استادیار گروه روانشناسی، واحدتربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران ، saremi@iautj.ac.ir
چکیده: (21 مشاهده)
زمینه: خودجرحی یکی از مشکلات کلیدی سلامت در حوزه روان شناسی نوجوانان است. در مورد اثربخشی درمان فرایند مدار بر کاهش علایم بالینی این دسته از افراد و مقایسه اثربخشی آن با درمان شناختی-رفتاری، خلا پژوهشی وجود دارد.
هدف: هدف این پژوهش، مقایسۀ اثربخشی درمان فرایندمدار و درمان شناختی- رفتاری بر نشانگان بالینی دختران با سابقه خودجرحی بدون قصد خودکشی بود.
روش: به صورت نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود.جامعۀ آماری پژوهش، شامل تمامی دختران نوجوان ۱۳ تا ۱۸ سال با سابقۀ خودجرحی مراجعه کننده به مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی آموزش و پرورش ناحیه دو شهر مشهد در سال 1402 بودکه از بین آنها با روش نمونهگیری هدفمند، 45 نفر انتخاب شده و در دو گروه آزمایش (درمان فرایندمدار و درمان شناختی- رفتاری) و یک گروه گواه گمارش شدند. دادههای پژوهش نیز با استفاده از سیاهۀ مربوط به خود- آسیبرسانی (کلونسکی و گلن، 2009) و مقیاسهای افسردگی، اضطراب و استرس (لویباند و لویباند، 1995) جمعآوری شدند. برای تحلیل داده ها نیز از روش تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر و آزمون تعقیبی بنفرونی با بهرهگیری از نرمافزارSPSS-27 استفاده شد.
یافتهها: نتایج نشان داد که هر دو نوع درمان فرایندمدار و درمان شناختی- رفتاری بر کاهش نشانگان بالینی دختران با سابقه خودجرحی بدون قصد خودکشی مؤثر هستند (01/0>P)، ولی بین دو این دو نوع درمان تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0<P). همچنین نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی نیز حاکی از آن بود که تداوم تأثیر هر دو نوع درمان، در مرحلۀ پیگیری نیز ادامه داشته است.
نتیجهگیری: با توجه به اثربخشی هر دو نوع درمان مورد استفاده در این پژوهش (درمان فرایندمدار و درمان شناختی- رفتاری) بر کاهش علایم بالینی دختران با سابقه خودجرحی بدون قصد خودکشی، پیشنهاد میشود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1404/5/24 | پذیرش: 1405/5/10
| بازنشر اطلاعات |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |