استاد گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران(نویسنده مسئول) ، stalepasand@semnan.ac.ir
چکیده: (12 مشاهده)
زمینه: قلدری بهعنوان یکی از مهمترین مشکلات روانشناختی ـ اجتماعی در محیطهای آموزشی، پیامدهای منفی گستردهای بر سلامت روانی، اجتماعی و تحصیلی دانشآموزان و نوجوانان دارد. ازاینرو، شناسایی عوامل فردی و روانشناختی مرتبط با قلدری از اولویتهای اساسی پژوهشهای تربیتی و روانشناختی محسوب میشود.
هدف: هدف پژوهش حاضر آزمون مدل ساختاری هوش اخلاقی و شفقت به خود با قلدری با نقش میانجی خودکنترلی هیجانی بود.
روش: پژوهش حاضر توصیفی-همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعهآماری شامل تمامی دانشآموزان دختر دوره اول متوسطه شهر قم بود. شرکت کنندگان 323 دانش آموز بودند که روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدند و به مقیاس قلدری (اسپلیج و هولت،2001)، مقیاس هوش اخلاقی (لینک و کیل، 2005)، مقیاس خودکنترلی (تانجی و همکاران، 2004) و پرسشنامهی شفقتبهخود (نف، 2003) پاسخ دادند. دادهها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و مدلیابی معادلات ساختاری در نرمافزار SPSS-27 و AMOS-24 مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: نتایج نشان داد وش اخلاقی (01/0>p، 35/0-= β)، شفقتبهخود (01/0>p، 57/0-= β) و خودکنترلی هیجانی (01/0>p، 47/0-= β) اثر ساختاری منفی بر قلدری داشتند. هوش اخلاقی (01/0>p، 42/0= β) و شفقتبهخود (01/0>p، 83/0= β) اثر ساختاری مثبت بر خودکنترلی هیجانی داشتند. نقش میانجی خودکنترلی هیجانی در رابطه هوش اخلاقی (01/0>p، 20/0-= β) و شفقتبهخود (01/0>p، 39/0-= β) با قلدری معنی دار بود.
نتیجهگیری: این مطالعه با بررسی نقش میانجی خودکنترلی هیجانی، نشان داد که هوش اخلاقی و شفقت به خود بهطور مستقیم و غیرمستقیم (از طریق تقویت خودکنترلی هیجانی) با کاهش قلدری در دانشآموزان همراه هستند. یافتهها تأکید میکنند که تقویت این ویژگیهای روانشناختی میتواند با بهبود تنظیم هیجانی، به عنوان راهکاری مؤثر در پیشگیری از رفتارهای قلدرانه عمل کند.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/7/17 | پذیرش: 1405/6/8
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |