مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی شناختی رفتاری کلاسیک و گروه‌درمانی مبتنی بر سایکودراما بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به اختلال برگشت اسید معده به مری

اسماعیل زاده فسایی, فرزانه; داوودی, اعظم; فتح, نجمه; امینی منش, سجاد

doi:10.66224/jps.25.164.6

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 25، شماره 164 - ( پاییز 1405(آبان)، 1405 ) جلد 25 شماره 164 صفحات 22-1 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.66224/jps.25.164.6

Mendeley

Zotero

RefWorks

Esmailzadeh Fasaee F, Davoodi A, Fath N, Amini Manesh S. (2026). Comparison of the Effectiveness of Classical Cognitive Behavioral Therapy and the Psychodrama Group Therapy on Quality of Life in Patients with Gastroesophageal Reflux Disease. , Journal of Psychological Science. 25(164), : 7 doi:10.66224/jps.25.164.6
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3199-fa.html

اسماعیل زاده فسایی فرزانه، داوودی اعظم، فتح نجمه، امینی منش سجاد.(1405). مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی شناختی رفتاری کلاسیک و گروه‌درمانی مبتنی بر سایکودراما بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به اختلال برگشت اسید معده به مری , مجله علوم روانشناختی. 25 (164) :22-1 10.66224/jps.25.164.6

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3199-fa.html

مقایسه اثربخشی گروه‌درمانی شناختی رفتاری کلاسیک و گروه‌درمانی مبتنی بر سایکودراما بر کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به اختلال برگشت اسید معده به مری

فرزانه اسماعیل زاده فسایی

، اعظم داوودی^*

، نجمه فتح

، سجاد امینی منش

گروه روانشناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران. ، azam.davoodi@iau.ac.ir

چکیده: (335 مشاهده)

زمینه: اختلال برگشت اسید معده به مری یکی از شایع‌ترین اختلالات گوارشی مزمن است که علاوه بر علائم جسمی، می‌تواند کیفیت زندگی و سلامت روان بیماران را کاهش دهد. ارتباط بین مداخلات روان‌شناختی و بهبود کیفیت زندگی در این بیماران اهمیت بالایی دارد. باوجود مطالعاتی درباره رفتاردرمانی شناختی، کمبود تحقیق درباره اثرات سایکودراما و مقایسه مستقیم آن با روش‌های کلاسیک به چشم می‌خورد.
هدف: این پژوهش باهدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی - رفتاری کلاسیک و گروه‌درمانی مبتنی بر سایکودراما بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به اختلال برگشت اسید معده به مری انجام شد.
روش: پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی بیماران مراجعه‌کننده به سه مطب فوق‌تخصص گوارش و کبد در کرمان طی تیر تا آبان ۱۴۰۳ بود و نمونه شامل ۴۵ نفر بود که به روش هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر هر گروه) و یک گروه گواه (۱۵ نفر) جایگزین شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل مقیاس نشانه‌های بیماری بازگشت اسید معده به مری (راتمن و همکاران، 2001) و پرسشنامه کیفیت زندگی (کارگروه کیفیت زندگی سازمان جهانی بهداشت، 1996) بود و تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری در SPSS 26 انجام شد.
یافته ها: یافته‌ها نشان داد که هر دو مداخله نسبت به گواه به طور معناداری کیفیت زندگی و ابعاد آن شامل سلامت جسمانی، سلامت روانی، روابط اجتماعی و سلامت محیط را بهبود بخشیدند (63/0= η²، 01/0>p). مقایسه دو گروه نشان داد که درمان شناختی - رفتاری در ارتقای سلامت روانی مؤثرتر و سایکودراما در تقویت روابط اجتماعی عملکرد بهتری دارد، درحالی‌که در ابعاد سلامت جسمانی و محیط تفاوت معناداری مشاهده نشد (05/0<p).
نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهند که هر دو مداخله می‌توانند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند و انتخاب درمان مناسب، باتوجه‌به تأثیر اختصاصی هر روش بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی، می‌تواند به‌عنوان راهنمای بالینی مؤثر مورد استفاده قرار گیرد. براین‌اساس، به‌کارگیری درمان شناختی رفتاری یا سایکودراما به‌عنوان مداخلات روان‌شناختی توصیه می‌شود و انتخاب نوع مداخله باید متناسب با نیازها و مشکلات فردی هر بیمار صورت گیرد.

شماره‌ی مقاله: 7

واژه‌های کلیدی: کیفیت زندگی، گروه درمانی شناختی رفتاری کلاسیک، گروه درمانی مبتنی بر سایکودراما، اختلال برگشت اسید معده به مری.

متن کامل [PDF 1648 kb] (43 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/8/18 | پذیرش: 1405/5/30 | انتشار: 1405/8/1

فهرست منابع

1. فری، مایکل. (1393). کتاب شناخت درمانی گروهی، ترجمه علی صاحبی، حسن حمیدپور و زهرا اندوز. تهران: سایه سخن.

2. هاوتون، کیت؛ کرک، جوان وکلارک، دیوید. (1401). رفتار درمانی شناختی، راهنمای کاربردی در درمان اختلال های رونی، ترجمه حبیب الله قاسم زاده. تهران: نشر ارجمند.

3. رضایی، مریم؛کلانتری، مهرداد و عابدی، محمدرضا. (1401). مقایسۀ اثربخشی درمان شناختی - رفتاری و درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش (بستۀ درمانی مبتنی بر تجربه‌ها) بر اضطراب، افسردگی و کیفیت زندگی بیماران زن مبتلا به سندرم رودۀ تحریک‌پذیر. فصل‌نامه پژوهش‌های کاربردی روانشناختی، 13(3)، 395-412.‎ https://10.22059/JAPR.2022.321055.643803

4. رکنی لموکی، جواد؛ حافظی، فریبا و شمس، جمال. (1399). اثر شرکت در کارگاه قبل از ازدواج آموزش مهارت‌های زندگی بر کیفیت زندگی در زوجین دانشجو. فصلنامه یاددهی و یادگیری، 15 (62)، 114-99. https://journals.iau.ir/article_672404.html

5. صفایی، علیرضا و برزگر، مجید. (1402). اثربخشی درمان شناختی رفتاری گروهی بر کیفیت زندگی و بهزیستی روان شناختی در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی. فصلنامه روش‌ها و مدل‌های روانشناختی، 14(52)، 67-76. . https://10.30495/JPMM.2023.29611.3559

6. تردول، د؛ دارتنل، ت؛ تراواگلینی، س؛ استاتس، م و دوئین، ر. (۲۰۱۸). ادغام درمان شناختی - رفتاری با نظریه و عمل سایکودراما (ترجمه م. کشمیری و ح. عابدی تهرانی). تهران: انتشارات ارجمند.

7. Ahmed, M. (2025). The Predilection of Specific Diseases to Affect Different Sections of the Esophagus. Life, 15(9), 1444. https://doi.org/10.3390/life15091444

8. Ahmed, M., Lau, A., Hirpara, D. H., & Kidane, B. (2020). Choosing the right survey—patient reported outcomes in esophageal surgery. Journal of Thoracic Disease, 12(11), 6902. https://doi.org/10.21037/jtd.2020.03.58

9. Almarabheh, A., Salah, A. B., Alghamdi, M., Al Saleh, A., Elbarbary, A., Al Qashar, A.,... & Chlif, S. (2023). Validity and reliability of the WHOQOL-BREF in the measurement of the quality of life of Sickle disease patients in Bahrain. Frontiers in psychology, 14, 1219576. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1219576

10. Azer, S. A., & Goosenberg, E. (2025). Gastroesophageal reflux disease (GERD). In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554462

11. Barrera, T. L., Mott, J. M., Hofstein, R. F., & Teng, E. J. (2013). A meta-analytic review of exposure in group cognitive behavioral therapy for posttraumatic stress disorder. Clinical psychology review, 33(1), 24-32. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2012.09.005

12. Chandran, S., Raman, R., Kishor, M., & Nandeesh, H. P. (2023). A randomized control trial of mindfulness-based intervention in relief of symptoms of anxiety and quality of life in gastroesophageal reflux disease. Annals of Indian Psychiatry, 7(2), 107-114. https://doi.org/10.4103/aip.aip_82_22

