آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 23، شماره 143 - ( زمستان 1403(بهمن)، 1403 )
جلد 23 شماره 143 صفحات 323-305 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rezaei Behdani S, Ghazanfari A, Ahmadi R. (2024). Investigating the psychometric properties of the social motivation scale in people with disability. Journal of Psychological Science. 23(143), 305-323. doi:10.61186/jps.23.143.17
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2783-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2783-fa.html
رضایی بهدانی سمانه، غضنفری احمد، احمدی رضا.(1403). بررسی ویژگیهای روانسنجی مقیاس انگیزش اجتماعی در افراد دارای ناتوانی مجله علوم روانشناختی 23 (143) :323-305 10.61186/jps.23.143.17
گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران ، agzhaan5@yahoo.com
چکیده: (42 مشاهده)
زمینه: افراد دارای ناتوانی، به دلیل موانع مختلفی که با آنها مواجهاند، ممکن است انگیزش کمتری برای مشارکت در فعالیتهای اجتماعی داشته باشند. بررسی انگیزش اجتماعی در این افراد میتواند به شناسایی نیازها، توانمندیهای آنها و بهبود برنامههای حمایتی و مداخلهای منجر شود. علیرغم اهمیت انگیزش اجتماعی در افراد دارای ناتوانی و لزوم داشتن ابزاری پایا برای سنجش آن، مقیاس استانداردی برای ارزیابی انگیزش اجتماعی افراد دارای ناتوانی در ایران یافت نشد.
هدف: این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی مقیاس انگیزش اجتماعی در افراد دارای ناتوانی در شهر یزد انجام شد.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی، از نوع همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی افراد 18 تا 40 سال دارای ناتوانی جسمی- حرکتی، روانی و ذهنی در شهر یزد به تعداد 1540 نفر در سال 1403 بود. حجم نمونۀ پژوهش با روش نمونهگیری تصادفی ساده، 520 نفر در نظر گرفته شد. ابزارهای جمعآوری اطلاعات شامل مقیاسهای انگیزش اجتماعی (فیلیپس و همکاران، 2021)، مسئولیتپذیری اجتماعی (گاف، 1987)، کفایت اجتماعی(فلنر، 1990 ) و احساس تنهایی (دهشیری و همکاران، 1387) بود. تحلیل دادهها نیز با روش تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی و ضریب آلفای کرونباخ و با استفاده از نرمافزارهای SPSS25 و AMOS24 انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که انگیزش اجتماعی با مسئولیتپذیری و کفایت اجتماعی رابطه مثبت و معنادار (001/0(P< و با احساس تنهایی رابطۀ معکوس و معنادار (001/0(P< دارد. در بررسی پایایی مقیاس انگیزش اجتماعی، آلفای کرونباخ برای همه خرده مقیاسها از 77/0 بالاتر بود. نتایج تحلیل عامل اکتشافی نشان داد که مقیاس مذکور از اعتبار سازۀ همگرا و واگرا برخوردار است. همچنین تحلیل عاملی تأییدی نیز ساختار 5 عاملی مقیاس انگیزش اجتماعی را تأیید کرد و نشان داد که مدل در نمونه افراد ناتوان ایرانی از برازش مناسب برخودار است.
نتیجهگیری: با توجه به تأیید پایایی و روایی مقیاس انگیزش اجتماعی در نمونههای دارای ناتوانی در ایران، روانشناسان میتوانند از آن در جهت ارزیابی میزان انگیزش اجتماعی افراد دارای ناتوانی استفاده کنند. این ابزار میتواند در توسعه و بهبود برنامههای حمایتی و مداخلهای که هدف آنها ارتقای کیفیت زندگی و افزایش مشارکت اجتماعی افراد ناتوان است، بسیار کمک کننده باشد.
هدف: این پژوهش با هدف بررسی ویژگیهای روانسنجی مقیاس انگیزش اجتماعی در افراد دارای ناتوانی در شهر یزد انجام شد.
