آدرس ایمیل خود را وارد نمایید
ثبت
پیام خود را بنویسید
دوره 24، شماره 150 - ( تابستان 1404(شهریور)، 1404 )
جلد 24 شماره 150 صفحات 390-373 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Shahrokh Afshari I, Etemadinia M. (2025). Investigating the Mediating Role of Lifestyle in the Relationship between Positive Emotionality and Cognitive Function in the Elderly. Journal of Psychological Science. 24(150), 373-390. doi:10.61186/jps.24.150.373
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2963-fa.html
URL: http://psychologicalscience.ir/article-1-2963-fa.html
شاهرخ افشاری ایمان، اعتمادی نیا مهین.(1404). بررسی نقش میانجی سبک زندگی در رابطه بین هیجان پذیری مثبت و کارکرد شناختی در سالمندان مجله علوم روانشناختی 24 (150) :390-373 10.61186/jps.24.150.373
گروه روان شناسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران. ، etemadi.mahin@gmail.com
چکیده: (27 مشاهده)
زمینه: سالمندی از دوران پرچالشی است که به دلیل افت توانمندیهای فرد، زمینه ایجاد اختلال و مشکل در کارکرد شناختی به وجود میآید که تحت تاثیر عوامل هیجانی مانند هیجان پذیری مثبت به صورت مستقیم و با نقش غیرمستقیم سبک زندگی قرار میگیرد؛ در این ارتباط فقدان مطالعات مشابه در داخل کشور زمینه انجام پژوهش حاضر را فراهم ساخته است.
هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی سبک زندگی در رابطه بین هیجان پذیری مثبت و کارکرد شناختی در سالمندان بود.
روش: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی به روش مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی سالمندان مراکز سالمندی شهر ارومیه در سال 1402 بود که از این بین آنها، تعداد 220 نفر از آنها با روش نمونهگیری دردسترس به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به پرسشنامه سبک زندگی (اله ربی و سهرابی، 1395)، مقیاس عاطفه مثبت و عاطفه منفی پاناس (واتسون و همکاران، 1988)، عملکرد شناختی(فلوستین و همکاران، 1975) پاسخ دادند. پس از تکمیل و جمع آوری پرسشنامهها، دادههای گردآوری شده با ضریب همبستگی پیرسون، معادلات ساختاری و تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزارهای SPSS22 و AMOS22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: نتایج نشان داد که بین هیجان پذیری مثبت با کارکرد شناختی (001/0 < p ) و سبک زندگی با کارکرد شناختی (001/0 < p ) در سالمندان اثر مثبت و مستقیم وجود دارد. نقش میانجی سبک زندگی در رابطه بین هیجان پذیری مثبت و کارکرد شناختی نیز مورد تایید قرار گرفت.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج به دست آمده میتوان نتیجه گرفت، هیجانپذیری مثبت و سبک زندگی از متغیرهای مهمی هستند که هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم میتوانند به بهبود کارکردهای شناختی در سالمندان منجر شوند.
هدف: هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی سبک زندگی در رابطه بین هیجان پذیری مثبت و کارکرد شناختی در سالمندان بود.
روش: این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی به روش مدلسازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی سالمندان مراکز سالمندی شهر ارومیه در سال 1402 بود که از این بین آنها، تعداد 220 نفر از آنها با روش نمونهگیری دردسترس به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و به پرسشنامه سبک زندگی (اله ربی و سهرابی، 1395)، مقیاس عاطفه مثبت و عاطفه منفی پاناس (واتسون و همکاران، 1988)، عملکرد شناختی(فلوستین و همکاران، 1975) پاسخ دادند. پس از تکمیل و جمع آوری پرسشنامهها، دادههای گردآوری شده با ضریب همبستگی پیرسون، معادلات ساختاری و تحلیل مسیر و با استفاده از نرم افزارهای SPSS22 و AMOS22 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: نتایج نشان داد که بین هیجان پذیری مثبت با کارکرد شناختی (001/0 < p ) و سبک زندگی با کارکرد شناختی (001/0 < p ) در سالمندان اثر مثبت و مستقیم وجود دارد. نقش میانجی سبک زندگی در رابطه بین هیجان پذیری مثبت و کارکرد شناختی نیز مورد تایید قرار گرفت.
نتیجهگیری: با توجه به نتایج به دست آمده میتوان نتیجه گرفت، هیجانپذیری مثبت و سبک زندگی از متغیرهای مهمی هستند که هم به صورت مستقیم و هم غیرمستقیم میتوانند به بهبود کارکردهای شناختی در سالمندان منجر شوند.
فهرست منابع
1. امیدی، اقبال؛ مقدم، عبدالکریم؛ مومنی، علیرضا. (1400). بررسی رابطه هوش هیجانی با تفکرنقادانه، تصمیم گیری اخلاقی و سبک زندگی دانشجویان حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 5، 200-194.10.30510/PSI.2022.317355.2721
2. اله ربی، مطهره؛ سهرابی، نادره. (1395). شاخصهای روانسنجی مقیاس سبک زندگی. فصلنامه علمی روش ها و مدل های روانشناختی، 7(26)، 121-138.20.1001.1.22285516.1395.7.26.8.4
3. پاپی، شهاب؛ زنجری، نسیبه؛ کریمی، زینب؛ معتمدی، سید وحید؛ فدای وطن، رضا. (1399). نقش پیشبینیکننده سبک زندگی ارتقادهنده سلامت در وضعیت شناختی سالمندان مرد روحانی. سالمند: مجله سالمندی ایران، ۱۵ (۴)، ۴۸۳-۴۷۲.http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-1946-fa.html.