13. Chang, W. L., Wang, E., Chang, W. H., Hu, H., Chang, T. Y., Wu, Y.,... & Kues, S. (2022). Study on the effect of psychodrama therapy on the emotional regulation of college teachers during the epidemic of covid-19 coronavirus disease. International Journal of Neuropsychopharmacology, 25(Supplement_1), A5-A6. https://doi.org/10.1093/ijnp/pyac032.006

14. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

15. Cruz, A., Sales, C. M., Alves, P., & Moita, G. (2018). The core techniques of Morenian psychodrama: A systematic review of literature. Frontiers in psychology, 9, 1263. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01263

16. Cuijpers, P., Miguel, C., Harrer, M., Plessen, C. Y., Ciharova, M., Ebert, D., & Karyotaki, E. (2023). Cognitive behavior therapy vs. control conditions, other psychotherapies, pharmacotherapies and combined treatment for depression: A comprehensive meta‐analysis including 409 trials with 52,702 patients. World Psychiatry, 22(1), 105-115. https://doi.org/10.1002/wps.21069

17. Damra, J. K. (2022). The Effects of Psychodrama Intervention on Intimate Partner Violence and Quality of Life: Trial of Syrian Refugee Abused Women. Journal of International Women's Studies, 23(1), 333-346. https://vc.bridgew.edu/jiws/vol23/iss1/33

18. Degnan, A., Berry, K., Humphrey, C., & Bucci, S. (2021). The relationship between stigma and subjective quality of life in psychosis: A systematic review and meta-analysis. Clinical Psychology Review, 85, 102003. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2021.102003.

19. Denecke, K., Schmid, N., & Nüssli, S. (2022). Implementation of cognitive behavioral therapy in e–mental health apps: Literature review. Journal of medical Internet research, 24(3), e27791. https://doi.org/10.2196/27791

20. Enea, V., & Diaconu-Gherasim, L. R. (2025). Quality of Life in Mental Disorders. In Handbook of the Biology and Pathology of Mental Disorders (pp. 1-25). Cham: Springer Nature Switzerland. https://doi.org/10.1007/978-3-031-73368-0_2

21. Fadipe, M. F., Aggarwal, S., Johnson, C., & Beauchamp, J. E. (2023). Effectiveness of online cognitive behavioural therapy on quality of life in adults with depression: A systematic review. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing. https://doi.org/10.1111/jpm.12924

22. Fass, R., Boeckxstaens, G. E., El-Serag, H., Rosen, R., Sifrim, D., & Vaezi, M. F. (2021). Gastro-oesophageal reflux disease. Nature reviews Disease primers, 7(1), 55. https://doi.org/10.1038/s41572-021-00287-w

23. Free, M. (2014). Group Cognitive Therapy (Trans. A. Sahebi, H. Hamidpour, & Z. Andouz). Tehran: Sayeh Sokhan Publishing. [Persian]

24. Gryesten, J. R., Poulsen, S., Moltu, C., Biering, E. B., Møller, K., & Arnfred, S. M. (2024). Patients’ and therapists’ experiences of standardized group cognitive behavioral therapy: Needs for a personalized approach. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 51(5), 617-633. https://doi.org/10.1007/s10488-023-01301-x

25. Houghton, K., Kirk, J., & Clark, D. (2022). Cognitive Behaviour Therapy: A Practical Guide to the Treatment of Emotional Disorders (Trans. H. Ghasemzadeh). Tehran: Arjmand Publishing. [Persian]

26. Kalfoss, M. H., Reidunsdatter, R. J., Klöckner, C. A., & Nilsen, M. (2021). Validation of the WHOQOL-Bref: Psychometric properties and normative data for the Norwegian general population. Health and Quality of Life Outcomes, 19(1), 1-12. https://doi.org/10.1186/s12955-020-01656-x