روش: روش پژوهش حاضر توصیفی، از نوع همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی افراد 18 تا 40 سال دارای ناتوانی جسمی- حرکتی، روانی و ذهنی در شهر یزد به تعداد 1540 نفر در سال 1403 بود. حجم نمونۀ پژوهش با روش نمونهگیری تصادفی ساده، 520 نفر در نظر گرفته شد. ابزارهای جمعآوری اطلاعات شامل مقیاسهای انگیزش اجتماعی (فیلیپس و همکاران، 2021)، مسئولیتپذیری اجتماعی (گاف، 1987)، کفایت اجتماعی(فلنر، 1990 ) و احساس تنهایی (دهشیری و همکاران، 1387) بود. تحلیل دادهها نیز با روش تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی و ضریب آلفای کرونباخ و با استفاده از نرمافزارهای SPSS25 و AMOS24 انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که انگیزش اجتماعی با مسئولیتپذیری و کفایت اجتماعی رابطه مثبت و معنادار (001/0(P< و با احساس تنهایی رابطۀ معکوس و معنادار (001/0(P< دارد. در بررسی پایایی مقیاس انگیزش اجتماعی، آلفای کرونباخ برای همه خرده مقیاسها از 77/0 بالاتر بود. نتایج تحلیل عامل اکتشافی نشان داد که مقیاس مذکور از اعتبار سازۀ همگرا و واگرا برخوردار است. همچنین تحلیل عاملی تأییدی نیز ساختار 5 عاملی مقیاس انگیزش اجتماعی را تأیید کرد و نشان داد که مدل در نمونه افراد ناتوان ایرانی از برازش مناسب برخودار است.
نتیجهگیری: با توجه به تأیید پایایی و روایی مقیاس انگیزش اجتماعی در نمونههای دارای ناتوانی در ایران، روانشناسان میتوانند از آن در جهت ارزیابی میزان انگیزش اجتماعی افراد دارای ناتوانی استفاده کنند. این ابزار میتواند در توسعه و بهبود برنامههای حمایتی و مداخلهای که هدف آنها ارتقای کیفیت زندگی و افزایش مشارکت اجتماعی افراد ناتوان است، بسیار کمک کننده باشد.
فهرست منابع
1. سدی جعفری، زبیده (1397). تأثیر انگیزش تحصیلی و مسئولیت پذیری بر کارکردهای اجتماعی و انطباقی. مطالعات روانشناسی و علوم تربیتی (مرکز توسعه آموزشهای نوین ایران)، 4 (1)، 134-122. https://civilica.com/doc/995236
2. بهروزیان، بهروز؛ گنجی، محمد و نیکخواه قمصری، نرگس (1402). فراترکیب مطالعات ناتوانی در زمینه الگوی زندگی اجتماعی افراد دچار ناتوانی. مجله رفاه اجتماعی، ۲۳ (۸۸)، 107-156. https://doi.org/10.32598/refahj.23.88.2491.2
3. جمشیدی، بتول و حسینی نیک، سید سلیمان (1401). پیش بینی کنترل عواطف و مسئولیت پذیری بر اساس شادکامی در معلمان. فصلنامه روانشناسی و علوم رفتاری ایران، 31، 12-1. https://psyj.ir/afile/phpAGoGO7.pdf
4. دهشیری، غلامرضا؛ برجعلی، احمد؛ شیخی، منصوره و حبیبی عسگرآباد، مجتبی (۱۳۸۷). ساخت و اعتباریابی مقیاس احساس تنهایی در بین دانشجویان. مجله روانشناسی، ۴۷، ۲۹۶-۲۸۲. https://ensani.ir/fa/article/229358
5. رزاقی، پرویز؛ طالعپسند، سیاوش و رحیمیان بوگر، اسحاق (1403). اثربخشی آموزش مبتنی بر مسئولیتپذیری اجتماعی بر مؤلفههای عزت نفس دانشآموزان. مجله علوم روانشناختی، ۲۳ (۱۳۷)، 155-168. https://doi.org/10.52547/JPS.23.137.1151
6. شریفیدرآمدی، پرویز و حسینپور، ریحان (1403). اثربخشی آموزش مؤلفههای هوش هیجانی بر کفایت اجتماعی و روابط بین فردی در نوجوانان با آسیب بینایی (11 تا 14 سال). کمیته اخلاق در پژوهش()، -.https://journals.atu.ac.ir/article_17553.html
7. فرامرزی، فلور (1384). تأثیر آموزش مهارتهای زندگی بر کاهش اضطراب و افزایش مسئولیت پذیری معتادین مرد خودمعرف بهزیستی شهرستان مسجد سلیمان. پایاننامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز.
