دکتری تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران ، javad.mehraban93@gmail.com
چکیده: (24 مشاهده)
زمینه: سرمایه اجتماعی با مؤلفههایی مانند اعتماد، مشارکت و شبکههای حمایتی، نقش مهمی در تقویت تابآوری اجتماعی جوامع در شرایط بحران دارد. خودکارآمدی و انسجام اجتماعی نیز با افزایش توان همکاری، احساس تعلق و کنش مشترک، میتوانند سازوکار اثرگذاری سرمایه اجتماعی بر تابآوری اجتماعی باشند. بررسی این روابط برای شناسایی راهکارهای تقویت ظرفیت جامعه در پیشگیری، مقابله و بازسازی پس از بحرانها اهمیت دارد.
هدف: هدف مطالعه حاضر بررسی سازوکارهای روانشناختی تابآوری، مرور نظاممند نقش خودکارآمدی، انسجام و سرمایه اجتماعی بود.
روش: این پژوهش با رویکرد مرور نظاممند و با هدف بررسی سازوکارهای روانشناختی تابآوری، مرور نظاممند نقش خودکارآمدی، انسجام و سرمایه اجتماعی انجام شد. جستوجوی مطالعات فارسی و انگلیسی در پایگاههای علمی معتبر با استفاده از کلیدواژههای مرتبط با «سرمایه اجتماعی»، «تابآوری اجتماعی/جامعه»، «انسجام اجتماعی» و «خودکارآمدی جمعی» صورت گرفت؛ دامنه زمانی مطالعات انگلیسی از ابتدای سال 2020 تا نیمه نخست سال 2026 و مطالعات فارسی از ابتدای سال 1400 تا ابتدای سال 1405 بود. پس از شناسایی اولیه 230 مطالعه، عناوین، چکیدهها و متن کامل پژوهشها بر اساس معیارهای ورود و خروج بررسی شد و در نهایت 17 مطالعه واجد شرایط برای تحلیل نهایی انتخاب شدند.. دادههای استخراجشده با استفاده از نرمافزار اکسل طبقهبندی، خلاصهسازی و بهصورت تحلیل توصیفی گزارش گردید.
یافتهها: یافتهها نشان داد سرمایه اجتماعی، بهویژه در ابعاد اعتماد عمومی، مشارکت اجتماعی، شبکههای ارتباطی، حمایت متقابل و پیوند با نهادهای رسمی، با افزایش تابآوری اجتماعی و جامعهای رابطه مثبت دارد. همچنین، انسجام اجتماعی، هویت و تعلق جمعی، خودکارآمدی جمعی، یادگیری اجتماعی، کنش جمعی و مسئولیت مدنی، از سازوکارهای مهم اثرگذاری سرمایه اجتماعی بر تابآوری محسوب میشوند. نتایج همچنین بیانگر نقش مؤثر سرمایه اجتماعی و انسجام جامعه در ارتقای سلامت روان، کاهش افسردگی و مدیریت بهتر پیامدهای بلایا، همهگیریها، تعارضات و ناآرامیهای اجتماعی است.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/6/22 | پذیرش: 1405/7/1 | انتشار: 1405/7/1
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |