پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 156 - ( زمستان 1404(اسفند)، 1404 )                   جلد 24 شماره 156 صفحات 33-15 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rahimi H, KordNoghabi R, Yaghoobi A, Mohagheghi H. (2025). Investigating the efficacy of task-oriented wisdom training based on Sternberg’s balance theory on responsibility and intolerance of ambiguity in fourth grade elementary students. Journal of Psychological Science. 24(156), 15-33. doi:10.61186/jps.24.156.2
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2580-fa.html
رحیمی حدیقه، کردنوقابی رسول، یعقوبی ابوالقاسم، محققی حسین.(1404). بررسی اثربخشی آموزش تکلیف محور خرد براساس نظریه توازن استرنبرگ بر مسئولیت پذیری و عدم تحمل ابهام در دانش آموزان پایه چهارم ابتدای مجله علوم روانشناختی 24 (156) :33-15 10.61186/jps.24.156.2

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2580-fa.html

بررسی اثربخشی آموزش تکلیف محور خرد براساس نظریه توازن استرنبرگ بر مسئولیت پذیری و عدم تحمل ابهام در دانش آموزان پایه چهارم ابتدای
حدیقه رحیمی ، رسول کردنوقابی* ، ابوالقاسم یعقوبی ، حسین محققی
گروه روان‌شناسی، دانشکدۀ علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران. ، rkordnoghabi@basu.ac.ir
چکیده:   (877 مشاهده)
زمینه: مسئولیت‌پذیری به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی رشد اجتماعی و عدم تحمل ابهام به‌عنوان عاملی تأثیرگذار بر توانایی تصمیم‌گیری و مواجهه با موقعیت‌های نامطمئن، نقش بسزایی در پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دارد. در این میان، نظریه توازن استرنبرگ با تأکید بر خرد و تفکر عملی، زمینه‌ای را برای تقویت این ویژگی‌ها فراهم می‌آورد. با وجود پژوهش‌های متعدد در این زمینه، شکاف پژوهشی در بررسی نقش رویکردهای تکلیف‌محور خرد بر این متغیرها در دوره ابتدایی وجود دارد.
هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر آموزش تکلیف‌محور خرد براساس نظریه‌ی توازن استرنبرگ بر مسئولیت‌پذیری و عدم تحمل ابهام در دانش‌آموزان پایه چهارم ابتدایی بود.
روش: روش پژوهش حاضر نیمه ­آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی دانش­آموزان پایه چهارم ابتدایی (4325 نفر) شهر کرمانشاه در سال ‌تحصیلی 1402- 1401 بود که از میان آنها 30 دانش‌آموز پایه‌ چهارم به شیوۀ نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های مسئولیت‌پذیری (کردلو، 1393) و عدم تحمل ابهام (زمستانی، 2022) بود. همچنین برای آموزش خرد از پروتکل آموزشی تکلیف‌محور محقق‌ساخته استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS-25 و به روش آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار) و استنباطی (تحلیل کوواریانس) تجزیه و تحلیل شد.
یافته­ها: نتایج این پژوهش نشان داد که تفاوت بین دو گروه آزمایش و گواه در مراحل پیش‌آزمون و پس‌آزمون از نظر آماری معنادار است (05/0 >P). به عبارت دیگر تاثیر آموزش تکلیف­محور خرد منجر به افزایش میزان مسئولیت ­پذیری دانش­ آموزان (05/0 >P) و همچنین این رویکرد منجر به کاهش عدم تحمل ابهام در دانش­ آموزان شده است (05/0 >P).
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، توصیه می‌شود برنامه‌های آموزشی مبتنی بر نظریه توازن استرنبرگ در مدارس ابتدایی گسترش یابد و در قالب برنامه‌های رسمی یا فوق‌برنامه اجرا شود، زیرا این رویکرد در بهبود مسئولیت‌پذیری و کاهش عدم تحمل ابهام مؤثر بوده است. همچنین، برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای معلمان به‌منظور آشنایی با اصول نظریه استرنبرگ و روش‌های عملی اجرای آن می‌تواند اثربخشی این آموزش‌ها را افزایش دهد.
