Mousavi F, Barzegar M, Javidi H, Baghouli H.
(2026). Developing a Causal Model of Academic Engagement based on Mindfulness, Perception of the Classroom Environment, and Parental Academic Engagement with the Mediation of Achievement Emotions and Basic Psychological Needs in Students. Journal of Psychological Science. 25(163), : 17 doi:10.66224/jps.25.163.17
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-3358-fa.html
گروه روانشناسی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران. ، mbarzegar55@gmail.com
چکیده: (297 مشاهده)
زمینه: عوامل فردی، شخصیتی و محیطی نقش تعیینکنندهای در درگیری تحصیلی دانشآموزان دارند. از جمله این عوامل میتوان به ذهنآگاهی، ادارک از محیط کلاس درس و درگیری تحصیلی والدین اشاره کرد. در مطالعات پیشین، ضمن این که کمتر به تأثیر این عوامل به طور همزمان توجه شده است، نقش متغیرهای میانجی همچون هیجانهای پیشرفت و نیازهای اساسی روانشناختی بهعنوان تنظیمکنندههای اثرات دیگر متغیرها بر درگیری تحصیلی دانشآموزان، مغفول مانده است.
هدف: هدف این پژوهش، تدوین مدل علی درگیری تحصیلی بر اساس ذهنآگاهی، ادارک از محیط کلاس درس و درگیری تحصیلی والدین با میانجیگری هیجانهای پیشرفت و نیازهای اساسی روانشناختی در دانشآموزان بود.
روش: روش این پژوهش، توصیفی - همبستگی مبتنی بر مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان پایۀ نهم بود که در مدارس دورۀ اول متوسطه شهر شیراز در سال تحصیلی 1404-1403 مشغول به تحصیل بودند که با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای، 280 نفر از آنها بهعنوان نمونۀ آماری انتخاب شد. ابزارهای جمعآوری اطلاعات در این پژوهش شامل پرسشنامههای درگیری تحصیلی ریو (ریو، 2013)، ذهنآگاهی فرایبورگ - فرمکوتاه (والاچ و همکاران، 2006)، ادراک از محیط کلاس (فراسر و همکاران، 1996)، درگیری تحصیلی والدین (فان و ویلیامز، 2010)، هیجانات پیشرفت (پکران و همکاران، 2005) و نیازهای اساسی روانشناختی (گنیه، 2003) بود. همچنین دادههای پژوهش با روش مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) به وسیلۀ نرمافزارهای SPSS نسخه 27 و AMOS نسخه 24 تحلیل شدند و از برازش مدل برای تعیین مسیر مستقیم محاسبه شده و از شاخصهای توصیفی و روش بوت استروپ نیز برای بررسی نقش میانجی متغیرها استفاده شد.
یافته ها: نتایج تحلیل رگرسیون چندمتغیری نشان داد که مدل کلی از برازش مناسبی برخوردار است (R² = 0/44, F= 183/79, p<0/001) و از بین متغیرهای واردشده به مدل، درگیری تحصیلی والدین (β =0/41, P<0/01) و ذهنآگاهی (β = 0/34, P<0/01) بیشترین اثر مثبت را بر افزایش درگیری تحصیلی دانشآموزان داشتند، اما ادراک محیط کلاس درس از این قابلیت برخوردار نبود (P>0/05). همچنین از بین متغیرهای پیشبین، نیازهای اساسی روانشناختی (β =0/37, P<0/01) و هیجانهای پیشرفت (β = -0/31 P<0/01) به ترتیب بیشترین اثر را بر درگیری تحصیلی دانشآموزان داشتند.
نتیجهگیری: در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان داد که متغیرهای ذهنآگاهی، ادارک از محیط کلاس درس و درگیری تحصیلی والدین میتوانند پیشبینهای مناسبی برای درگیری تحصیلی دانشآموزان از طریق هیجانهای پیشرفت و نیازهای اساسی روانشناختی آنها باشد.
شمارهی مقاله: 17
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/11/28 | پذیرش: 1405/5/5 | انتشار: 1405/7/1
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |