آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
پاییز 1405(آبان)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
گروه روانشناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. ، sh.abolghasemi@iau.ac.ir
چکیده: (9 مشاهده)
زمینه: اسکیزوفرنی به‌عنوان یک اختلال مزمن و ناتوان‌کننده، نه‌تنها زندگی فرد مبتلا بلکه نظام خانواده را نیز به‌طور جدی تحت تأثیر قرار می‌دهد. والدین این بیماران معمولاً با بار مراقبتی سنگین، استرس‌های مداوم و چالش‌های هیجانی قابل‌توجهی مواجه‌اند که می‌تواند بر بهزیستی ذهنی و کیفیت زندگی آنان اثر منفی بگذارد. در این میان، شناسایی و به‌کارگیری مداخلات روانشناختی مؤثر برای ارتقای سلامت روان والدین از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی - رفتاری بر بهزیستی ذهنی والدین بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی انجام شد.
روش: طرح پژوهش حاضر، از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون و پیگیری سه ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی والدین بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی ساکن تهران در سال 1404 بودند که نزد سازمان بهزیستی پرونده فعال داشتند؛ که از بین آنها ۶۰ نفر از والدینِ مراقب (۳۳ زن و ۲۷ مرد) بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه ۲۰ نفره (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان شناختی - رفتاری و گواه) جایگزین شدند و در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامههای شناختی بهزیستی ذهنی (کییز و ماگیارمو ، ۲۰۰3) بود. گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (هیز، 2004) و گروه درمان شناختی - رفتاری (بک و همکاران، 1991)، هر یک به مدت 9 جلسه تحت مداخله قرار گرفتند. در مقابل، گروه گواه جایگذاری شدند که هیچ درمان مداخله‌ای دریافت نکردند و در لیست انتظار قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 انجام شد و سطح معناداری 05/0 در نظر گرفته شد.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که هر دو رویکرد درمانی ــ درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی‌رفتاری ــ در مقایسه با گروه گواه به بهبود معنادار بهزیستی ذهنی والدین منجر شدند(01/0>P). بااین‌حال، تحلیل مقایسه‌های پس‌آزمون با استفاده از آزمون بونفرونی نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در ارتقای نمرات بهزیستی ذهنی و همچنین حفظ و پایداری این بهبودها در مرحله پیگیری، عملکرد قوی‌تری نسبت به درمان شناختی‌رفتاری داشته است (01/0>P).
نتیجه‌گیری: باتوجه‌به نتایج می‌توان گفت که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد نسبت به درمان شناختی‌رفتاری بهبود بیشتری در بهزیستی ذهنی ایجاد کرد و توانست پایداری این تغییرات را در دوره پیگیری نیز حفظ کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از رویکردهای مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای کارآمدتر در برنامه‌های حمایت روانشناختی والدین این بیماران مورد توجه قرار گیرد.
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی - رفتاری بر بهزیستی ذهنی والدین بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی انجام شد.
روش: طرح پژوهش حاضر، از نوع پیش‌آزمون - پس‌آزمون و پیگیری سه ماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی والدین بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی ساکن تهران در سال 1404 بودند که نزد سازمان بهزیستی پرونده فعال داشتند؛ که از بین آنها ۶۰ نفر از والدینِ مراقب (۳۳ زن و ۲۷ مرد) بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه ۲۰ نفره (درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان شناختی - رفتاری و گواه) جایگزین شدند و در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. ابزار پژوهش شامل پرسش‌نامههای شناختی بهزیستی ذهنی (کییز و ماگیارمو ، ۲۰۰3) بود. گروه درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (هیز، 2004) و گروه درمان شناختی - رفتاری (بک و همکاران، 1991)، هر یک به مدت 9 جلسه تحت مداخله قرار گرفتند. در مقابل، گروه گواه جایگذاری شدند که هیچ درمان مداخله‌ای دریافت نکردند و در لیست انتظار قرار گرفتند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 انجام شد و سطح معناداری 05/0 در نظر گرفته شد.
یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که هر دو رویکرد درمانی ــ درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان شناختی‌رفتاری ــ در مقایسه با گروه گواه به بهبود معنادار بهزیستی ذهنی والدین منجر شدند(01/0>P). بااین‌حال، تحلیل مقایسه‌های پس‌آزمون با استفاده از آزمون بونفرونی نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد در ارتقای نمرات بهزیستی ذهنی و همچنین حفظ و پایداری این بهبودها در مرحله پیگیری، عملکرد قوی‌تری نسبت به درمان شناختی‌رفتاری داشته است (01/0>P).
نتیجه‌گیری: باتوجه‌به نتایج می‌توان گفت که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد نسبت به درمان شناختی‌رفتاری بهبود بیشتری در بهزیستی ذهنی ایجاد کرد و توانست پایداری این تغییرات را در دوره پیگیری نیز حفظ کند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده از رویکردهای مبتنی بر پذیرش و تعهد می‌تواند به‌عنوان گزینه‌ای کارآمدتر در برنامه‌های حمایت روانشناختی والدین این بیماران مورد توجه قرار گیرد.
شماره‌ی مقاله: 17
واژه‌های کلیدی: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، درمان شناختی - رفتاری، بهزیستی ذهنی، والدین بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)