واژه‌های کلیدی: خرد، نظریه‌ی توازن استنبرگ، مسئولیت‌پذیری، عدم تحمل ابهام
متن کامل [PDF 1155 kb]   (290 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1403/6/5 | پذیرش: 1403/8/10 | انتشار: 1404/10/10
فهرست منابع
1. ایروانی، خدیجه.، ایروانی، لیلا.، و یوسفی، ندا. (1400). اثربخشی آموزش مسئولیت‌پذیری در ارتقای تاب‌آوری و مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی. فصلنامه علمی-پژوهشی آموزش و پرورش دانشگاه آزاد اسلامی، 15(3)، 45-64.https://doi.org/10.52547/iase-jrn.705040
2. چراغ‌زاده، مینا، و کردنوقابی، رسول. (1399). تبیین خرد بر اساس ذهنیت فلسفی, دیدگاه گیری اجتماعی و خودبازداری در دانشجویان. تازه-های علوم شناختی، 22(2)، 1-11.https://sid.ir/paper/381911/fa
3. خجیر، عین اله، کردنوقابی، رسول، رشید، خسرو، و یعقوبی، ابوالقاسم. (1399). تحول تفکر آرزومندانه در کودکان و نوجوانان 7 تا 14 ساله ایرانی. روانشناسی شناختی، 8(3)، 24-37.https://sid.ir/paper/391316/fa
4. دلفان بیرانوند، آرزو، کردنوقابی، رسول، و مرادی، شهریار. (1400). بررسی اثربخشی آموزش مهارت‌های شناختی-عاطفی بر کاهش گرایش به رفتارهای خشونت آمیز دانش‌آموزان پسر مقطع متوسطه. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 22(1 (پیاپی 83))، 1-16.https://sid.ir/paper/404184/fa
5. زارع، رویا؛ تکلوی، سمیه؛ و غفاری، عذرا. (1400). اثربخشی آموزش فلسفه به کودکان بر خودتعیین گری و مسئولیت پذیری دانش آموزان ابتدایی. رویش روان شناسی، ۱۰ (۱۲)، ۴۸-۳۷. http://dorl.net/dor/20.1001.1.2383353.1400.10.12.21.3
6. قربانخانی، مهدی.، صالحی، کیوان.، خدایی، ابراهیم.، مقدم‌زاده، علی.، دهقانی، مرضیه. (1401). نظام نشانگرها برای سنجش آمادگی معلمی در دوره ابتدایی: یک مطالعه مرور نظام‌مند. فصلنامه علمی پژوهش در یادگیری آموزشگاهی و مجازی، 10(1)، 109-125. https://doi.org/10.30473/etl.2022.61342.3646
7. قربانخانی، مهدی.، صالحی، کیوان.، خدایی، ابراهیم.، مقدم‌زاده، علی.، دهقانی، مرضیه. (1402). توسعه چارچوب ارزیابی شایستگی‌ها در حرفه آموزگاری: کاربست رویکرد آمیخته. توسعه حرفه‌ای معلم، 8(4)، 1-25. https://doi.org/10.48310/tpd.2024.15451.1573
8. کردنوقابی، رسول، آسوده، مریم، و محمدی، مهسا. (1401). تأثیر خرددرمانی بر خودشکوفایی معلمان با تحصیلات بالا. توسعه حرفه ای معلم، 7(3 (پیاپی 25))، 1-16. ttps://sid.ir/paper/1039721/fa
9. Björk, J., Stenfors, T., Juth, N., & Gunnarsson, A. B. (2021). Personal responsibility for health? A phenomenographic analysis of general practitioners' conceptions. Scandinavian journal of primary health care, 39(3), 322–331. https://doi.org/10.1080/02813432.2021.1935048
10. Singh P. (2020). Fetuses, newborns, & parental responsibility. Journal of medical ethics, 46(3), 188–193. https://doi.org/10.1136/medethics-2019-105592
11. Sand, M., Durán, J. M., & Jongsma, K. R. (2022). Responsibility beyond design: Physicians' requirements for ethical medical AI. Bioethics, 36(2), 162–169. https://doi.org/10.1111/bioe.12887
12. Zolkefli Y. (2022). Healthcare Professionals' Ethical Responsibility in COVID-19 Vaccination Decision-Making. The Malaysian journal of medical sciences: MJMS, 29(2), 157–163. https://doi.org/10.21315/mjms2022.29.2.14
13. Tziner, A., & Persoff, M. (2024). The interplay between ethics, justice, corporate social responsibility, and performance management sustainability. Frontiers in psychology, 15, 1323910. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1323910
14. Haney B. (2022). Making a difference by serving in public office: Why we need more nurses in politics. Journal of the American Association of Nurse Practitioners, 34(8), 951–953. https://doi.org/10.1097/JXX.0000000000000748
