پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی مدل پرما بر اساس تروما در دوران کودکی با نقش میانجی صفت ذهن‌آگاهی

آل یاسین, سارا; خانجانی, مهدی; عیسی مراد رودبنه, ابوالقاسم

doi:10.61186/jps.24.149.337

پیام خود را بنویسید

ارسال به ایمیل

دوره 24، شماره 149 - ( تابستان 1404(مرداد)، 1404 ) جلد 24 شماره 149 صفحات 355-337 | برگشت به فهرست نسخه ها

‎ 10.61186/jps.24.149.337

Mendeley

Zotero

RefWorks

Alleyasin S, Khanjani M, Isamorad Roudbeneh A. (2025). Predicting the Psychological Well-Being of the PERMA Model in Childhood Trauma:The Mediation Effect of Trait Mindfulness. Journal of Psychological Science. 24(149), 337-355. doi:10.61186/jps.24.149.337
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2954-fa.html

آل یاسین سارا، خانجانی مهدی، عیسی مراد رودبنه ابوالقاسم.(1404). پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی مدل پرما بر اساس تروما در دوران کودکی با نقش میانجی صفت ذهن‌آگاهی مجله علوم روانشناختی 24 (149) :355-337 10.61186/jps.24.149.337

URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2954-fa.html

پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی مدل پرما بر اساس تروما در دوران کودکی با نقش میانجی صفت ذهن‌آگاهی

سارا آل یاسین

، مهدی خانجانی^*

، ابوالقاسم عیسی مراد رودبنه

گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. ، khanjani_m@atu.ac.ir

چکیده: (88 مشاهده)

زمینه: تجربۀ ترومای کودکی بر کیفیت زندگی و سلامت روان فرد در دوران بزرگسالی تأثیر مخربی دارد. علی‌رغم انجام مطالعات متعدد در مورد رابطۀ ذهن‌آگاهی و بهزیستی روان‌شناختی، نقش میانجی صفت ذهن‌آگاهی در رابطۀ بین ترومای کودکی و بهزیستی روان‌شناختی در مدل پرما به ‌طور خاص بررسی نشده است.
هدف: هدف از انجام این پژوهش، پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی مدل پرما بر اساس تروما در دوران کودکی با نقش میانجی صفت ذهن‌آگاهی بود.
روش: روش این پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی به روش مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی زنان و مردان 25 تا 55 ساله دارای تجربۀ ترومای کودکی در کل کشور در سال 1403 در بازۀ زمانی سه ماهه مهر و آبان و آذر بود که از بین آنان، 710 نفر (533 نفر زن و 177 نفر مرد) به روش نمونهگیری طبقهای انتخاب شدند و از آن‌ها خواسته شد تا پرسش‌نامه‌های شکوفایی پرما (باتلر و کرن، 2016)، ترومای دوران کودکی (برنشتاین و همکاران، 2003( و صفت ذهن‌آگاهی (براون و ریان 2003) را به صورت آنلاین تکمیل کنند. هم‌چنین، تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری و بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS-26 و AMOS-24 انجام شد.
یافتهها: نتایج نشان داد سوء استفاده عاطفی (009/0= sig،05/0-=β) و غفلت فیزیکی(010/0= sig،04/0-=β) با میانجی‌گری صفت ذهن‌آگاهی، اثر معنی‌دار و غیرمستقیم بر بهزیستی روان‌شناختی دارد، اما سوء استفاده فیزیکی با میانجی‌گری صفت ذهن‌آگاهی، اثر معناداری بر بهزیستی روان‌شناختی ندارد.
نتیجه‌گیری: تجربۀ سوء استفاده عاطفی و غفلت فیزیکی در دوران کودکی با کاهش ذهن‌آگاهی در بزرگسالی بر بهزیستی فرد اثر منفی می‌گذارند. نتایج این پژوهش می‌تواند به توسعۀ برنامه‌های آموزش ذهن‌آگاهی در محیط‌های کاری، مدارس و مراکز مشاوره برای افرادی که ترومای کودکی را تجربه کرده‌اند، کمک کننده باشد.

واژه‌های کلیدی: بهزیستی روان‌شناختی، مدل پرما، ترومای کودکی، صفت ذهن‌آگاهی.

متن کامل [PDF 1628 kb] (30 دریافت)

نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1404/2/28 | پذیرش: 1404/4/28 | انتشار: 1404/5/1

فهرست منابع

1. ابراهیمی، حجت‌الله؛ دژکام، محمود و ثقه‌الاسلام، طاهره (1392). تروماهای دوران کودکی و اقدام به خودکشی در بزرگسالی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، ۱۹ (۴)،۲۷۵-۲۸۲. http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-2090-fa.html

2. خانجانی، مهدی؛ شهیدی، شهریار؛ فتح‌آبادی، جلیل؛ مظاهری، محمدعلی و شکری، امید (1393). ساختار عاملی و ویژگی‌های روان‌سنجی سیاهه روان‌درمانی مثبت‌نگر، فصلنامه روان‌شناسی کاربردی، 1(29)، 69-86. https://apsy.sbu.ac.ir/article_96100.html

3. خلیلی یگانه، ملیکا (1401). بررسی تأثیر آموزش ذهن‌آگاهی بر تنظیم هیجانی دانش‌آموزان متوسطه دوم دبیرستان مفید تهران. ایده‌های نوین روانشناسی، 14 (18)، 1-23. http://jnip.ir/article-1-825-fa.html

4. خوش‌اخلاق، مائده و صداقتی‌فرد، مجتبی (1403). تبیین و پیش‌بینی سلامت روان و رضایت از خود بر اساس ترومای دوران کودکی. خانواده و بهداشت، 14 (39)، 205-225. https://sanad.iau.ir/journal/fhj/Article/1186451

5. شریف‌نیا، مریم؛ حشمتی، رسول و هاشمی، تورج (1402). نقش میانجی ذهنیت‌های طرحواره ای در رابطه ناملایمات کودکی و تعارضات زناشویی افراد با نشانه‌های آسیب‌شناسی روانی. رویش روانشناسی، 12(11)، 11-22. https://frooyesh.ir/article-1-4781-fa.pdf

6. شریفی، سعیده؛ شریفی، ساجده؛ کمندلو، معصومه و بلاشور، بهارک (1402). رابطه بین تجربه ترومای کودکی با پریشانی روانشناختی در بزرگسالان: نقش میانجی نشخوار فکری و ذهن آگاهی. روان پرستاری، 11 (5)، 84-95. https://doi.org/10.22034/IJPN.11.5.84

7. صبری، فائزه؛ برزگر‌بفروئی، کاظم و حسنی، حسین (1403). نقش بدرفتاری عاطفی دوران کودکی در پرخاشگری بزرگسالی با واسطه‌گری تنظیم هیجانی در دانشجویان دانشگاه یزد. طلوع بهداشت یزد، 23 (6)، 33-48. https://doi.org/10.18502/tbj.v23i6.18191

8. فرنیا، فاطمه و رحیمیان بوگر، اسحاق (1403). نقش ترومای کودکی، استرس روانی اجتماعی و تعارضات بین فردی در پیش‌بینی اقدام به خودکشی با عامل واسطه‌ای سلامت جسمانی: یک مطالعه توصیفی. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. 23 (2)، 104-118. http://dx.doi.org/10.61186/jrums.23.2.104

9. شکری کویچ، شادی و عزیزی، محمدمحسن (1403). بررسی تأثیر برنامه‌های مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر کاهش علائم اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در شرایط جنگی. مطالعات نوین علوم انسانی در جهان، 5 (4)، 287-292. https://hujournal.ir/fa/paper.php?pid=307