8. قلیزاده، نسرین و فرخزاد پگاه (1398). پیشبینی احساس تنهایی بر اساس ابراز هیجان و دوسوگرایی هیجانی. دوفصلنامه آسیبشناسی، مشاوره و غنی سازی خانواده، ۵ (۲)، ۲۳-44. http://fpcej.ir/article-1-237-fa.html
9. قوتی، عاطفه؛ آهوان، مسعود؛ شهامت ده سرخ، فاطمه و فرنوش، مریم (1399). اثربخشی طرحوارهدرمانی هیجانی بر نشخوارفکری و مسئولیتپذیری افراطی در بیماران مبتلا به اختلال وسواسی جبری. مطالعات روانشناختی، 16(4)، 24-7. https://doi.org/10.22051/psy.2021.31187.2216
10. قیصری، سید فردین؛ شیخ، محمود؛ حومینیان شریفآبادی، داود و باقرزاده، فضل الله (1403). مقایسه تمرینات بازی محور و سوارکاری بر ابعاد اجتماعی کلیدی استنفورد در نوجوانان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم: بررسی تئوری انگیزش اجتماعی. دو ماهنامه علمی- پژوهشی طب توانبخشی ، ()-. https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101769.html?lang=en
11. غیاثی، فاطمه و دبیری، سولماز (1403). نقش میانجی احساس تنهایی در رابطه استفاده از رسانههای اجتماعی با کیفیت زندگی مادران خانهدار. مطالعات زن و خانواده، 12 (2)، 108-133. https://doi.org/10.22051/jwfs.2024.43666.2977
12. Asadi Jafari, Z (2018). The effect of academic motivation and responsibility on social and adaptive functions. Studies of Psychology and Educational Sciences, 4 (1), 122-134. [Persian]https://civilica.com/doc/995236
13. Behrooziyan B, Ganji M, Nikkhah Qamsari N. (2023). A Meta Synthesis of disability studies and the pattern governing the social life of people with disabilities. Social Welfare Quarterly. 23(88), 107-156. [Persian]https://doi.org/10.32598/refahj.23.88.2491.2
14. Bredgaard, T. (2018). Employers and active labour market policies: typologies and evidence. Social Policy and Society, 17(3), 365-377.https://doi.org/ 10.1017/S147474641700015X
15. Dehshiri, G.R., Borjali, A., Sheykhi, M., Habibi Askarabad, M (2008). Development and Validation of the Loneliness Scale among the University Students. Journal of Psychology, 47, 282-296. [Persian] https://ensani.ir/fa/article/229358
16. Faramarzi, F (2005). The effect of life skills training on reducing anxiety and increasing responsibility of Self-Reported male addicts in Masjed Soleiman city. Master's thesis, Islamic Azad University, Ahvaz Branch. [Persian]
17. Felner, R. D., Lease, A. M., & Phillips, R. S. (1990). Social competence and the language of adequacy as a subject matter for psychology: A quadripartite tri-level framework. The development of social competence in adolescence, (pp. 245-264). Beverly Hills, CA: Sage.
18. Ghiyasi, F. & Dabiri, S. (2024). The mediating effect of loneliness in the association between the use of social media usage and the quality of life of housewife mothers. Journal of Woman and Family Studies, 12(2), 108-133. [Persian] https://doi.org/10.22051/jwfs.2024.43666.2977
19. Gholizadeh N, Farokhzad P. (2020). Predicting loneliness based on emotional expressions and emotional ambivalence. Family Pathology Counseling and Enrichment Journal, 5 (2), 23-44. [Persian] http://fpcej.ir/article-1-237-fa.html
20. Ghovati, A. , Ahovan, M. , Shahamat Dehsorkh, F. and Farnoosh, M. (2021). The Effectiveness of Emotion Schema Therapy on Rumination and the Extreme Accountability of Patients with Obsessive-Compulsive Disorder. Journal of Psychological Studies, 16(4), 7-24. [Persian] https://doi.org/10.22051/psy.2021.31187.2216
21. Gong, X., Seaman, K. L., Fung, H. H., Loeckenhoff, C., & Lang, F. R. (2019). Development and validation of social motivation questionnaire. The Gerontologist, 59(6), e664-e673.https://doi.org/10.1093/geront/gny121
22. Jamshid, B., Hosseini Nik, S.S (2022). Predicting Emotions Control and Responsibility Based on Happiness in Teachers. Iranian Journal of Psychology and Behavioral Sciences, 31, 1-12. [Persian] https://psyj.ir/afile/phpAGoGO7.pdf
23. Jimenez, A. M., Clayson, P. E., Hasratian, A. S., Lee, J., Reavis, E. A., Wynn, J. K., Green, M. F., & Horan, W. P. (2023). Neuroimaging of social motivation during winning and losing: Associations with social anhedonia across the psychosis spectrum. Neuropsychologia, 188, 108621. https://doi.org/10.1016/j.neuropsychologia.2023.108621.
24. Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications.
25. Krol, K. M., Namaky, N., Monakhov, M. V., San Lai, P., Ebstein, R., & Grossmann, T. (2021). Genetic variation in the oxytocin system and its link to social motivation in human infants. Psychoneuroendocrinology, 131, 105290.https://doi.org/10.1016/j.psyneuen.2021.105290
26. Phillips, B. N., Iwanaga, K., Rumrill, S., Reyes, A., Wu, J.-R., Fleming, A. R., & Chan, F. (2021). Development and validation of the social motivation scale in people with disabilities. Rehabilitation Psychology, 66(4), 589–599.https://doi.org/10.1037/rep0000343
27. Pluymen, P., Pequet, A., Thomas, H., & Warnell, K. R. (2021). Capturing individual differences in social motivation using a novel interactive task. Personality and Individual Differences, 177, 110725.https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.110725
28. Qeysari, S. F., Sheikh,, M., Hoomanian, D., & Bagherzadeh, F. (2025). Comparison of Play-based training and Riding on the key social dimensions of Stanford in adolescents with autism spectrum disorder: Examining the theory of social motivation. The Scientific Journal of Rehabilitation Medicine, (), -.[Persian]https://medrehab.sbmu.ac.ir/article_1101769.html?lang=en
29. Razaghi P, TalePasand S, Rahimian Boger E. (2024). The effectiveness of education based on social responsibility on students' self-esteem. Journal of Psychological Science, 23(137), 155-168. [Persian]https://doi.org/10.52547/JPS.23.137.1151
30. Rook, K. S., Oleskiewicz, D., Brown, C. J., August, K. J., Smith, A. M., & Sorkin, D. H. (2024). Loneliness and Expanding Social Ties in Later Life: Motivation, Perceived Success, and Implications for Emotional Health. The Journals of Gerontology, Series B: Psychological Sciences and Social Sciences, 79 (10), gbae136.https://doi.org/10.1093/geronb/gbae136
31. Rum, R., Birg, J. A., Silva, G., Rottenberg, J., Clayson, P. E., & Goodman, F. R. (2024). Social motivation differentiates social anxiety and depression: a daily diary study. Behavior Therapy, 55(4), 698-711.https://doi.org/10.1016/j.beth.2023.11.004
32. Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5–14. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.5
33. Sharifidaramadi, P. and Hosseinpoor, R. (2024). The effectiveness of teaching emotional intelligence components on social competence and interpersonal relationship in adolescent with visual impairment. Research Ethics Committee, (), -. [Persian] https://doi.org/IR/ethics.2024.80105.1108
34. Tansey, T. N., Iwanaga, K., Bezyak, J., & Ditchman, N. (2017). Testing an integrated self-determined work motivation model for people with disabilities: A path analysis. Rehabilitation psychology, 62(4), 534.https://doi.org/10.1037/rep0000141
35. Toyoshima, M., & Yamada, K. (2023). Enhanced social motivation in briefly isolated male rats. IBRO Neuroscience Reports, 15, 203-208.https://doi.org/10.1016/j.ibneur.2023.08.2195
36. Wang, Y., & Zhao, X. (2024). Children’s consideration of motivation in evaluations of socially (un)mindful actions. Journal of Experimental Child Psychology, 245, 105960. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2024.105960
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)