85-77. http:// doi.org /10.22034/25.4.77

4. غیوروحدت، بهمن؛ فراهانی، محمدنقی. (1397). رابطه صفات شخصیتی در مدل شش عاملی شخصیت(هگزاکو) با نگرش سیاسی شهروندان شهر تهران. مجله پژوهش های روان شناسی اجتماعی، شماره 29، 76-59. https://www.sid.ir/en/journal/issue/3/

5. مژگان، پروانه تازه شهری؛ اسدنیا، سعید. (1403). نقش واسطه‌ای فاجعه آفرینی درد در رابطه بین آسیب پرهیزی با نشانه‌های اضطراب بیماری. فصلنانه روان پژوهی و مطالعات رفتاری. 2(3). 79-60. https://doi.org/10.71610/psych.2024.1187588

6. هاشمی زهره؛ عینی ساناز؛ تقوی رامین. (1399). بررسی نقش تعدیل کننده‌ی هوش معنوی در رابطۀ بین ابعاد شخصیتی هگزاکو و تنیدگی تحصیلی دانش‌آموزان. مجله علوم روانشناختی؛ ۱۹ (۸۸):۴۶۱-۴۵۱. http://psychologicalscience.ir/article-1-557-fa.html

7. Ashton, M. C., & Lee, K. (2019). Religiousness and the HEXACO personality factors and facets in a large online sample. Journal of Personality, 87(6), 1103-1118. https:doi.org10.1111jopy.12416

8. Bailen, N. H., Wu, H., & Thompson, R. J. (2019). Meta-emotions in daily life: Associations with emotional awareness and depression. Emotion, 19(5), 776. https:doi.org10.1037emo0000475

9. Banozic, A., Miljkovic, A., Bras, M., Puljak, L., Kolcic, I., Hayward, C., & Polasek, O. (2018). Neuroticism and pain catastrophizing aggravate response to pain in healthy adults: an experimental study. The Korean Journal of Pain, 31(1), 16-26. https:doi.org10.3344kjp.2018.31.1.16

10. Bowden-Green, T., Hinds, J., & Joinson, A. (2021). Understanding neuroticism and social media: A systematic review. Personality and Individual Differences, 168, 110344. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110344

11. Brown, R. J., Skelly, N., & Chew-Graham, C. A. (2020). Online health research and health anxiety: A systematic review and conceptual integration. Clinical Psychology: Science and Practice, 27(2), 20. https://psycnet.apa.org/doi/10.1111/cpsp.12309

12. Buecker, S., Maes, M., Denissen, J. J. A. & Luhmann, M. (2020). Loneliness and the big five personality traits: A meta–analysis. Eur. J. Personal. 34, 8–28. https://doi.org/10.1002/per.2229

13. Campbell, F., Blank, L., Cantrell, A., Baxter, S., Blackmore, C., Dixon, J., & Goyder, E. (2022). Factors that influence mental health of university and college students in the UK: a systematic review. BMC Public Health, 22(1), 1778. https://doi.org/10.1186/s12889-022-13943-x

14. Chen, S. Y., Cheng, Y., Zhao, W. W., & Zhang, Y. H. (2021). Effects of dialectical behaviour therapy on reducing self‐harming behaviours and negative emotions in patients with borderline personality disorder: A meta‐analysis. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 28(6), 1128-1139. https://doi.org/10.1111/jpm.12751

15. Ciułkowicz, M., Misiak, B., Szcześniak, D., Grzebieluch, J., Maciaszek, J., & Rymaszewska, J. (2022). Social Support mediates the Association between Health anxiety and quality of life: findings from a cross-sectional study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(19), 12962. https://doi.org/10.3390/ijerph191912962.

16. Deodato, M., Seeber, M., Mammeri, K., Michel, C. M., & Vuilleumier, P. (2024). Combined effects of neuroticism and negative emotional context on spontaneous EEG dynamics. Social Cognitive and Affective Neuroscience, 19(1), nsae012. https://doi.org/10.1093/scan/nsae012

17. Ezmeirlly, H. A., & Farahat, F. M. (2019). Illness anxiety disorder and perception of disease and distress among medical students in western Saudi Arabia. Saudi Medical Journal, 40(11), 1144. https://doi.org/10.15537/smj.2019.11.24654

18. French, J. H., & Hameed, S. (2023). Illness anxiety disorder. In StatPearls. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554399

19. GhayourVahdat, B., & Farahani, M. N. (2018). The relationship between personality traits in the HEXACO six-factor model and the political attitudes of citizens in Tehran. Social Psychology Research, 8(29), 59-76. (In Persian). https://www.sid.ir/en/journal/issue/3/

20. Graham, E. K., Weston, S. J., Turiano, N. A., Aschwanden, D., Booth, T., Harrison, F., ... & Mroczek, D. K. (2020). Is healthy neuroticism associated with health behaviors? A coordinated integrative data analysis. Collabra: Psychology, 6(1), 32 http://doi.org/10.1525/collabra.321.pr

21. Hannah, K., Marie, K., Olaf, H., Stephan, B., Andreas, D., Wilson Michael, L., & Peter, D. (2023). The global economic burden of health anxiety/hypochondriasis-a systematic review. BMC Public Health, 23(1), 2237. https://doi.org/10.1186/s12889-023-06151-7

22. Hashemi, Z., Ain, S., & Taghavi, R. (2020). Examining the moderating role of spiritual intelligence in the relationship between HEXACO personality dimensions and academic stress among students. Journal of Psychological Sciences, 19(88), 451-461.(In Persian) http://psychologicalscience.ir/article-1-557-en.html

23. Hawamdeh, S., Moussa, F. L., Al-Rawashdeh, S., Al Hawamdih, S., & Moussa, M. L. (2023). Illness Anxiety Disorder and Distress among Female Medical and Nursing Students. Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health, 19. https://doi.org/10.2174/1745017902219010002

24. He, X., Yuan, X., Hu, M., & Zhou, L. (2020). The association between parental meta-emotion philosophy and adolescent’s behavior problem: The moderating role of vagus. Acta Psychologica Sinica, 52(8), 971.https://doi.org/10.3724/SP.J.1041.2020.00971

25. Huang, W. L., Chen, T. T., Chen, I. M., Chang, L. R., Lin, Y. H., Liao, S. C., & Gau, S. S. F. (2016). Harm avoidance and persistence are associated with somatoform disorder psychopathology: a study in Taiwan. Journal of Affective Disorders, 196, 83-86. https://doi.org/10.1016/j.jad.2016.02.009

26. jafariroshan F, pournaghash Tehrani S, GholamaliLavasani, M, eskandari H. (2023). Development and validation of the antecedents of somatic symptoms disorder questionnaire. Journal of Psychological Science. 22(131), 1-17. (In Persian) https://doi.org/ doi:10.52547/JPS.22.131.2169

27. Kalokerinos, E. K., Murphy, S. C., Koval, P., Bailen, N. H., Crombez, G., Hollenstein, T.,. & Bastian, B. (2020). Neuroticism may not reflect emotional variability. Proceedings of the National Academy of Sciences, 117(17), 9270-9276. https://doi.org/10.1073/pnas.1916715117

28. Kikas, K., Werner-Seidler, A., Upton, E., & Newby, J. (2024). Illness Anxiety Disorder: A Review of the Current Research and Future Directions. Current Psychiatry Reports, 1-9. https://doi.org/10.1007/s11920-024-01507-2.

29. Kim, HY. (2013). Statistical notes for clinical researchers: assessing normal distribution (2) using skewness and kurtosis. National library of medicine. 26;38(1):52–54.http://doi.org/ 10.5395/rde.2013.38.1.52

30. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th Ed.), New York: The Guilford Press.https://www.guilford.com/books/Principles-and Practice-of-Structural-Equation-Modeling/Rex-Kline/9781462551910

31. Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Publications. https://www.researchgate.net/publication/379694768

32. Koh, K. B., Kim, D. K., Kim, S. Y., Park, J. K., & Han, M. (2008). The relation between anger management style, mood and somatic symptoms in anxiety disorders and somatoform disorders. Psychiatry Research, 160(3), 372-379.https://doi.org/10.1016/j.psychres.2007.09.003

33. Kurcer, M. A., Erdogan, Z., & Cakir Kardes, V. (2022). The effect of the COVID‐19 pandemic on health anxiety and cyberchondria levels of university students. Perspectives in Psychiatric Care, 58(1), 132-140. https://doi.org/10.1111/ppc.12850

34. Lee, S. A., & Crunk, E. A. (2022). Fear and psychopathology during the COVID-19 crisis: neuroticism, hypochondriasis, reassurance-seeking, and coronaphobia as fear factors. OMEGA - Journal of Death and Dying, 85(2), 483-496. https://doi.org/10.1177/00302228211050981

35. Leonidou, C., Pollatos, O., & Panayiotou, G. (2020). Emotional responses to illness imagery in young adults: Effects of attention to somatic sensations and levels of illness anxiety. Biological psychology, 149, 107812. http://doi.org/10.1016/j.biopsycho.2019.107812

36. Liu, L. (2021). Teacher with Different Meta-Emotion Level: Their Understanding of and Responses to Children’s Negative Emotions. In 2021 4th International Conference on Humanities Education and Social Sciences. (pp. 2250-2255). Atlantis Press. https://doi.org/10.2991/assehr.k.211220.388

37. Maftei, A., & Holman, A. C. (2020). Cyberchondria during the coronavirus pandemic: the effects of neuroticism and optimism. Frontiers in Psychology, 11, 567345.https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.567345

38. McCrae, R. R., & Costa Jr, P. T. (2021). Understanding persons: From stern's personalistics to Five-factor theory. Personality and Individual Differences, 169, 109816. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.109816

39. McCrae, R. R., & Costa, P. T. (2004). A contemplated revision of the NEO Five-Factor Inventory. Personality and Individual Differences, 36(3), 587-596.https://doi.org/10.1016/S0191-8869(03)00118-1

