آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 156 - ( زمستان 1404(اسفند)، 1404 )
جلد 24 شماره 156 صفحات 304-287 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Afraye R, Aghdasi A N, Tabatabaei S M. (2025). Comparison of the Effectiveness of Cognitive Therapy and Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) on Depression Severity in Individuals with Obsessive–Compulsive Disorder. Journal of Psychological Science. 24(156), 287-304. doi:10.61186/jps.24.156.17
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3395-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3395-fa.html
افرایی رویا، اقدسی علی نقی، طباطبایی سیدمحمود.(1404). مقایسه اثربخشی مداخله درمان شناختی با تحریک فرا جمجمهای مغز برشدت افسردگی در افراد دارای اختلال وسواس فکری-عملی مجله علوم روانشناختی 24 (156) :304-287 10.61186/jps.24.156.17
گروه روانشناسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. ، Aghdasi@iau.ac.ir
چکیده: (13 مشاهده)
زمینه: اختلال وسواس فکری-عملی یکی از ناتوانکنندهترین اختلالات اضطرابی است که همابتلایی بالایی با افسردگی دارد و کاهش نشانههای افسردگی در این جمعیت را به چالشی جدی تبدیل میکند. درمان شناختی بهعنوان یکی از رویکردهای مؤثر در تغییر الگوهای ناکارآمد فکری مطرح است، درحالیکه تحریک فراجمجمهای مستقیم مغز بهعنوان یک روش غیرتهاجمی نوین توانسته است تنظیم فعالیتهای نورونی مرتبط با خلق را هدف قرار دهد. مقایسه اثربخشی این دو مداخله میتواند به شناسایی راهبردهای کارآمدتر در کاهش شدت افسردگی افراد دارای اختلال وسواس فکری-عملی کمک کند.
هدف: این پژوهش باهدف مقایسه اثربخشی مداخله درمان شناختی با تحریک فراجمجمه ای مغز برشدت افسردگی در افراد دارای اختلال وسواس فکری-عملی انجام گرفت.
روش: روش این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل با پیشآزمون و پسآزمون بود. جامعه آماری پژوهش کلیه افراد مبتلابه اختلال وسواس فکری و عملی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1404 بود، 45 نفر از مراجعهکنندگان مبتلابه اختلال وسواس فکری- عملی بر اساس راهنمای تشخیصی DSM5-TR به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه اختصاص داده شدند، گروههای آزمایش در جلسات درمانی tDCS و شناخت درمانی بک بر اساس مداخله انتخاب شده شرکت کردند درحالیکه اعضای گروه گواه مداخلهای دریافت نکردند. آزمودنیهای پژوهش پرسشنامه افسردگی (بک،1961) را بهعنوان پیشآزمون و پسآزمون تکمیل کردند. دادههای بهدستآمده با استفاده از تحلیل کواریانس چند متغیره و نرمافزار SPSS25 مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد که درمان شناختی و تحریک فراجمجمهای مغز بر شدت افسردگی و مؤلفههای آن (عاطفه، شناخت، رفتارهای آشکار و نشانههای جسمانی) اثربخشی دارد (05/0>P). آزمون تعقیبی بنفرنی نشان میدهد که نمرات افسردگی و مؤلفههای آن در گروه درمان شناختی بک و گروه تحریک فراجمجمهای تفاوت معنیداری با یکدیگر ندارند (05/0<P).
نتیجهگیری: براساس نتایج پژوهش میتوان نتیجه گرفت که هرچند تفاوت مشهودی بین اثربخشی درمان شناختی و تحریک فراجمجمهای مغز برشدت افسردگی وجود ندارد ولی هر دو درمان بر بهبود علائم افسردگی مؤثر بودهاند و پیشنهاد میشود در درمان بیماران دارای اختلال وسواس فکری-عملی مورد استفاده قرار گیرند.
هدف: این پژوهش باهدف مقایسه اثربخشی مداخله درمان شناختی با تحریک فراجمجمه ای مغز برشدت افسردگی در افراد دارای اختلال وسواس فکری-عملی انجام گرفت.
روش: روش این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل با پیشآزمون و پسآزمون بود. جامعه آماری پژوهش کلیه افراد مبتلابه اختلال وسواس فکری و عملی مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر تهران در سال 1404 بود، 45 نفر از مراجعهکنندگان مبتلابه اختلال وسواس فکری- عملی بر اساس راهنمای تشخیصی DSM5-TR به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه اختصاص داده شدند، گروههای آزمایش در جلسات درمانی tDCS و شناخت درمانی بک بر اساس مداخله انتخاب شده شرکت کردند درحالیکه اعضای گروه گواه مداخلهای دریافت نکردند. آزمودنیهای پژوهش پرسشنامه افسردگی (بک،1961) را بهعنوان پیشآزمون و پسآزمون تکمیل کردند. دادههای بهدستآمده با استفاده از تحلیل کواریانس چند متغیره و نرمافزار SPSS25 مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیره نشان داد که درمان شناختی و تحریک فراجمجمهای مغز بر شدت افسردگی و مؤلفههای آن (عاطفه، شناخت، رفتارهای آشکار و نشانههای جسمانی) اثربخشی دارد (05/0>P). آزمون تعقیبی بنفرنی نشان میدهد که نمرات افسردگی و مؤلفههای آن در گروه درمان شناختی بک و گروه تحریک فراجمجمهای تفاوت معنیداری با یکدیگر ندارند (05/0<P).
