آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
پاییز 1405(آبان)،
برگشت به فهرست مقالات |
برگشت به فهرست نسخه ها
استاد، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. ، mgoodarzi@shirazu.ac.ir
چکیده: (16 مشاهده)
کارکردهای اجرایی به عنوان فرایندهای اساسی مورد نیاز برای رفتار هدفمند، بر اثر تجربهی تروماهای پیچیده ناشی از بدرفتاریهای دوران کودکی میتواند دچار نقصهای متعدد و به دنبال آن منجر به بروز پیامدهای روانشناختی عمیقی، بهویژه در گروه زنان شود. چگونگی تأثیر تروماهای پیچیده بر کارکردهای اجرایی و نقش میانجی صفات شخصیتی آسیبزا در انتقال این اثر، تاکنون بهطور مستقیم مورد مطالعه قرار نگرفته است.
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خصیصههای مرضی شخصیت در رابطه بین نقصهای کارکرد اجرایی روزمره و ترومای پیچیده در زنان ایرانی انجام شد.
این پژوهش توصیفی – همبستگی با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. نمونهی پژوهش شامل ۲۵۴ زن دانشجوی دانشگاه شیراز، به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. بهمنظور سنجش نقصهای کارکردهای اجرایی، پرسشنامۀ نقصهای کارکرد اجرایی بارکلی (بارکلی، 2011)، برای ارزیابی ترومای پیچیده، پرسشنامۀ تروماهای دوران کودکی (برنشتاین و همکاران، 2003) و برای سنجش خصیصههای مرضی شخصیت، فرم کوتاه فهرست شخصیتی DSM-5 (کروئگر و همکاران، 2012) بهکار گرفته شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS نسخهی 23 و AMOS نسخهی 24 انجام شد.
نتایج نشان داد که نقصهای کارکردهای اجرایی بهطور مستقیم و معناداری توسط ترومای پیچیده در زنان پیشبینی میشوند (β = 0.355، p < 0.001). همچنین، خصیصههای مرضی شخصیت بهعنوان متغیر میانجی، نقش معناداری در رابطهی بین ترومای پیچیده و نقصهای کارکرد اجرایی ایفا کردند، بهطوریکه این رابطه بهصورت غیرمستقیم نیز معنادار بود (β = 0.19، p < 0.001).
یافتهها نشان میدهد صفات شخصیتی آسیبزا، نقش تعیینکنندهای در انتقال و تبیین تأثیر ترومای پیچیده بر نقصهای کارکرد اجرایی در زنان دارد. این نتایج بر ضرورت غربالگری همزمان مشکلات کارکرد اجرایی و الگوهای شخصیتی ناسازگار در زنان دارای پیشینه ترومای پیچیده و همچنین یکپارچه کردن پروتکلهای درمانی الگوهای ناسازگار شخصیت و مداخلات اصلاح نقصهای کارکرد اجرایی در پاسخ به نیازهای درمانی این گروه تاکید دارد.
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی خصیصههای مرضی شخصیت در رابطه بین نقصهای کارکرد اجرایی روزمره و ترومای پیچیده در زنان ایرانی انجام شد.
این پژوهش توصیفی – همبستگی با استفاده از مدلیابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. نمونهی پژوهش شامل ۲۵۴ زن دانشجوی دانشگاه شیراز، به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. بهمنظور سنجش نقصهای کارکردهای اجرایی، پرسشنامۀ نقصهای کارکرد اجرایی بارکلی (بارکلی، 2011)، برای ارزیابی ترومای پیچیده، پرسشنامۀ تروماهای دوران کودکی (برنشتاین و همکاران، 2003) و برای سنجش خصیصههای مرضی شخصیت، فرم کوتاه فهرست شخصیتی DSM-5 (کروئگر و همکاران، 2012) بهکار گرفته شد. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزارهای SPSS نسخهی 23 و AMOS نسخهی 24 انجام شد.
نتایج نشان داد که نقصهای کارکردهای اجرایی بهطور مستقیم و معناداری توسط ترومای پیچیده در زنان پیشبینی میشوند (β = 0.355، p < 0.001). همچنین، خصیصههای مرضی شخصیت بهعنوان متغیر میانجی، نقش معناداری در رابطهی بین ترومای پیچیده و نقصهای کارکرد اجرایی ایفا کردند، بهطوریکه این رابطه بهصورت غیرمستقیم نیز معنادار بود (β = 0.19، p < 0.001).
یافتهها نشان میدهد صفات شخصیتی آسیبزا، نقش تعیینکنندهای در انتقال و تبیین تأثیر ترومای پیچیده بر نقصهای کارکرد اجرایی در زنان دارد. این نتایج بر ضرورت غربالگری همزمان مشکلات کارکرد اجرایی و الگوهای شخصیتی ناسازگار در زنان دارای پیشینه ترومای پیچیده و همچنین یکپارچه کردن پروتکلهای درمانی الگوهای ناسازگار شخصیت و مداخلات اصلاح نقصهای کارکرد اجرایی در پاسخ به نیازهای درمانی این گروه تاکید دارد.
واژههای کلیدی: نقص کارکردهای اجرایی، ترومای پیچیده، خصیصههای مرضی شخصیت، میانجیگری، مدلسازی معادلات ساختاری.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)