40. Mitmansgruber, H., Beck, T. N., Höfer, S., & Schüßler, G. (2009). When you don’t like what you feel: Experiential avoidance, mindfulness, and meta-emotion in emotion regulation. Personality and Individual Differences, 46(4), 448-453. https://doi.org/10.1016/j.paid.2008.11.013

41. Mozhgan, P. T., & Assadnia, S. (2024). The mediating role of pain catastrophizing in the relationship between avoidance behaviors and symptoms of illness anxiety. Journal of Psychological Research and Behavioral Studies, 2(3), 60-79. (In Persain) https://doi.org/10.71610/psych.2024.1187588

42. Mufassery, M. R., Asadnia, S., Arabi divrazmi, S., Rahimi, F., Shahini, Sh., & Shahini, P. (2023). The comparison of illness anxiety disorder with panic disorder based on meta-diagnostic cognitive structures: Pain catastrophizing and anxiety sensitivity. Journal of Research in Psychopathology. Vol. 4, No. 14. 29-36. http://doi.org/10.22098/jrp.2023.13136.1183

43. Nikčević, A. V., Marino, C., Kolubinski, D. C., Leach, D., & Spada, M. M. (2021). Modelling the contribution of the Big Five personality traits, health anxiety, and COVID-19 psychological distress to generalized anxiety and depressive symptoms during the COVID-19 pandemic. Journal of Affective Disorders, 279, 578-584.https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.10.033

44. O’Bryan, E. M., McLeish, A. C., & Johnson, A. L. (2017). The role of emotion reactivity in health anxiety. Behavior Modification, 41(6), 829-845. https://doi.org/10.1177/0145445517719398

45. Oh, V., & Tong, E. M. (2020). Negative emotion differentiation and long-term physical health—The moderating role of neuroticism. Health Psychology, 39(2), 127. http://doi.org/10.1037/hea0000809

46. Ojala, M. (2021). Safe spaces or a pedagogy of discomfort? Senior high-school teachers’ meta-emotion philosophies and climate change education. The Journal of Environmental Education, 52(1), 40-52. https://doi.org/10.1080/00958964.2020.1863705

47. Pankowski, D., Wytrychiewicz-Pankowska, K., Janowski, K., Pisula, E., & Walicka, M. (2021). The role of illness-related beliefs in depressive, anxiety, and anger symptoms: an online survey in women with hypothyroidism. Frontiers in Psychiatry, 12, 614361. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.614361

48. Rachman, S. (2012). Health anxiety disorders: A cognitive construal. Behaviour Research and Therapy, 50(7-8), 502-512. https://doi.org/10.1016/j.brat.2012.05.004

49. Saeed, S., Islam, S., & Khawar, R. (2019). Mediating Role of Negative Affect in Relationship between Illness Anxiety and Alexithymia. FWU Journal of Social Sciences, 13(3). https://doi.org/10.51721/fwujss.v13i3.382

50. Safarij, H., Bahreinian, S. A. M., & Ghanifar, M. H. (2023). A study on the prevalence of illness anxiety disorder in hospitalized and recovered patients with COVID-19. Journal of Ibn Sina, 25(4), 77-85.(In Persian). http://doi.org/10.22034/25.4.77

51. Salkovskis, P. M., Rimes, K. A., Warwick, H. M., & Clark, D. (2002). The Health Anxiety Inventory: development and validation of scales for the measurement of health anxiety and hypochondriasis. Psychological Medicine, 32(5), 843-853. https://doi.org/10.1017/S0033291702005862

52. Scarella, T. M., Boland, R. J., & Bersky, A. J. (2019). Illness anxiety disorder psychopathology, epidemiology, clinical characteristics, and treatment. Psychosomatic medicine, 81(5), 398-407. https://doi.org/10.1097/PSY.0000000000000691

53. Shahbakhsh, Shokoh; Mansouri, Ahmad; Balaghanabadi, Mostafa; Akbarzadeh, Mehdi. (2025). Comparing the effectiveness of matrix therapy and quality of life improvement therapy on metaemotions in women with stimulant use disorder. Journal of Psychological Sciences. Volume 24, Number 150. pp. 145-164 http://doi.org/10.52547/JPS.24.150.145

54. Unal, G. O., Demiray, K. E., & Unal, O. (2022). Do patients with major depressive disorder and generalized anxiety disorder experience more somatosensorial amplification, hypochondriasis, and fear of COVID-19? Düşünen Adam: Journal of Psychiatry and Neurological Sciences, 35(1), 34–42. https://doi.org/ 10.14744/DAJPNS.2022.00169

55. Yao, N., Nazari, N., Veiskarami, H. A., & Griffiths, M. D. (2022). The role of healthy emotionality in the relationship between fear of COVID-19 and mental health problems: a cross-sectional study. Journal of Cognitive Processing, 23(4), 569-581. https://doi.org/10.1007/s10339-022-01101-5