15. Meier, E., Rigter, T., Schijven, M. P., van den Hoven, M., & Bak, M. A. R. (2024). The impact of digital health technologies on moral responsibility: a scoping review. Medicine, health care, and philosophy, 10.1007/s11019-024-10238-3. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11019-024-10238-3
16. Belhomme, N., Lescoat, A., Launey, Y., Robin, F., & Pottier, P. (2024). "With Great Responsibility Comes Great Uncertainty". Journal of general internal medicine, 10.1007/s11606-024-08954-w. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11606-024-08954-w
17. Price, T. G., & O'Neill, R. M. (2022). EMS Crime Scene Responsibility. In StatPearls. StatPearls Publishing.
18. Clark, S. T., & Meeks, R. K. (2023). EMS Crash Site Responsibility. In StatPearls. StatPearls Publishing.
19. Assen, L. S., Jongsma, K. R., Isasi, R., Utomo, L., Tryfonidou, M. A., & Bredenoord, A. L. (2023). Responsible innovation in stem cell research: using responsibility as a strategy. Regenerative medicine, 18(3), 275–284. https://doi.org/10.2217/rme-2022-0187
20. Nash, R. A., & Winstone, N. E. (2017). Responsibility-Sharing in the Giving and Receiving of Assessment Feedback. Frontiers in psychology, 8, 1519. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01519
21. Singhal, S., & Kalra, B. S. (2021). Publication ethics: Role and responsibility of authors. Indian journal of gastroenterology: official journal of the Indian Society of Gastroenterology, 40(1), 65–71. https://doi.org/10.1007/s12664-020-01129-5
22. Levy, N. (2018). Socializing Responsibility. In K. Hutchison (Eds.) et. al., Social Dimensions of Moral Responsibility. Oxford University Press.
23. Davies, B., De Marco, G., Levy, N., & Savulescu, J. (Eds.). (2022). Responsibility and Healthcare. Oxford University Press.
24. Bardi, A., Guerra, V. M., & Ramdeny, S. D. (2020). Openness and ambiguity intolerance: Their differential relations to well-being in the context of an academic life transition. Personality and Individual Differences, 163, 110060. https://doi.org/10.1016/j.paid.2020.110060
25. Durlak, J. A., Domitrovich, C. E., Weissberg, R. P., & Gullotta, T. P. (2019). Handbook of social and emotional learning: Research and practice. Guilford Publications. https://doi.org/10.1007/978-1-4614-6435-8
26. Elballah, K. A., Gaber, S. A., Shahat, H. A., & Mohamed, T. A. (2024). The impact of task-based learning on practical intelligence in medical students: A quasi-experimental study. International Journal of Advanced and Applied Sciences, 11(8), 211-219. https://doi.org/10.21833/ijaas.2024.08.022
27. Grossmann, I., Brienza, J. P., & Bobocel, D. R. (2020). Wise deliberation sustains cooperation. Nature Human Behaviour, 4(6), 618-626. https://doi.org/10.1038/s41562-020-0851-9
28. Lickona, T., & Davidson, M. (2018). Smart & good schools: A new paradigm for high school character education. Center for the 4th and 5th Rs. https://doi.org/10.4324/9781410610029
29. Sternberg, R. J. (1998). A balance theory of wisdom. Review of General Psychology, 2(4), 347-365. https://doi.org/10.1037/1089-2680.2.4.347
30. Adler, A. (1979). Superiority and social interest: A collection of later writings (3rd rev. ed., H. L. Ansbacher & R. R. Ansbacher, Eds.). New York: Norton.
