آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
تابستان 1405(تیر)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران. ، Qa.kiani@iau.ac.ir
چکیده: (42 مشاهده)
زمینه: پرخاشگری سایبری بهعنوان رفتاری عمدی و آسیبرسان در فضای مجازی، مانند توهین، شایعهپراکنی یا تهدید، به یک مسئله جدی و رو به رشد در میان نوجوانان تبدیل شده است. در زمینه پیشبینی پیش بینی پرخاشگری سایبری از روی بلوغ عاطفی ، رابطه والد فرزندی و سازگاری در مدرسه در نوجوانان خلاء پژوهشی وجود دارد.
هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش بینی پرخاشگری سایبری براساس بلوغ عاطفی و رابطه والد فرزندی و سازگاری در مدرسه در نوجوانان انجام شد.
روش: روش پژوهش همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دوره دوم متوسطه شهر شهرضا تشکیل داد که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند. باروش نمونه گیری خوشهای چند مرحلهای، 389 نفر از این دانش آموزان انتخاب شدند. سپس به پرسشنامههای سازگاری در مدرسه (سینها و سینگ، 1993)، بلوغ عاطفی (سینگ و بهارگاوا، 1984)، رابطه والد فرزندی (فاین و همکاران، 1983) و پرخاشگری سایبری (گارسیا و همکاران، 2016) پاسخ دادند. برای تحلیل دادهها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره در نرم افزار SPSS نسخه 25 انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد بین بلوغ عاطفی، رابطه والد فرزندی و سازگاری در مدرسه با پرخاشگری سایبری در نوجوانان همبستگی معکوس و معناداری وجود داشت (05/0>P). بلوغ عاطفی (005/0=p،22/0=β(، رابطه والد-فرزندی (005/0=p،12/0- =β(و سازگاری در مدرسه (005/0=p،44/0- =β(، توانستند پرخاشگری سایبری را پیش بینی کنند.
نتیجهگیری: یافتهها نشان داد که بلوغ عاطفی با افزایش پرخاشگری سایبری رابطه مثبت دارد، در حالی که روابط والد-فرزندی مثبت و سازگاری بالا در مدرسه به طور معناداری پرخاشگری سایبری را کاهش میدهند. اثر سازگاری در مدرسه قویتر از روابط والد-فرزندی بود. این نتایج بر اهمیت تقویت مهارتهای عاطفی، بهبود روابط خانوادگی و ایجاد محیط مدرسه حمایتی برای پیشگیری از پرخاشگری سایبری در نوجوانان تأکید دارند.
هدف: پژوهش حاضر با هدف پیش بینی پرخاشگری سایبری براساس بلوغ عاطفی و رابطه والد فرزندی و سازگاری در مدرسه در نوجوانان انجام شد.
روش: روش پژوهش همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دوره دوم متوسطه شهر شهرضا تشکیل داد که در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند. باروش نمونه گیری خوشهای چند مرحلهای، 389 نفر از این دانش آموزان انتخاب شدند. سپس به پرسشنامههای سازگاری در مدرسه (سینها و سینگ، 1993)، بلوغ عاطفی (سینگ و بهارگاوا، 1984)، رابطه والد فرزندی (فاین و همکاران، 1983) و پرخاشگری سایبری (گارسیا و همکاران، 2016) پاسخ دادند. برای تحلیل دادهها از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره در نرم افزار SPSS نسخه 25 انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد بین بلوغ عاطفی، رابطه والد فرزندی و سازگاری در مدرسه با پرخاشگری سایبری در نوجوانان همبستگی معکوس و معناداری وجود داشت (05/0>P). بلوغ عاطفی (005/0=p،22/0=β(، رابطه والد-فرزندی (005/0=p،12/0- =β(و سازگاری در مدرسه (005/0=p،44/0- =β(، توانستند پرخاشگری سایبری را پیش بینی کنند.