27. Kambeitz-Ilankovic, L., Rzayeva, U., Völkel, L., Wenzel, J., Weiske, J., Jessen, F.,... & Kambeitz, J. (2022). A systematic review of digital and face-to-face cognitive behavioral therapy for depression. NPJ Digital Medicine, 5(1), 144. https://doi.org/10.1038/s41746-022-00677-8

28. Katz, P. O., Dunbar, K. B., Schnoll-Sussman, F. H., Greer, K. B., Yadlapati, R., & Spechler, S. J. (2022). ACG clinical guideline for the diagnosis and management of gastroesophageal reflux disease. Official journal of the American College of Gastroenterology| ACG, 117(1), 27-56. https://doi.org/10.14309/ajg.0000000000001538

29. Kaya Meral, D., & Altan Sarıkaya, N. (2022). The effect of psychodrama group therapy on coping and the quality of life of palliative care nurses. Journal of Psychiatric Nursing, 13(4), 279-285. https://doi.org/10.14744/phd.2022.27482

30. Kim, H., Bae, E. J., Choi, Y., & Son, H. (2024). Biopsychosocial factors of quality of life among middle-aged adults living alone in South Korea: a secondary data analysis using the 2017 Korea Community Health Survey. Archives of Public Health, 82(1), 108. https://doi.org/10.1186/s13690-024-01342-0

31. Krüger, R. T. (2024). What is Psychodrama?. In Disorder-Specific Psychodrama Therapy in Theory and Practice (pp. 1-6). Singapore: Springer Nature Singapore. https://doi.org/10.1007/978-981-99-7508-2_1

32. Law, M., Pickering, I., Bartlett, E., Sebaratnam, G., Varghese, C., Gharibans, A.,... & Calder, S. (2023). Cognitive behavioural therapy-based interventions for gastroduodenal disorders of gut-brain interaction: A systematic review. Journal of Psychosomatic Research, 111516. https://doi.org/10.1016/j.jpsychores.2023.111516

33. Li, X., Ding, F., Luo, P., Yang, J., Liu, Z., Liu, J.,... & Wu, K. (2018). Study on the therapeutic effects of drug and cognitive-behavioral therapy on non-erosive reflux disease patients with emotional disorders. Frontiers in psychiatry, 9, 115. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2018.00115

34. López-González, M. A., Morales-Landazábal, P., & Topa, G. (2021). Psychodrama group therapy for social issues: A systematic review of controlled clinical trials. International journal of environmental research and public health, 18(9), 4442. https://doi.org/10.3390/ijerph18094442

35. Naidu, V. V., Giblin, E., Burke, K. M., & Madan, I. (2016). Delivery of cognitive behavioural therapy to workers: a systematic review. Occupational Medicine, 66(2), 112-117. https://doi.org/10.1093/occmed/kqv141

36. Nedaei, A., Paghoosh, A., & Sadeghi-Hosnijeh, A. (2016). Relationship between coping strategies and quality of life: Mediating role of cognitive emotion regulation skills. Journal of Clinical Psychology, 8(4), 35-48. https://doi.org/10.22075/JCP.2017.2252

37. Özcan, G. (2019). Psychodrama and spirituality: A practice-friendly review. Spiritual Psychology and Counseling, 4(1), 39-55. https://doi.org/10.12738/spc.2019.4.1.0058

38. Rezaei, M. , Kalantary, M. and Abedi, M. (2022). Comparison of the Efficacy of Cognitive-Behavioral Therapy and Acceptance and Commitment Therapy (Experience-Based Therapy Package) on Anxiety, Depression and Quality of Life in Female Patients with Irritable Bowel Syndrome. Journal of Applied Psychological Research, 13(3), 395-412. [Persian] https://doi.org/10.22059/japr.2022.321055.643803

39. Rodríguez-Riesco, L., Vivas, S., Mateos Herrera, A., Pérez-Calvo, C., & Ruiz-Duet, A. M. (2022). Terapia de conducta: raíces, evolución y reflexión sobre la vigencia del conductismo en el contexto clínico. Papeles del Psicólogo, 43(3). https://doi.org/10.23923/pap.psicol.2994