31. Ardelt, M. (1997). Wisdom and life satisfaction in old age. The Journals of Gerontology: Series B, Psychological Sciences and Social Sciences, 52(1), 15–27. https://doi.org/10.1093/geronb/52b.1.p15
32. Ardelt, M. (2003). Empirical assessment of a three-dimensional wisdom scale. Research on Aging, 25(3), 275–324. https://doi.org/10.1177/0164027503025003004
33. Ardelt, M. (2011). The measurement of wisdom: A commentary on Taylor, Bates, and Webster's comparison of the SAWS and 3D-WS. Experimental Aging Research, 37(2), 241–255. https://doi.org/10.1080/0361073X.2011.554509
34. Asadi, S., Amiri, Sh., Molavi, H., & Bagheri, Kh. (2013). Introducing the concept of wisdom in psychology and its educational applications. New Educational Approaches, 8(2), 1–28. (In Persian). [No DOI available]
35. Biswas-Diener, R., Kashdan, T. B., & Minhas, G. (2011). A dynamic approach to psychological strength development and intervention. The Journal of Positive Psychology, 6(2), 106–118. https://doi.org/10.1080/17439760.2010.545429
36. Bruya, B., & Ardelt, M. (2018). Fostering wisdom in the classroom, part 2: A curriculum. Teaching Philosophy, 41(4), 349–380. https://doi.org/10.5840/teachphil2018112096
37. Cheraghi, F., Kadivar, P., Asgari, A., & Farzad, V. (2015). The concepts of wisdom based on two different theoretical approaches: A canonical correlation. Advances in Cognitive Sciences, 17(3), 47–54. (In Persian). https://sid.ir/paper/381911/fa
38. Clayton, V. P., & Birren, J. E. (1980). The development of wisdom across the lifespan: A reexamination of an ancient topic. Life-Span Development and Behavior, 3, 103–135. https://doi.org/10.1017/CBO9780511610486
39. Conley, J. J. (1984). The hierarchy of consistency: A review and model of longitudinal findings on adult individual differences in intelligence, personality, and self-opinion. Personality and Individual Differences, 5(1), 11–25. https://doi.org/10.1016/0191-8869(84)90133-8
40. Csikszentmihalyi, M., & Rathunde, K. (1990). The psychology of wisdom: An evolutionary interpretation. In R. J. Sternberg (Ed.), Wisdom: Its nature, origins, and development (pp. 25–51). New York: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139173704.004
41. Doyle, W. (1983). Academic work. Review of Educational Research, 53, 159–199. https://doi.org/10.2307/1170383
42. Kitchener, K. S., & Brenner, H. G. (1990). Wisdom and reflective judgment: Knowing in the face of uncertainty. In R. J. Sternberg (Ed.), Wisdom: Its nature, origins, and development (pp. 212–229). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9781139173704.011
43. Kordnoghabi, R., & Delfan Beiranvand, A. (2016). Implicit theories of wisdom in Iran: A phenomenological study. Islamic Psychology Research Paper, 2(3), 78–105. (Persian) https://sid.ir/paper/381911/fa
44. Kordnoghabi, R., Jahan, F., Rashid, Kh., & Rezaei, A. (2016). Wisdom assessment in Iran (Introduction and validation of three instruments). Educational Measurement, 6(22), 165–190. (Persian) https://sid.ir/paper/1039721/fa
45. Michelis, C., Ferrari, M., Rozin, T., & Stern, B. (2015). Teaching for wisdom in an intergenerational high-school English class. Educational Gerontology, 41(8), 551–566. https://doi.org/10.1080/03601277.2014.994355