نتیجهگیری: یافتهها نشان داد که بلوغ عاطفی با افزایش پرخاشگری سایبری رابطه مثبت دارد، در حالی که روابط والد-فرزندی مثبت و سازگاری بالا در مدرسه به طور معناداری پرخاشگری سایبری را کاهش میدهند. اثر سازگاری در مدرسه قویتر از روابط والد-فرزندی بود. این نتایج بر اهمیت تقویت مهارتهای عاطفی، بهبود روابط خانوادگی و ایجاد محیط مدرسه حمایتی برای پیشگیری از پرخاشگری سایبری در نوجوانان تأکید دارند.
شمارهی مقاله: 18
فهرست منابع
1. جباری، ریحانه، زندی، زهرا، رحمتی، صمد، و متو، سمانه. (۱۴۰۱). ویژگیهای روانسنجی پرسشنامه خشونت سایبری برای نوجوانان. فصلنامه رویش روانشناسی، ۱۱(۴)، ۲۵–۳۸. http://frooyesh.ir/article-1-3618-fa.html
2. جعفری هرندی، رضا و رجایی موسوی، سیده فاطمه . (1398). پیش بینی بلوغ عاطفی بر اساس جو عاطفی خانواده و میزان مذهبی بودن والدین در دانش آموزان دختر. مطالعات روانشناسی تربیتی، 16(34)، 26-1.https://doi.org/10.22111/jeps.2019.4730
3. حسینی کلائی، ساناز؛ اسدی، مسعود. (۱۳۹۹). اثربخشی آموزش والدگری موفق به مادران بر سازگاری عاطفی، تحصیلی و اجتماعی دختران نوجوان. فصلنامه فرهنگ مشاوره و رواندرمانی، ۱۱(۴۳)، ۸۹-۱۲۰. https://doi.org/10.22054/qccpc.2020.50638.2340
4. خوشکنش، ابوالقاسم، اسدی، مسعود، شیرعلیپور، اصغر، و کشاورز افشار، حسین. (۱۳۸۹). نقش نیازهای بنیادین و حمایت اجتماعی در سازگاری اجتماعی دانشآموزان مقطع متوسطه. فصلنامه روانشناسی کاربردی، ۲(۴)، ۸۲–۹۴. https://www.sid.ir/paper/90556/fa
5. میرزاییکوتنایی، فرشته، شاکرینیا، ایرج، و اصغری، فرهاد. (۱۳۹۴). رابطه تعامل والد-فرزند با سطح رفتارهای پرخاشگرانه دانشآموزان. فصلنامه سلامت روان کودک، ۲(۴)، ۲۱–۳۴. https://www.sid.ir/paper/238201/fa
6. نویدی، احد. (۱۳۸۷). تأثیر آموزش مدیریت خشم بر مهارتهای سازگاری پسران دوره متوسطه شهر تهران. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، ۱۴(۴)، ۳۹۴–۴۰۳. https://www.sid.ir/paper/2625/fa
7. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
8. Álvarez-García, D., Núñez, J. C., Barreiro-Collazo, A., & García, T. (2017). Validation of the Cybervictimization Questionnaire (CYVIC) for adolescents. Computers in Human Behavior, 70, 270-281.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0747563217300079
9. Baiocco, R., Antoniucci, C., Pistella, J., Commone, C., Ioverno, S., Lonigro, A., Speranza, A. M., Carone, N., & Lingiardi, V. (2025). Same-gender parent families at school through parents’ and teachers’ perspectives: A systematic review and meta-analyses. Sexuality Research and Social Policy, 22, 1794–1831. https://doi.org/10.1007/s13178-024-01069-1
10. Bandura, A. (1977). Social learning theory. Prentice Hall. https://www.worldcat.org/title/social-learning-theory/oclc/3566145
11. Blakemore, S.-J. (2018). Avoiding social risk in adolescence. Current Directions in Psychological Science, 27(2), 116–122. https://doi.org/10.1177/0963721417738144
12. Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment. Basic Books. https://www.worldcat.org/title/attachment-and-loss/oclc/11442968
13. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press. https://www.worldcat.org/title/ecology-of-human-development-experiments-by-nature-and-design/oclc/4515540
14. Bullo, A., & Schulz, P. J. (2022). Parent-child communication, social norms, and the development of cyber aggression in early adolescence. Journal of Youth and Adolescence, 51, 1774–1786. https://doi.org/10.1007/s10964-022-01625-1