10. قلی‌پور، فاطمه؛ طیبی، زهرا و کارشکی، حسین (1400). ویژگی‌های روانسنجی پرسشنامه شکوفایی پرما. اندازه‌گیری تربیتی، 12 (45)، 117-136. https://doi.org/10.22054/jem.2022.55807.2088

11. محمودی، مهسا؛ صابری، هایده و بشردوست، سیمین (1401). پیش‌بینی پریشانی روانشناختی بر اساس ترومای دوران کودکی با نقش میانجی ناگویی هیجانی. تازه‌های علوم شناختی، 24 (3)، 41-56. http://dx.doi.org/10.30514/icss.24.3.41

12. میری، پرستو و حسینایی، علی (1402). تأثیر ترومای دوران کودکی بر علائم روان‌شناختی با میانجی‌گری انعطاف‌پذیری روان‌شناختی در دانشجویان دختر 20-29 ساله. دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 24 (93)، 228-218. https://doi.org/10.30486/jsrp.2021.1920521.2807

13. یوسفی، شب‌بو؛ کریمی، شیوا؛ آوری، مریم و بامدادی، مریم (1403). اثربخشی برنامه‌های تمرین ذهن‌آگاهی در کاهش پرخاشگری دانش‌آموزان. یازدهمین همایش ملی تازه‌های روانشناسی مثبت، بندرعباس. https://civilica.com/doc/2221863

14. Brenner, A.M. (2016). Revisiting the Biopsychosocial Formulation: Neuroscience, Social Science, and the Patient’s Subjective Experience. Academic Psychiatry, 40(5), 740–746. https://doi.org/10.1007/s40596-016-0542-y

15. Brown, K.W., & Ryan, R.M. (2003). The benefits of being present: Mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 84(4), 822–848. https://doi.org/10.1037/0022-3514.84.4.822

16. Bunjak, A., Hafenbrack, A. C., Černe, M., & Arendt, J. F. W. (2022). Better to be optimistic, mindful, or both? The interaction between optimism, mindfulness, and task engagement. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 95(3), 595–623. https://doi.org/10.1111/joop.12389

17. Carr, A., Duff, H., & Craddock, S. (2018). A Systematic Review of Reviews of the Outcome of Noninstitutional Child Maltreatment. Journal of Traumatic Stress, 21(4), 123-135. https://doi.org/10.1177/1524838018801334

18. Chou, C. P., & Bentler, P. M. (1995). Estimates and tests in structural equation modeling. In R. H. Hoyle, Structural equation modeling: Concepts, issues and applications. California, Sage.

19. Dong, X., & Geng, L. (2023). The role of mindfulness and meaning in life in adolescents’ dispositional awe and life satisfaction: the broaden-and-build theory perspective. Current Psychology, 42(33), 28911–28924. https://doi.org/10.1007/s12144-022-03924-z

20. Ebrahimi H, Dejkam M, Seghatoleslam T. (2014). Childhood Traumas and Suicide Attempt in adulthood. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology.19 (4), 275-282. [Persian] http://ijpcp.iums.ac.ir/article-1-2090-fa.html

21. Farniya F, Rahimian-Boogar I. (2024).The Role of Childhood Trauma, Psychosocial Stress, and Interpersonal Conflicts in the Prediction of Suicide Attempt with the Mediating Factor of Physical Health: A Descriptive Study. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences, 23 (2), 104-118. [Persian] http://dx.doi.org/10.61186/jrums.23.2.104

22. Gholipour, F. , Tabibi, Z. and Kareshki, H. (2021). Psychometric properties of the PERMA-Profiler. Quarterly of Educational Measurement, 12(45), 115-134. [Persian] https://doi.org/10.22054/jem.2022.55807.2088

23. Gilbert, P. (2010). Compassion focused therapy: Distinctive features. London: Routledge.

24. Godbout, N., Bakhos, G., Dussault, É., & Hébert, M. (2020). Childhood Interpersonal Trauma and Sexual Satisfaction in Patients Seeing Sex Therapy: Examining Mindfulness and Psychological Distress as Mediators. Journal of Sex and Marital Therapy, 46(1), 43–56. https://doi.org/10.1080/0092623X.2019.1626309

