آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
تابستان 1405(مرداد)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه برنامه ریزی درسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی ، مرند ، ایران. ، hosseinbmd@gmail.com
چکیده: (18 مشاهده)
زمینه: مطالعه حاضر به بررسی ارتباط بین هیجانهای تحصیلی با سرزندگی تحصیلی در دانشآموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر میاندواب میپردازد. اگرچه مطالعات پیشین به تأثیر هیجانهای تحصیلی بر عملکرد تحصیلی پرداختهاند، اما نقش این هیجانها در پیشبینی سرزندگی تحصیلی و همچنین بررسی این روابط در بافت جمعیتی خاص دانشآموزان دختر مناطق کمتر برخوردار مانند میاندواب کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
هدف: هدف از انجام این پژوهش، تعیین تأثیرات مؤلفههای مختلف هیجان تحصیلی بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان دختر بود.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دختر مشغول به تحصیل دوره دوم متوسطه در سال تحصیلی 97-98 در شهر میاندواب به تعداد 847 بود و با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه 256 نفر محاسبه و به شیوه خوشهای انتخاب شد. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس هیجانهای تحصیلی (پکران و همکاران، 2005) و مقیاس سرزندگی تحصیلی (دهقانیزاده و حسینچاری، 1391) بودهاند. تحلیل دادهها با آزمونهای رگرسیون چندگانه و همبستگی پیرسون در نرمافزار spss نسخه 24 انجام شد.
یافتهها: نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که مؤلفههای هیجانهای تحصیلی از جمله لذت (291/0=β) و امید(121/0=β) دارای تأثیر مثبت و معناداری بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان هستند. در مقابل، مؤلفههای منفی مانند غرور (313/0=β)، خشم (404/0=β)، اضطراب(462/0=β)، شرمساری (109/0=β)، ناامیدی (210/0=β) و خستگی (13/0=β) دارای تأثیر منفی بر سرزندگی تحصیلی بودند، به گونهای که افزایش هر یک از این هیجانات با کاهش سرزندگی تحصیلی همراه بود.
نتیجهگیری: این پژوهش نشان دادند که مؤلفههای مختلف هیجانهای تحصیلی، از جمله لذت، امید، غرور، خشم، اضطراب، شرمساری، ناامیدی و خستگی، به طور معناداری بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان تأثیر میگذارند. در این راستا، مدیریت موثر هیجانات منفی و تقویت هیجانات مثبت میتواند نقش مهمی در افزایش سرزندگی تحصیلی و بهبود فرایند یادگیری در محیط آموزشی دانشآموزان دختر ایفا کند.
هدف: هدف از انجام این پژوهش، تعیین تأثیرات مؤلفههای مختلف هیجان تحصیلی بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان دختر بود.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دختر مشغول به تحصیل دوره دوم متوسطه در سال تحصیلی 97-98 در شهر میاندواب به تعداد 847 بود و با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، حجم نمونه 256 نفر محاسبه و به شیوه خوشهای انتخاب شد. ابزارهای مورد استفاده شامل مقیاس هیجانهای تحصیلی (پکران و همکاران، 2005) و مقیاس سرزندگی تحصیلی (دهقانیزاده و حسینچاری، 1391) بودهاند. تحلیل دادهها با آزمونهای رگرسیون چندگانه و همبستگی پیرسون در نرمافزار spss نسخه 24 انجام شد.
یافتهها: نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که مؤلفههای هیجانهای تحصیلی از جمله لذت (291/0=β) و امید(121/0=β) دارای تأثیر مثبت و معناداری بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان هستند. در مقابل، مؤلفههای منفی مانند غرور (313/0=β)، خشم (404/0=β)، اضطراب(462/0=β)، شرمساری (109/0=β)، ناامیدی (210/0=β) و خستگی (13/0=β) دارای تأثیر منفی بر سرزندگی تحصیلی بودند، به گونهای که افزایش هر یک از این هیجانات با کاهش سرزندگی تحصیلی همراه بود.
نتیجهگیری: این پژوهش نشان دادند که مؤلفههای مختلف هیجانهای تحصیلی، از جمله لذت، امید، غرور، خشم، اضطراب، شرمساری، ناامیدی و خستگی، به طور معناداری بر سرزندگی تحصیلی دانشآموزان تأثیر میگذارند. در این راستا، مدیریت موثر هیجانات منفی و تقویت هیجانات مثبت میتواند نقش مهمی در افزایش سرزندگی تحصیلی و بهبود فرایند یادگیری در محیط آموزشی دانشآموزان دختر ایفا کند.