15. Cañas, E., Estévez, E., León-Moreno, C., & Musitu, G. (2020). Loneliness, family communication, and school adjustment in a sample of cybervictimized adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(1), 335. https://doi.org/10.3390/ijerph17010335
16. Fan, C., Chu, X., Zhang, M., & Zhou, Z. (2022). Parental attachment and cyberbullying among college students. Current Psychology, 41(12), 8537–8546. https://doi.org/10.1007/s12144-022-04046-2
17. Fine, M. A., Moreland, J. R., & Schwebel, A. I. (1983). Long-term effects of divorce on parent–child relationships. Developmental Psychology, 19(5), 703–713. https://doi.org/10.1037/0012-1649.19.5.703
18. García-Fernández, C. M., Moreno-Moya, M., Ortega-Ruiz, R., & Romera, E. M. (2022). Adolescent involvement in cybergossip: Influence on social adjustment, bullying and cyberbullying. The Spanish Journal of Psychology, 25, Article e6. https://doi.org/10.1017/SJP.2022.3
19. García-Fernández, C. M., Moreno-Moya, M., Ortega-Ruiz, R., & Romera, E. M. (2022). Adolescent involvement in cybergossip: Influence on social adjustment, bullying and cyberbullying. The Spanish Journal of Psychology, 25, Article e6. https://doi.org/10.1017/SJP.2022.3
20. Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books. https://www.worldcat.org/title/emotional-intelligence/oclc/32429749
21. González-Abaurrea, E., González-Cabrera, J., Ortega-Barón, J., Escortell, R., & Machimbarrena, J. M. (2025). Bidirectional relationships between peer victimization, loneliness and solitude in adolescence: A systematic review. Adolescent Research Review. https://doi.org/10.1007/s40894-025-00266-2
22. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning. https://www.cengage.com/c/multivariate-data-analysis-8e-hair/9780357111499/
23. Hayes, N., O'Toole, L., & Halpenny, A. M. (2022). Introducing Bronfenbrenner: A guide for practitioners and students in early years education. Routledge. https://www.routledge.com/Introducing-Bronfenbrenner-A-Guide-for-Practitioners-and-Students-in-Early-Years-Education/Hayes-OToole-Halpenny/p/book/9781032162591
24. Hill, N. E., Witherspoon, D. P., & Bartz, D. (2020). Parental involvement in education during middle school: Perspectives from the field. Educational Psychology Review, 32(3), 789–813. https://doi.org/10.1007/s10648-020-09534-6
25. Hosseini Kalaie, S. S., & Asadi, M. (2020). The effectiveness of successful parenting education to mothers on emotional, academic, and social adjustment in adolescent girls. Quarterly Journal of Counseling Culture and Psychotherapy, 11(43), 89–120. https://doi.org/10.22054/qccpc.2020.50638.2340 (in persian).
26. Hu, W., & Zhao, B. (2025). The relationship between dark traits and cyberbullying behavior among vocational school students: A moderated mediation model. BMC Psychology, 13, Article 833. https://doi.org/10.1186/s40359-025-03188-9
27. Jabbari, R., Zandi, Z., Rahmati, S., & Matto, S. (2022). Psychometric properties of the cyber violence questionnaire for adolescents. Roshd Psychology, 11(4), 25–38. http://frooyesh.ir/article-1-3618-fa.html (in persian).