نتیجهگیری: براساس نتایج پژوهش میتوان نتیجه گرفت که هرچند تفاوت مشهودی بین اثربخشی درمان شناختی و تحریک فراجمجمهای مغز برشدت افسردگی وجود ندارد ولی هر دو درمان بر بهبود علائم افسردگی مؤثر بودهاند و پیشنهاد میشود در درمان بیماران دارای اختلال وسواس فکری-عملی مورد استفاده قرار گیرند.
فهرست منابع
1. بهرامی احسان، هادی؛ فیاض، فاطمه؛ مدنی، یاسر؛ بوژمهرانی، زهرا و ابوالحسنی، منصوره (1400). اثربخشی مشاوره گروهی رشد مدار بر شاخصهای افسردگی، از منظر قرآن و افسردگی (بک) در زنان. نشریه علمی فرهنگی-تربیتی زنان و خانواده، 16(56)، 92-67. https://doi.org/20.1001.1.26454955.1400.16.56.3.1
2. رحیمی، چنگیز (1393). کاربرد پرسشنامه افسردگی بک-2 در دانشجویان ایرانی. روانشناسی بالینی و شخصیت، 21(10)، 173-188.https://sid.ir/paper/400685/fa
3. Amiri Sararudi, P. S., Khakpour, M. S., Kazemi, M., Mousavi, S. E., Nitsche, M. A., Salehinejad, M. A., & Dadashi, M. (2025). Efficacy of CBT, intensified tDCS and their combination for reducing clinical symptoms and improving quality of life in social anxiety disorder with comorbid depression: a randomized controlled trial. BMC psychiatry, 25(1), 438.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40301811/
4. Baroni, A., Lunsford-Avery, J. R. (2024). Pediatric Sleep as the Foundation for Healthy Sleep Across the Life Span. Psychiatric Clinics, 47(1), xiii-xv.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38302216/
5. Basu, I., Panda, S. P., & Yadav, P. (2024). Transcranial direct current stimulation as an augmentation therapy in patients with obsessive-compulsive disorder: A case series. Industrial Psychiatry Journal, 33(1), S226-S228.https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11553623/
6. Beck, A. T., Ward, C. H., Mendelson, M., Mock, J., & Erbaugh, J. (1961). An inventory for measuring depression. Archives of General Psychiatry, 4(6), 561–571. https://doi.org/10.1001/archpsyc.1961.01710120031004
7. Beck, A. T. & Haigh, E. A. (2014). Advances in cognitive theory and therapy. Annual Review of Clinical Psychology.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24387236/
8. Beck, A. T., Rush, A. J., Shaw, B. F., Emery, G., DeRubeis, R. J., & Hollon, S. D. (2024). Cognitive therapy of depression. Guilford Publications.https://psycnet.apa.org/record/2024-87597-000
9. Beck, J. S. (2011). Cognitive behavior therapy: Basics and beyond (2nd ed.). The Guilford Press.
10. Behrami Ehsan, H., Bojmehrani, Z., Fayyaz, F., Abolhasani, M., & Madani, Y. (2021). The effectiveness of growth-oriented group counseling on depression indices from the perspective of the Qur’an and Beck Depression Inventory in women. Cultural-Educational Journal of Women and Family, 16(56), 67–92. https://doi.org/20.1001.1.26454955.1400.16.56.3.1 (In Persian).
11. Cheng, J., Wang, Y., Tang, Y., Lin, L., Gao, J., & Wang, Z. (2024). EEG microstates are associated with the improvement of obsessive-compulsive symptoms after transcranial direct current stimulation. Journal of Psychiatric Research, 176, 360-367.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38941759/
12. Dedoncker, J. (2016). TDCS for depression: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders. 6 (7), 56-79.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32101631/
13. Dozois, D. J., & Beck, A. T. (2023). Negative thinking: Cognitive products and schema structures. Guilford Publications.
14. El‐Gaaly, A. A. (1974). Social dysfunction in depressives and attempted suicides. Acta Psychiatrica Scandinavica, 50(3), 341-345. https://doi.org/10.1111/j.1600 0447.1974.tb08219.x
15. Fioravanti, G., MacBeth, A., Nicolis, M., Gala, E., & Dimaggio, G. (2025). Metacognitive Interpersonal Therapy‐eating disorders (MIT‐ED) in the Case of an 18‐Year‐Old Girl with Avoidant and Obsessive‐Compulsive Personality Disorders, Binge Eating Disorder and Obesity. Journal of Clinical Psychology. 25(4), 52-64. https://doi.org/10.1002/jclp.70064
16. Hellberg, S. N., Abramowitz, J. S., Ojalehto, H. J., Butcher, M. W., Buchholz, J. L., & Riemann, B. C. (2022). Co-occurring depression and obsessive-compulsive disorder: A dimensional network approach. Journal of Affective Disorders, 317, 417-426.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36055534/
17. Krentzel, C. P., & Tattersall, J. (2024). The distancing approach: A comprehensive eye movement desensitization and reprocessing psychotherapy for obsessive-compulsive disorder. Journal of EMDR Practice and Research. 6 (3), 69-85.doi/10.1891/EMDR-2023-0035
18. López‐Alonso, V. (2014). Inter-individual variability in tDCS after-effects. Brain Stimulation. 8 (1), 96-124.
19. Moshfeghinia, R., Naderian, R., Najibi, A., Mohagheghzadeh, H., Kavari, K., Elmi, S., ... & Razmkon, A. (2026). Efficacy and safety of transcranial direct current stimulation (tDCS) on treatment-resistant depression (TRD): A systematic review and Meta-analysis of randomized clinical trials. Journal of Affective Disorders, 121739.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41936982/
20. Pato, M. T., Arnold, P., Zohar, J., Bitan, S., Klein, K. P., & Eisen, J. L. (2024). Obsessive-compulsive disorder. In Tasman’s Psychiatry (pp. 2091-2151). Cham: Springer International Publishing.doi:10.1007/978-3-030-42825-9_23-1
21. Pellegrini, L., Cinosi, E., Wellsted, D., Smith, M., Busby, A., Hall, N., ... & Fineberg, N. A. (2025). Effects of transcranial direct current stimulation (tDCS) at different cortical targets on cognition in obsessive-compulsive disorder (OCD): an exploratory analysis. International Clinical Psychopharmacology, 10-1097. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40178114/
22. Rachayon, M., Jirakran, K., Sodsai, P., Sughondhabirom, A., & Maes, M. (2024). T cell activation and deficits in T regulatory cells are associated with major depressive disorder and severity of depression. Scientific Reports, 14(1), 11177.doi:/s41598-024-61865-y
23. Rahimi, C. (2014). Application of the Beck Depression Inventory–II (BDI-II) in Iranian university students. Clinical and Personality Psychology (Daneshvar Raftar), 21(10), 173–188. SID. https://sid.ir/paper/400685/fa. (In Persian).
24. Resick, P. A., Monson, C. M., & Chard, K. M. (2024). Cognitive processing therapy for PTSD: A comprehensive therapist manual. Guilford Publications.
25. Ryum, T., & Kazantzis, N. (2024). Elucidating the process-based emphasis in cognitive behavioral therapy. Journal of Contextual Behavioral Science, 33, 100819.doi:S2212144724000991
26. Shang, Y., Wang, N., Zhang, E., Liu, Q., Li, H., & Zhao, X. (2022). The brain-derived neurotrophic factor Val66Met polymorphism is associated with female obsessive-compulsive disorder: An updated meta-analysis of 2765 obsessive-compulsive disorder cases and 5558 controls. Frontiers in Psychiatry, 12, 685041.doi:10.3389/fpsyt.2021.685041
27. Sonia, S. B. A., Siddiki, M. N. A., Sultana, S., Chowdhury, I. H., Sinha, S., Ahmad, R., ... & Haque, M. (2025). N-acetylcysteine: An Innovative Approach to Obsessive-Compulsive Disorder Treatment: A Narrative Review. Advances in Human Biology, 10-4103.doi:10.4103/aihb.aihb_10_25
28. Sutton, P., & Kupara, D. (2024). Obsessive-compulsive disorder in children and young people with intellectual disabilities. In Handbook of psychopathology in intellectual disability (pp. 73–91). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-66902-6_5
29. Torbecke, J., Langhammer, T., Mewes, L., Lueken, U., & Fendel, J. C. (2024). Augmentation of cognitive-behavioural therapy for obsessive-compulsive and anxiety disorders: a protocol for a systematic review and meta-analysis. BMJ open, 14(10), e090431.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40253676/
30. Tsolakis, P. (2025). Beck’s Cognitive Model of Depression: Evolution, Modern Evidence and Critical Appraisal. Psychology, 16(1), 12-25.
31. Ujjwal, P., Sanjita, D., & Kumar, F. N. (2024). A Comprehensive Review on Obsessive-Compulsive Disorder: An Update. Pharmacophore, 15(2-2024), 54-62.
32. Xie, L., Hu, P., Guo, Z., Chen, M., Wang, X., Du, X., ... & Liu, S. (2024). Immediate and long-term efficacy of transcranial direct current stimulation (tCDS) in obsessive-compulsive disorder, posttraumatic stress disorder and anxiety disorders: a systematic review and meta-analysis. Translational psychiatry, 14(1), 343.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39183315/
33. Younus, S., Havel, L., Stiede, J. T., Rast, C. E., Saxena, K., Goodman, W. K., & Storch, E. A. (2024). Pediatric Treatment-Resistant Obsessive Compulsive Disorder: Treatment Options and Challenges. Pediatric Drugs, 26(4), 397-409.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38877303/
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)