شمارهی مقاله: 18
فهرست منابع
1. ابراهیمی بخت، حبیباله، یاراحمدی، یحیی، اسدزاده، حسن، و احمدیان، حمزه. (1397). اثربخشی برنامه آموزشی سرزندگی تحصیلی بر عملکرد تحصیلی، اشتیاق تحصیلی و سرزندگی تحصیلی دانش آموزان. تدریس پژوهی، 6(2)، 163-182. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24765686.1397.6.2.10.3
2. پورعبدل، سعید، پیرانی، مسلم، و عباسی، محمد. (۱۳۹۴). رابطه امید به زندگی و بهزیستی روانشناختی با کیفیت زندگی سالمندان. مجله روانشناسی پیری، 1(1)، 57-65. https://jap.razi.ac.ir/article_290.html
3. دهقانی زاده، محمد حسین، و حسین چاری، مسعود. (1391). سرزندگی تحصیلی و ادراک از الگوی ارتباطی خانواده؛ نقش واسطه ای خودکارآمدی. مجله مطالعات آموزش و یادگیری، 4، 21-47. https://doi.org/10.22099/jsli.2013.1575
4. شفیعی، زهره، سجادیان، ایلناز، و نادی، محمدعلی. (1399). اثربخشی طرحواره درمانی بر سرزندگی تحصیلی، خودنظم جویی تحصیلی و اشتیاق تحصیلی دانشجویان. مجله علوم روانشناختی، 19(93)، 1175-1184. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17357462.1399.19.93.2.4
5. فولادی، اسما، کجباف، محمدباقر، و قمرانی، امیر. (1397). اثربخشی آموزش سرزندگی تحصیلی بر موفقیت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دختر. آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی)، 11(42)، 37-53. https://sid.ir/paper/183377/fa
6. کدیور، پروین؛ فرزاد، ولی الله؛ کاوسیان، جواد و نیکدل، فریبرز (1388). رواسازی پرسشنامه هیجان های تحصیلی پکران. نوآوری های آموزشی، 8(4)، 38-7. https://noavaryedu.oerp.ir/article_78909.html
7. میرزابیگی، احمد، بختیارپور، سعید، افتخار صعادی، زهرا، مکوندی، بهنام، و پاشا، رضا. (1397). مقایسه سرزندگی تحصیلی، احساس تعلق به مدرسه، انگیزه پیشرفت تحصیلی در بین دانشآموزان دختر و پسر مدارس متوسطه دوم شهر ایلام. نشریه پژوهش در نظامهای آموزشی، 12 (ویژهنامه)، 1085-1104. https://www.jiera.ir/article_65043.html
8. Abdelrahman, H., Al Qadire, M., Ballout, S., Rababa, M., Kwaning, E. N., & Zehry, H. (2025). Academic Resilience and its Relationship with Emotional Intelligence and Stress Among University Students: A Three‐Country Survey. Brain and Behavior, 15(4), e70497. doi: 10.1002/brb3.70497
9. Alshareef, N., Fletcher, I., & Giga, S. (2024). The role of emotions in academic performance of undergraduate medical students: a narrative review. BMC medical education, 24(1), 907. https://doi.org/10.1186/s12909-024-05894-1
10. Antwi, C. O., Ntim, S. Y., Zhang, J., Asante, E. A., Darko, A. P., & Ren, J. (2024). Health-protective instinct and emotional exhaustion: The why and when perceived COVID-19 infectability emotionally drains frontline employees during a pandemic. International Journal of Stress Management, 31(2), 148–161. https://doi.org/10.1037/str0000326
11. Dehghanizadeh H, Hosseinchari M. Academic buoyancy and Perception of Family Communication Patterns: Mediatory role of Self- efficacy. Studies in Learning & Instruction, 2012; 8(2): 60-68.https://doi.org/10.22099/jsli.2013.1575 (in persian).
12. Denice, P. A. (2021). Choosing and changing course: Postsecondary students and the process of selecting a major field of study. Sociological perspectives, 64(1), 82-108. DOI: 10.1177/0731121420921903
13. Ebrahimi Bakht, H., YarAhmadi, Y., Asadzadeh, H., & Ahmadian, H. (2018). The effectiveness of an academic vitality training program on academic performance, academic engagement, and academic vitality of students. Teaching Research, 6(2), 163–182. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24765686.1397.6.2.10.3 (In Persian)
14. Ellyatt, W. (2022). Education for human flourishing—A new conceptual framework for promoting ecosystemic wellbeing in schools. Challenges, 13(2), 58.DOI: 10.3390/challe13020058
15. Emslander, V., Holzberger, D., Ofstad, S. B., Fischbach, A., & Scherer, R. (2025). Teacher-student relationships and student outcomes: A systematic second-order meta-analytic review. Psychological bulletin, 151(3), 365–397. https://doi.org/10.1037/bul0000461
16. Fouladi, A., Kajbaf, M. B., & Ghamarani, A. (2018). The effectiveness of academic vitality training on academic achievement and academic self-efficacy of female students. Education and Evaluation (Educational Sciences), 11(42), 37–53. https://sid.ir/paper/183377/fa (In Persian)
17. Fusar-Poli, P., Salazar de Pablo, G., De Micheli, A., Nieman, D. H., Correll, C. U., Kessing, L. V., Pfennig, A., Bechdolf, A., Borgwardt, S., Arango, C., & van Amelsvoort, T. (2020). What is good mental health? A scoping review. European neuropsychopharmacology: the journal of the European College of Neuropsychopharmacology, 31, 33–46. https://doi.org/10.1016/j.euroneuro.2019.12.105
18. Kadivar, P., Farzad, V., Kavousian, J., & Nikdel, F. (2009). validiting the Pekruns achievement emotion questionnaire. Journal of Educational Innovations, 8(4), 7-38. https://noavaryedu.oerp.ir/article_78909.html (in persian).