25. Grund, A., Galla, B. M., & Fries, S. (2022). Achievement motivation in students’ everyday lives: Its relationship to momentary positive and negative activation and the moderating role of mindfulness. Learning and Individual Differences, 97, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2022.102176

26. Goyal, R., & Sharma, H. (2023). Does Well-being Mediate Between Mindfulness and Knowledge Workers’ Work Engagement Relationship? Journal of the Knowledge Economy, 17(3), 513-524. https://doi.org/10.1007/s13132-023-01313-w

27. Huang, C. C., Tan, Y., Cheung, S. P., & Hu, H. (2021). Adverse childhood experiences and psychological well-being in chinese college students: Mediation effect of mindfulness. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(4), 1–12. https://doi.org/10.3390/ijerph18041636

28. Hunter, R., Smith, D., & Walters, J. (2019). Integrating mindfulness with cognitive-behavioral therapy for anxiety. Anxiety Treatment Quarterly, 6(4), 310–325.

29. Kabat-Zinn, J. (2003). Full Catastrophe Living: Using the Wisdom of Your Body and Mind to Face Stress, Pain, and Illness. New York: Bantam.

30. Keyes, C.L.M. (2007). Promoting and protecting mental health as flourishing: A complementary strategy for improving national mental health. American Psychologist, 62(2), 95-108. https://doi.org/10.1037/0003-066X.62.2.95

31. Khalili Yegane, M. (2022). The effectiveness of mindfulness training on emotional regulation of high school students. Journal of Psychology New Ideas, 14 (18) :1-23. [Persian] http://jnip.ir/article-1-825-fa.html

32. Khanjani, M., Shahidi, S. H., Fathabadi, J., Mazaheri, M. A., & Shokri, O. (2014). Factor structure and psychometric properties of the positive psychotherapy inventory (PPTI). Journal of Applied Psychology, 8(1), 29. [Persian] https://apsy.sbu.ac.ir/article_96100.html

33. Khoshakhlagh, M., Sedaghatifard, M (2024). Explanation and prediction of mental health and self-satisfaction based on childhood trauma. Family and health, 14 (39), 205-225. [Persian] https://sanad.iau.ir/journal/fhj/Article/1186451

34. Kuroda, Y., Yamakawa, O., & Ito, M. (2022). Benefits of mindfulness in academic settings: trait mindfulness has incremental validity over motivational factors in predicting academic affect, cognition, and behavior. BMC Psychology, 10(1). https://doi.org/10.1186/s40359-022-00746-3

35. Lei, Y., Liu, J., Wang, X., Deng, Z., & Gao, Q. (2022). Trait mindfulness and physical health among chinese middle-older adults: the mediating role of mental health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(23). https://doi.org/10.3390/ijerph192316088

36. Mahmoudi M, Saberi H, Bashardoust S. (2022). Predicting psychological distress based on childhood trauma with the mediating role of alexithymia. Advances in Cognitive Sciences, 24 (3), 41-56. [Persian] http://dx.doi.org/10.30514/icss.24.3.41

37. McKeen, H., Hook, M., Podduturi, P., Beitzeil, E., Jones, A., & Liss, M. (2023). Mindfulness as a mediator and moderator in the relationship between adverse childhood experiences and depression. Current Psychology, 42, 6576-6586. https://doi.org/10.1007/s12144-021-02003-z

38. Miri, P., Hosseinaei, A (2024). The effect of childhood trauma on psychological symptoms mediated by psychological flexibility in students female 20-29 years. Knowledge & Research in Applied Psychology, 24 (93), 218-228. [Persian] https://doi.org/10.30486/jsrp.2021.1920521.2807

39. Morin, L., Laurin, J. C., Doucerain, M., & Grégoire, S. (2023). Dyadic association between new parents’ mindfulness and relationship satisfaction: mediating role of perceived stress. Journal of Social and Personal Relationships, 40(5), 1448–1470. https://doi.org/10.1177/02654075231156404

40. Ryff, C.D. (2013) Psychological Well-Being Revisited: Advances in Science and Practice. Psychother Psychosom, 83(1), 10-28. https://doi.org/10.1159/000353263

41. Sabri F, Barzegar bafrooei K, Hassani H. (2025). The Role of Childhood Emotional Maltreatment in Adult Aggression with the Mediating Role of Emotion Regulation in Students at Yazd University. The Journal of TOLOO-E-BEHDASHT, 23 (6), 33-48. [Persian] https://doi.org/10.18502/tbj.v23i6.18191

42. Seligman, M.E.P. (2011). Flourish: a visionary new understanding of happiness and well-being. New York: Free Press.https://psycnet.apa.org/record/2010-25554-000

43. Sharifi S, Sharifi S, Kamandloo M, balashour B. (2023). The relationship between childhood trauma experience and psychological distress in adults: the mediating role of rumination and mindfulness. Iranian Journal of Psychiatric Nursing (IJPN), 11 (5), 84-95. [Persian] https://doi.org/10.22034/IJPN.11.5.84

44. Sharif Nia M, Heshmati R, Hashemi T. (2024). The mediating role of schema modes in the relationship between childhood trauma and marital conflicts of people with psychopathology symptoms. Rooyesh. 12 (11), 11-20. [Persian] http://frooyesh.ir/article-1-4781-fa.html

45. Shokri Kovic, Sh., Azizi, M.M. (2024). Investigating the effect of mindfulness-based programs on reducing symptoms of post-traumatic stress disorder (PTSD) in war situations. The Scientific Journal of New Research in Humanities in the World, 5 (4), 287-292. [Persian] https://hujournal.ir/fa/paper.php?pid=307

46. Stewart, S., Vasudeva, A.S., Mistry, D., & Poss, J.V. (2023). The impact of child maltreatment on mental health outcome improvements among children and youth accessing community mental health care. Child Abuse and Neglect, 139, 106066. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2023.106066

47. Turner, J., Roberts, R.M., Proeve, M., & Chen, J. (2023). Relationship between PERMA and children's wellbeing, resilience and mental health: A scoping review. International Journal of Wellbeing, 13(2), 20-44.http://dx.doi.org/10.5502/ijw.v13i2.2515

48. Van Assche, L., Van de Ven, L., Vandenbulcke, M., & Luyten, P. (2019). Ghosts from the past? The association between childhood interpersonal trauma, attachment and anxiety and depression in late life. Aging and Mental Health, 24(6), 898-905. https://doi.org/10.1080/13607863.2019.1571017

49. Volgenau, K. M., Hokes, K. E., Hacker, N., & Adams, L. M. (2023). A network analysis approach to understanding the relationship between childhood trauma and wellbeing later in life. Child Psychiatry and Human Development, 54(4), 1127–1140. https://doi.org/10.1007/s10578-022-01321-y

50. World Health Organization (2022). Responding to child maltreatment: A clinical handbook for health professionals. World Health Organization, 2022.

51. Wulandari, D., Sutrisno, S., & Nirwana, M. B. (2021). Mardia’s skewness and kurtosis for assessing normality assumption in multivariate regression. Enthusiastic: International Journal of Applied Statistics and Data Science, 1-6.https://doi.org/10.20885/enthusiastic.vol1.iss1.art1

52. Yousefi, Sh., Karimi, Sh., Avari, M., Bamdadi, M (2024). The effectiveness of mindfulness training programs in reducing students' aggression. 11th National Conference - Positive Psychology News, Bandar Abbas. [Persian] https://civilica.com/doc/2221863

53. Zhang, C., Chne, J., Lai, Y. (2025). The mediating role of childhood emotional neglect in the association between childhood neighborhood quality and adult depression outcomes: A nationwide longitudinal analysis. Child Abuse and Neglect, 161, 107294. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2025.107294