40. Rokni Lemouki, J., Pasha, R., Hafezi, F., & Shams, J. (2020). The effect of pre-marriage workshop of life skills training on quality of life in student couples. Educational researches, 15(62), 99-114. [Persian] https://sanad.iau.ir/en/Journal/educ/Article/939224

41. Rothman, M., Farup, C., Stewart, W., Helbers, L., & Zeldis, J. (2001). Symptoms associated with gastroesophageal reflux disease: development of a questionnaire for use in clinical trials. Digestive diseases and sciences, 46(7), 1540–1549. https://doi.org/10.1023/a:1010660425522

42. Safaee, A., & Barzegar, M. (2023). The effectiveness of group cognitive behavioral therapy on quality of life and psychological well-being in patients with social anxiety disorder. Psychological Models and Methods, 14(52), 67-76. [Persian] https://doi.org/10.30495/JPMM.2023.29611.3559

43. Sakip, S. R. M., Zukri, A. Z. M., & Rahim, P. R. M. A. (2023). Assessing the Relationship Between Environmental, Psychological, Physical and Social Towards the Quality of Life. International Journal of Sustainable Construction Engineering and Technology, 14(2), 256-265. https://publisher.uthm.edu.my/ojs/index.php/IJSCET/article/view/13492

44. Särnholm, J., Skúladóttir, H., Rück, C., Axelsson, E., Bonnert, M., Bragesjö, M.,... & Braunschweig, F. (2023). Cognitive behavioral therapy improves quality of life in patients with symptomatic paroxysmal atrial fibrillation. Journal of the American College of Cardiology, 82(1), 46-56. https://doi.org/10.1016/j.jacc.2023.04.044

45. Treadwell, D., Dartnell, T., Travaglini, S., Staats, M., & Duin, R. (2018). Integrating Cognitive Behavioral Therapy with the Theory and Practice of Psychodrama (Trans. M. Kashmiri & H. Abedi Tehrani). Tehran: Arjmand Publishing. [Persian]

46. Verhofstadt-Denève, L. M., Akkersdijk, N. L., Salomé, A. G., Schittekatte, M., & Oechies, C. H. (2022). SA-OS, A psychodrama-based strategy to improve interpersonal relationships: an exploratory study on theory, practice and effectiveness. Zeitschrift für Psychodrama und Soziometrie, 21(Suppl 1), 95-121. https://www.researchgate.net/publication/348187308_A_Psychodrama_Strategy_for_Conflictual_Interpersonal_Relationships_Theory_and_Practice

47. Wali, S., Gurjar, M., Mohindra, S., Mishra, P., Gutte, S. H., Azim, A.,... & Poddar, B. (2025). Gastroesophageal Reflux Symptoms and Health-Related Quality of Life Among ICU Survivors. CHEST Critical Care, 3(3), 100169. https://doi.org/10.1016/j.chstcc.2025.100169

48. Wang, Q., Ding, F., Chen, D., Zhang, X., Shen, K., Fan, Y., & Li, L. (2020). Intervention effect of psychodrama on depression and anxiety: A meta-analysis based on Chinese samples. The Arts in Psychotherapy, 69, 101661. https://doi.org/10.1016/j.aip.2020.101661

49. Yeşil Örnek, B., Kırlangıç Şimşek, B. (2023). The effects of group psychodrama on the ruminative thinking style, dysfunctional attitudes, anxiety and depressive symptoms: a quasi-experimental study. Archives of Psychiatry and Psychotherapy, 25(3), 84-93. https://doi.org/10.12740/APP/166563

50. Yuan, L. Z., Yi, P., Wang, G. S., Tan, S. Y., Huang, G. M., Qi, L. Z.,... & Wang, F. (2019). Lifestyle intervention for gastroesophageal reflux disease: a national multicenter survey of lifestyle factor effects on gastroesophageal reflux disease in China. Therapeutic advances in gastroenterology, 12,. https://doi.org/10.1177/1756284819877788.

51. Zhou, S., Wang, Y., Wang, Q., Yang, G., Ren, H., & Bao, Y. (2022). A meta-analysis of the effects of cognitive behavioral therapy on quality of life and negative emotions of informal cancer caregivers. Frontiers in Psychiatry, 13, 979158. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2022.979158