آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
تابستان 1405(تیر)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه علمی خدمات تربیتی و روانشناختی، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران. ، Hpssr@yahoo.com
چکیده: (36 مشاهده)
زمینه: شادکامی از مؤلفههای اساسی بهزیستی روانشناختی در نوجوانی است و پژوهشها رابطه مثبت آن با هوش هیجانی را نشان دادهاند. بااینحال، سازوکارهای روانشناختی این رابطه بهویژه در نوجوانان کمتر بررسیشده است. تحمل ابهام بهعنوان یک عامل شناختی–هیجانی میتواند نقش میانجیگری در ارتباط بین هوش هیجانی و شادکامی ایفا کند، اما شواهد پژوهشی در این زمینه محدود است.
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجیگری تحمل ابهام در رابطه بین هوش هیجانی و شادکامی دانشآموزان دبیرستانی بود.
روش: این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان پایه یازدهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴ بود که ۳۶۵ نفر (۱۸۸ دختر و ۱۷۷ پسر) به روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه شادکامی آکسفورد (هیل و آرگایل، ۲۰۰۲)، پرسشنامه هوش هیجانی شرینگ (شات و همکاران، ۱۹۹۸؛ مبتنی بر مدل گلمن) و پرسشنامه تحمل ابهام مکلین (مکلین، ۱۹۹۳) بود. دادهها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرمافزار AMOS نسخه ۲۴ تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که بین هوش هیجانی و شادکامی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۴۱۹ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱). همچنین، هوش هیجانی باتحمل ابهام رابطه مثبت و معنادار نشان داد (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۲۶۸ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱). رابطه بین تحمل ابهام و شادکامی نیز مثبت و معنادار بود (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۲۷۰ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۱). نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که هوش هیجانی اثر مستقیم معناداری بر شادکامی دارد (ضریب مسیر استانداردشده برابر با ۰٫۲۹۲ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱) و همچنین از طریق تحمل ابهام اثر غیرمستقیم معناداری بر شادکامی اعمال میکند (ضریب مسیر استانداردشده برابر با ۰٫۰۴۵ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۵). شاخصهای نیکویی برازش، برازش مطلوب مدل نهایی را تأیید کردند.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد که تحمل ابهام نقش میانجیگری نسبی در رابطه بین هوش هیجانی و شادکامی نوجوانان ایفا میکند. از منظر کاربردی، این یافتهها بر ضرورت طراحی و اجرای برنامههای آموزشی و مداخلات روانشناختی در مدارس با تمرکز بر تقویت هوش هیجانی و افزایش تحمل ابهام تأکید دارد؛ برنامههایی که میتوانند به ارتقای شادکامی، سازگاری روانشناختی و سلامت روان نوجوانان منجر شوند.
هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی نقش میانجیگری تحمل ابهام در رابطه بین هوش هیجانی و شادکامی دانشآموزان دبیرستانی بود.
روش: این پژوهش از نوع توصیفی–همبستگی و مبتنی بر تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان پایه یازدهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴ بود که ۳۶۵ نفر (۱۸۸ دختر و ۱۷۷ پسر) به روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه شادکامی آکسفورد (هیل و آرگایل، ۲۰۰۲)، پرسشنامه هوش هیجانی شرینگ (شات و همکاران، ۱۹۹۸؛ مبتنی بر مدل گلمن) و پرسشنامه تحمل ابهام مکلین (مکلین، ۱۹۹۳) بود. دادهها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرمافزار AMOS نسخه ۲۴ تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که بین هوش هیجانی و شادکامی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۴۱۹ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱). همچنین، هوش هیجانی باتحمل ابهام رابطه مثبت و معنادار نشان داد (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۲۶۸ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱). رابطه بین تحمل ابهام و شادکامی نیز مثبت و معنادار بود (ضریب همبستگی پیرسون برابر با ۰٫۲۷۰ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۱). نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که هوش هیجانی اثر مستقیم معناداری بر شادکامی دارد (ضریب مسیر استانداردشده برابر با ۰٫۲۹۲ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۰۱) و همچنین از طریق تحمل ابهام اثر غیرمستقیم معناداری بر شادکامی اعمال میکند (ضریب مسیر استانداردشده برابر با ۰٫۰۴۵ و سطح معناداری کمتر از ۰٫۰۵). شاخصهای نیکویی برازش، برازش مطلوب مدل نهایی را تأیید کردند.
نتیجهگیری: نتایج پژوهش نشان داد که تحمل ابهام نقش میانجیگری نسبی در رابطه بین هوش هیجانی و شادکامی نوجوانان ایفا میکند. از منظر کاربردی، این یافتهها بر ضرورت طراحی و اجرای برنامههای آموزشی و مداخلات روانشناختی در مدارس با تمرکز بر تقویت هوش هیجانی و افزایش تحمل ابهام تأکید دارد؛ برنامههایی که میتوانند به ارتقای شادکامی، سازگاری روانشناختی و سلامت روان نوجوانان منجر شوند.
شمارهی مقاله: 12
فهرست منابع
1. اسدی، جوانشیر (۱۳۸۲). «بررسی رابطه هوش هیجانی با فرسودگی شغلی و سلامت روان کارکنان ایرانخودرو»، پایاننامه کارشناسی ارشد، رشته روانشناسی عمومی، دانشگاه علامه طباطبایی.
2. غلامی، آویشه، و کاکاوند، علیرضا. (1389). رابطه بین قدرت تحمل ابهام و خلاقیت. اندیشههای نوین تربیتی، 6(4)، 153-168. URL: https://sid.ir/paper/444873/fa
3. منصوری، بهزاد (۱۳۸۰). «هنجاریابی هوش هیجانی سیبر یا شرینگ»، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.
4. موحدی، معصومه، عبادیراد، سید محمد، کریمینژاد، کلثوم و مروج، سیده فائزه. (۱۳۹۶). بررسی اثربخشی درمان شناختی-رفتاری و مدیریت رفتار بر تعللورزی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی لرستان. مجله علمی پژوهشی یافته، ۱۹(۲)، ۱۸–۲۹. URL: http://yafte.lums.ac.ir/article-1-2541-fa.html
5. میرزایی، فروغ، و حاتمی، حمیدرضا. (1389). رابطه ویژگیهای شخصیتی و شادکامی در دانشجویان. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار) )، 5(17)، 47-56. URL: https://sid.ir/paper/172036/fa
6. Abdollahi, A., Hosseinian, S., Panahipour, H., Najafi, M., & Soheili, F. (2019). Emotional intelligence as a moderator between perfectionism and happiness. School Psychology International, 40(1), 88-103. DOI: https://doi.org/10.1177/0143034318807959
7. Abdollahi, A., Talib, M. A., & Motalebi, S. A. (2015). Emotional intelligence and depressive symptoms as predictors of happiness among adolescents. Iranian journal of psychiatry and behavioral sciences, 9(4), e2268. DOI: https://doi.org/10.17795/ijpbs-2268
8. Asadi, Javanshir. (2003). Investigating the Relationship between Emotional Intelligence with Job Burnout and Mental Health among Iran Khodro Company Employees [Master’s thesis, Allameh Tabataba’i University]. (Persian).
9. Austin, E. J., Saklofske, D. H., Huang, S. H., & McKenney, D. (2004). Measurement of trait emotional intelligence: Testing and cross-validating a modified version of Schutte et al.'s (1998) measure. Personality and individual differences, 36(3), 555-562. DOI: https://doi.org/10.1016/S0191-8869(03)00114-4
10. Blasco-Belled, A., Rogoza, R., Torrelles-Nadal, C., & Alsinet, C. (2020). Emotional intelligence structure and its relationship with life satisfaction and happiness: new findings from the bifactor model. Journal of Happiness Studies, 21(6). DOI: https://doi.org/10.1007/s10902-019-00176-w
11. Byrne, B. M. (2013). Structural equation modeling with Mplus: Basic concepts, applications, and programming. routledge. DOI: https://doi.org/10.4324/9780203807644
12. Cuppello, S., Treglown, L., & Furnham, A. (2023). Intelligence, personality and tolerance of ambiguity. Journal of Intelligence, 11(6), Article 102. DOI: https://doi.org/10.3390/jintelligence11060102
13. Fredrickson, B. L. (2013). Updated thinking on positivity ratios. DOI: https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/a0033584
14. Furnham, A. (2017). Personality and intelligence in a high ability sample. Psychology, 8(09), 1355. https://doi.org/10.4236/psych.2017.89101
15. Furnham, A., & Marks, J. (2013). Tolerance of ambiguity: A review of the recent literature. Psychology, 4(09), 717-728. DOI: https://doi.org/10.4236/psych.2013.49104
16. Ghollami, Avisha, & Kakavand, Alireza. (2010). The Relationship between Tolerance of Ambiguity and Creativity. Modern Educational Thoughts, 6(4), 153-168. (Persian). https://sid.ir/paper/444873/en
17. Goleman, D. (1995). Emotional intelligence bantam books. New York. https://www.penguinrandomhouse.com/books/176909/emotional-intelligence-by-daniel-goleman/
18. Hills, P., & Argyle, M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: a compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and individual differences, 33(7), 1073-1082. DOI: https://doi.org/10.1016/S0191-8869(01)00213-6
19. Kennedy, B., Chen, R., Valdimarsdóttir, U., Montgomery, S., Fang, F., & Fall, K. (2018). Childhood bereavement and lower stress resilience in late adolescence. Journal of Adolescent Health, 63(1), 108-114. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2018.02.011
20. Liaghatdar, M. J., Jafari, E., Abedi, M. R., & Samiee, F. (2008). Reliability and validity of the Oxford Happiness Inventory among university students in Iran. The Spanish journal of psychology, 11(1), 310-313. DOI: https://doi.org/10.1017/s1138741600004340
21. Llamas-Díaz, D., Cabello, R., Gómez-Leal, R., Gutiérrez-Cobo, M. J., Megías-Robles, A., & Fernández-Berrocal, P. (2023). Ability emotional intelligence and subjective happiness in adolescents: The role of positive and negative affect. Journal of Intelligence, 11(8), 166. DOI: https://doi.org/10.3390/jintelligence11080166
22. Llamas‐Díaz, D., Cabello, R., Megías‐Robles, A., & Fernández‐Berrocal, P. (2022). Systematic review and meta‐analysis: The association between emotional intelligence and subjective well‐being in adolescents. Journal of Adolescence, 94(7), 925-938. DOI: https://doi.org/10.1002/jad.12075
23. Mansouri, Behzad. (2001). Norm-finding for Sibrya Shering's Emotional Intelligence Test [Master’s thesis, Allameh Tabataba’i University]. (Persian).