46. Noftle, E. E., Schnitker, S. A., & Robins, R. W. (2011). Character and personality: Connections between positive psychology and personality psychology. In K. M. Sheldon, T. B. Kashdan, & M. F. Steger (Eds.), Designing positive psychology: Taking stock and moving forward (pp. 207–227). Oxford University Press. https://doi.org/10.1080/03601277.2014.994355
47. Park, N., & Peterson, C. (2009). Character strengths: Research and practice. Journal of College and Character, 10(4), 1–10. https://doi.org/10.2202/1940-1639.1042
48. Peterson, C., & Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199736300.013.0082
49. Safiyan Boldaji, R., Hosseinkhah, A., Bagheri, Kh., & Ali Asgari, M. (2019). Designing wisdom-curriculum model with an emphasis on Sternberg's viewpoint. Curriculum Studies, 14(54), 37–78. (Persian)
50. Sarmad, Z., Bazargan, A., & Hejazi, E. (2024). Research methods in behavioral sciences. Agah. (Persian)
51. Seligman, M. E. P., Steen, T. A., Park, N., & Peterson, C. (2005). Positive psychology progress: Empirical validation of intervention. American Psychologist, 60(5), 410–421. https://doi.org/10.1037/0003-066X.60.5.410
52. Sharma, A., & Dewangan, R. L. (2017). Can wisdom be fostered: Time to test the model of wisdom? Cogent Psychology, 4(1), 1381456. https://doi.org/10.1080/23311908.2017.1381456
53. Sternberg, R. J. (1998). A balance theory of wisdom. Review of General Psychology, 2(4), 347–365. https://doi.org/10.1037/1089-2680.2.4.347
54. Sternberg, R. J. (2000). Intelligence and wisdom. In R. J. Sternberg (Ed.), Handbook of intelligence (pp. 629–647). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511977244.041
55. Sternberg, R. J., Jarvin, L., & Reznitskaya, A. (2008). Teaching for wisdom through history: Infusing wise thinking skills in the school curriculum. Teaching for wisdom: Cross-cultural perspectives on fostering wisdom (pp. 37–57). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4020-6532-3_3
56. Sternberg, R. J., Reznitskaya, A., & Jarvin, L. (2013). Teaching for wisdom: What matters is not just what students know, but how they use it. In Wisdom in the university (pp. 47–62). Routledge. https://doi.org/10.1080/14748460701440830
57. Takahashi, M. (2013). Wisdom of the East and West: A relational developmental systems perspective. In The scientific study of personal wisdom: From contemplative traditions to neuroscience (pp. 251–263). Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-007-7987-7_12
58. Thomas, M. L., Palmer, B. W., Lee, E. E., Liu, J., Daly, R., Tu, X. M., & Jeste, D. V. (2022). Abbreviated San Diego wisdom scale (SD-WISE-7) and Jeste-Thomas wisdom index (JTWI). International Psychogeriatrics, 34(7), 617–626. https://doi.org/10.1017/S1041610221002684
59. Walsh, R. (2015). What is wisdom? Review of General Psychology. https://doi.org/10.1037/1089-2680.2.4.347
ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA
ارسال پیام به نویسنده مسئول

بازنشر اطلاعات
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وبگاه متعلق به مجله علوم روانشناختی است.

طراحی و برنامه‌نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC-ND 4.0 | Journal of Psychological Science

Designed & Developed by : Yektaweb

Creative Commons License
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)