19. Khamisabadi, M., Mirmehdi, S. R., & Merati, A. R. (2021). Relationship of academic vitality, academic self-efficacy, and meta-cognitive skills with lifelong learning concerning mediating role of study approaches. Journal of Research and Health, 11(1), 1-10.DOI: 10.32598/JRH.11.1.1202.4
20. Lei, H., Cui, Y., & Chiu, M. M. (2018). The Relationship between Teacher Support and Students' Academic Emotions: A Meta-Analysis. Frontiers in psychology, 8, 2288. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.02288
21. Leow, K., Leow, S., Chee, K. F., & Woon, C. O. (2025). The Role of Positive Psychology in Promoting Student Well-Being. In Nurturing Student Well-Being in the Modern World (pp. 1-18). IGI Global.DOI: 10.4018/979-8-3693-1455-5
22. Luo, Q., Ahmadi, R., & Izadpanah, S. (2024). Exploring the mediating role of self-efficacy beliefs among EFL university language learners: The relationship of social support with academic enthusiasm and academic vitality. Heliyon, 10(12).DOI: 10.1016/j.heliyon.2024.e33253
23. Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2009). Academic resilience and academic buoyancy: multidimensional and hierarchical conceptual framing of causes, correlates and cognate constructs. Oxford Review of Education, 35(3), 353–370. http://www.jstor.org/stable/27784566
24. Mirzabeigi, A., Bakhtiyarpour, S., Eftekharsaadi, Z., Makvandi, B., & Pasha, R. (2018). A comparison of academic vitality, sense of school belonging, and academic achievement motivation among male and female high school students in Ilam. Journal of Research in Educational Systems, 12(Special Issue), 1085–1104. https://www.jiera.ir/article_65043.html (In Persian)
25. Mouratidis, A. A., Vansteenkiste, M., Sideridis, G., & Lens, W. (2011). Vitality and interest–enjoyment as a function of class-to-class variation in need-supportive teaching and pupils' autonomous motivation. Journal of Educational Psychology, 103(2), 353–366. https://doi.org/10.1037/a0022773
26. Niepel, C., Hausen, J. E., Weber, A. M., & Möller, J. (2025). Understanding mean-level and intraindividual variability in state academic self-concept: The role of students’ trait expectancies and values. Journal of Educational Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/edu0000946
27. Pekrun, R., Goetz, T., & Perry, R. P. (2005). Achievement emotions questionnaire (AEQ). User’s manual. Unpublished Manuscript, University of Munich, Munich.
28. Pekrun, R. (2006). The control-value theory of achievement emotions: Assumptions, corollaries, and implications for educational research and practice. Educational Psychology Review, 18(4), 315–341. https://doi.org/10.1007/s10648-006-9029-9
29. Polso, K.-M., Tuominen, H., Ihantola, P., & Niemivirta, M. (2025). Within-year stability and changes in adolescents’ cross-domain motivational profiles: Predictions on academic achievement and educational choices. Journal of Educational Psychology. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/edu0000955
30. PourAbdol, S., Pirani, M., & Abbasi, M. (2015). The relationship between life hope and psychological well-being with the quality of life in the elderly. Journal of Aging Psychology, 1(1), 57–65. https://jap.razi.ac.ir/article_290.html (In Persian)
31. Regueiro, B., Núñez, J. C., Valle, A., Piñeiro, I., Rodríguez, S., & Rosário, P. (2018). Motivational profiles in high school students: Differences in behavioural and emotional homework engagement and academic achievement. International Journal of Psychology, 53(6), 449–457. https://doi.org/10.1002/ijop.12399
32. Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
33. Shafiei, Z., Sajjadian, I., & Nadi, M. A. (2020). The effectiveness of schema therapy on academic vitality, academic self-regulation, and academic engagement of students. Journal of Psychological Sciences, 19(93), 1175–1184. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.17357462.1399.19.93.2.4 (In Persian)
34. Steare, T., Gutiérrez Muñoz, C., Sullivan, A., & Lewis, G. (2023). The association between academic pressure and adolescent mental health problems: A systematic review. Journal of affective disorders, 339, 302–317. https://doi.org/10.1016/j.jad.2023.07.028
35. Tan, J., Mao, J., Jiang, Y., & Gao, M. (2021). The Influence of Academic Emotions on Learning Effects: A Systematic Review. International journal of environmental research and public health, 18(18), 9678. https://doi.org/10.3390/ijerph18189678
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)