28. Jafari Harandi, R., & Rajai Mousavi, S. F. (2019). Prediction of emotional maturity based on family emotional climate and parents’ religiosity in female students. Journal of Educational Psychology Studies, 16(34), 1–26. https://doi.org/10.22111/jeps.2019.4730
29. Khalaf, A. M., Alubied, A. A., Khalaf, A. M., & Rifaey, A. A. (2023). The impact of social media on the mental health of adolescents and young adults: A systematic review. Cureus, 15(8), e42990. https://doi.org/10.7759/cureus.42990
30. Khoshkonash, A., Asadi, M., Shirali Pour, A., & Keshawarz Afshar, H. (2010). The role of basic needs and social support in the social adjustment of high school students. Journal of Applied Psychology, 2(4), 82–94. https://www.sid.ir/paper/90556/fa
31. Kowalski, R. M., Limber, S. P., & McCord, A. (2019). A developmental approach to cyberbullying: Prevalence and protective factors. Aggression and Violent Behavior, 45, 20–32. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.02.009
32. Kurnaz, M. F. (2025). Ignored at home, acting out online: A SEM–ANN model of parental phubbing and adolescent cyberbullying. Child and Adolescent Social Work Journal. https://doi.org/10.1007/s10560-025-01062-6
33. Li, J., Wu, Y., Yao, M., & Hesketh, T. (2025). Bullying victimization and adolescent mental health: The mediating roles of parent-child relationship and self-esteem. BMC Psychology, 13, Article 1390. https://doi.org/10.1186/s40359-025-03723-8
34. Martínez, I., Murgui, S., Garcia, O. F., & Garcia, F. (2019). Parental socialization, school adjustment and cyber-aggression among adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(20), 4005. https://doi.org/10.3390/ijerph16204005
35. Mirzaei, F., Shakerinia, I., & Asghari, F. (2016). The associations between parent-child relationship and aggressive behavior among students. Quarterly Journal of Child Mental Health, 2(4), 21–34. Link to journal archive
36. Navidi, A. (2008). The effect of anger management training on adjustment skills of male high school students in Tehran. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 14(4), 394–403. http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-533-en.html
37. Quintana-Orts, C., Mérida-López, S., Gómez-Hombrados, J., & Rey, L. (2025). Emotional intelligence, family, and school factors associated with cyberbullying roles in adolescence. Journal of Aggression, Maltreatment & Trauma. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/10926771.2025.2523862
38. Sawyer, S. M., Azzopardi, P. S., Wickremarathne, D., & Patton, G. C. (2018). The age of adolescence. The Lancet Child & Adolescent Health, 2(3), 223–228. https://doi.org/10.1016/S2352-4642(18)30022-1
39. Singh, Y., & Bhargava, M. (1990). Emotional maturity scale. National Psychological Corporation. https://www.npcindia.com/product/emotional-maturity-scale/
40. Sinha, A. K. P., & Singh, R. P. (1993). Manual of adjustment inventory for school students (AISS). National Psychological Corporation. https://www.npcindia.com/product/adjustment-inventory-for-school-students/
41. Steinberg, L. (2020). Adolescence (12th ed.). McGraw-Hill Education. https://www.mheducation.com/highered/product/adolescence-steinberg/M9781260058895.html
42. Tan, Y., & Chaiwutikornwanich, A. (2026). Impact of systemic family dynamics on cyberbullying among college students in Southwest China. Discover Psychology, 6, Article 74. https://doi.org/10.1007/s44202-026-00611-z
43. Thompson, R. A., Simpson, J. A., & Berlin, L. J. (2022). Taking perspective on attachment theory and research: Nine fundamental questions. Attachment & Human Development, 24(5), 543–560. https://doi.org/10.1080/14616734.2022.2030132
44. Tomaszek, K., & Muchacka-Cymerman, A. (2025). Gratitude interventions reduce cyber-aggression in adolescents: Gender and disposition effects. Scientific Reports, 15, Article 14602. https://doi.org/10.1038/s41598-025-97214-w
45. Wang, X., & Wang, H. (2024). Childhood psychological maltreatment and Chinese adolescents’ bullying perpetration: A moderated mediation model of angry rumination and empathy. Journal of Family Violence, 39, 1525–1537. https://doi.org/10.1007/s10896-023-00546-2
46. Wu, J., Shao, Y., Hu, J., & Zhao, X. (2026). The relationship between harsh parenting and adolescent cyberbullying: A network analysis. BMC Psychology, 14, Article 572. https://doi.org/10.1186/s40359-026-04329-4
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)