24. Mayer, J. D., Salovey, P., & Caruso, D. R. (2004). TARGET ARTICLES:" emotional intelligence: theory, findings, and implications". Psychological inquiry, 15(3), 197-215. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327965pli1503_02
25. McLain, D. L. (1993). The MSTAT-I: A new measure of an individual's tolerance for ambiguity. Educational and Psychological Measurement, 53(1), 183–189. https://doi.org/10.1177/0013164493053001020
26. MIRZAYI, FORUGH, & HATAMI, HAMID REZA. (2010). RELATIONSHIP BETWEEN HAPPINESS AND PERSONALITY CHARACTERISTICS IN UNIVERSITY STUDENTS. JOURNAL OF THOUGHT & BEHAVIOR IN CLINICAL PSYCHOLOGY, 5(17), 47-56. (Persian). https://sid.ir/paper/172036/en
27. Movahedi, M., Ebadi Rad, M., & Moravej, F. (2017). The effectiveness of Cognitive Behavioral and Behavior management Therapies on Procrastination in students of Lorestan University of Medical Sciences. Yafteh, 19(2), 18-29. URL: http://yafte.lums.ac.ir/article-1-2541-en.html
28. Rubiales-Núñez, J., Rubio, A., Araya-Castillo, L., & Moraga-Flores, H. (2024). Evolution of ambiguity tolerance research a scientometric and bibliometric analysis. Frontiers in Psychology, 15, 1356992. DOI: https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1356992
29. Sánchez-Álvarez, N., Extremera, N., & Fernández-Berrocal, P. (2016). The relation between emotional intelligence and subjective well-being: A meta-analytic investigation. The Journal of Positive Psychology, 11(3), 276-285. DOI: https://doi.org/10.1080/17439760.2015.1025428
30. Schutte, N. S., Malouff, J. M., Hall, L. E., Haggerty, D. J., Cooper, J. T., Golden, C. J., & Dornheim, L. (1998). Development and validation of a measure of emotional intelligence. Personality and individual differences, 25(2), 167-177. DOI: https://psycnet.apa.org/doi/10.1016/S0191-8869(98)00001-4
31. Shi, J., Liu, Y., Xu, W., & Tang, Y. (2025). The influence of ambiguity tolerance on psychological well-being: The roles of interest-type epistemic curiosity and wisdom. Acta Psychologica, 261, 105965. DOI: https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.105965
32. Shi, J., Liu, Y., Xu, W., & Tang, Y. (2025). The influence of ambiguity tolerance on psychological well-being: The roles of interest-type epistemic curiosity and wisdom. Acta Psychologica, 261, 105965. DOI: https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2025.105965
33. Tan, J. H., Abdin, E., Shahwan, S., Zhang, Y., Sambasivam, R., Vaingankar, J. A., ... & Subramaniam, M. (2019). Happiness and cognitive impairment among older adults: investigating the mediational roles of disability, depression, social contact frequency, and loneliness. International journal of environmental research and public health, 16(24), 4954. DOI: https://doi.org/10.3390/ijerph16244954
34. Vasiou, A., Vasilaki, E., Mastrothanasis, K., & Galanaki, E. (2024). Emotional Intelligence and University Students’ Happiness: The Mediating Role of Basic Psychological Needs’ Satisfaction. Psychology International, 6(4), 855-867. DOI: https://doi.org/10.3390/psycholint6040055
35. Xu, X., Pang, W., & Xia, M. (2021). Are emotionally intelligent people happier? A meta‐analysis of the relationship between emotional intelligence and subjective well‐being using Chinese samples. Asian Journal of Social Psychology, 24(4), 477-498. DOI: https://doi.org/10.1111/ajsp.12450
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)