4. ربانی باوجدان، مژگان؛ نصرتی، فاطمه؛ دهستانی، مهدی؛ افروز، غلامعلی. (1403). یک رویکرد پیشگیرانه در بررسی نقش سبک زندگی، روابط اجتماعی و موقعیت اجتماعی، اقتصادی خانواده در شدت ابتلا به کووید-۱۹. مجله علوم روانشناختی ۲۳ (۱۴۰)، ۶۸-۵۳.http://psychologicalscience.ir/article-۱-۲۳۰۱-fa.html.
5. رحمانی، مریم.، درویش پور، آذر.، پورقانع، پرند و عطر کار روشن، زهرا. (1399). کاربرد آزمون های MMSE، MoCA و AMTs در تشخیص وضعیت شناختی سالمندان تحت همودیالیز مراکز درمانی دانشگاه علوم پزشکی گیلان در سال 1398. نشریه سالمندشناسی، 5 (2)، 76-64.http://joge.ir/article-۱-۳۹۲-fa.html.
6. سادات اخوی، زهره السادات؛ شکری، امید؛ پورشهریار، حسین؛ شریفی، مسعود. (1395). سازگاری هیجانی، واکنش پذیری نسبت به تنیدگی ادراک شده و رفتارهای سبک زندگی. اندیشه و رفتار در روان شناسی بالینی، 11(39)، 56-47.https://sanad.iau.ir/Journal/jtbcp/Article/1118307.
7. عطایی، زهرا؛ اله وردی، اکرم؛ دهنوعلیان، عاطفه؛ اروجی، آرزو. (1397). ارتباط سبک زندگی و سلامت عمومی در سالمندان شهرستان نیشاپور. نشریه پرستاری ایران، 31 (111)، 19-10. http://ijn.iums.ac.ir/article-1-2601-fa.html.
8. عزیزی، مجید؛ افروز، غلامعلی. (1404). مقایسه سبک زندگی و نشاط معنوی در بین سالمندان بالای ۸۰ مبتلا به اختلال آلزایمر و بدون ابتلا به اختلال آلزایمر. مجله علوم روانشناختی، ۲۴ (۱۴۶)، ۲۵-۱۱. http://psychologicalscience.ir/article-۱-۲۶۷۵-fa.html
9. ﻋﺰیﺰی، رﺿا؛ یوسفی افراشته، مجید؛ مروتی، ذکراله؛ الهی، طاهره. (1398). اثر آموزش ذهن آگاهی بر عواطف مثبت و منفی و پیچیدگی عاطفی: بررسی تغییرات در طول زمان. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی، 9 (1)، 58-39.10.22059/JAPR.2018.66776.
10. قربان پوراحمدسرگورابی، فرزانه . (1402). رابطه بین تنظیم هیجان شناختی و کارکرد اجرایی. نشریه روانشناسی نوین، 3(3)، 44-50. 10.22034/jmp.2024.444249.1087.
11. محمدپور، حکیمه؛حاجی علیزاده، کبری؛ برقی ایرانی، زیبا. (1403). تدوین مدل یابی معادلات ساختاری الگوهای ارتباطی والدین با سلامت روان در نوجوانان با میانجی گری نظم جویی شناختی هیجان و ذهن آگاهی، مجله علوم روانشناختی، ۲۳ (۱۳۹) 143-۱۲۵.http://psychologicalscience.ir/article-۱-۲۴۱۵-fa.html.
12. معافی، مینا؛ بزازیان، سعیده؛ امیری مجد، مجتبی (1398). رابطه تصویر بدنی و اضطراب اجتماعی با عاطفه مثبت و منفی در زنان دارای اضافه وزن. نشریه رویش روان شناسی، ۸(۵)، 132-123.http://frooyesh.ir/article-۱-۸۳۶-fa.html.
13. Alahrabi, M., & Sohrabi, N. (2017). Psychometric Properties of Life-Style Questionnaire. Psychological Models and Methods, 7(26), 121-138. 20.1001.1.22285516.1395.7.26.8.4
14. Alexander, R., Aragón, O. R., Bookwala, J., Cherbuin, N., Gatt, J. M., Kahrilas, I. J., ... & Styliadis, C. (2021). The neuroscience of positive emotions and affect: Implications for cultivating happiness and wellbeing. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 121, 220-249. 10.1016/j.neubiorev.2020.12.002
15. Ataie, Z., Allahverdi, A., Dehnoalian, A., Orooji, A. (2018). The Relationship between Lifestyle and General Health among Elderly People in Neyshabur. IJN; 31 (111) :10-19.http://ijn.iums.ac.ir/article-1-2601-fa.html.
16. Au, A., Lai, S., Wu, W., Hofer, J., Busch, H., Šolcová, I. P., Tavel, P., & Cheng, S.-T. (2020). Generativity and positive emotion in older adults: Mediation of achievement and altruism goal attainment across three cultures. Journal of Happiness Studies: An Interdisciplinary Forum on Subjective Well-Being, 21(2), 677–692. https://doi.org/10.1007/s10902-019-00101-1.
17. Azizi, M., Afrooz, G A. (2025). Comparison of lifestyle and spiritual vitality among elderly people over 80 with Alzheimer's disease and those without Alzheimer's disease. Journal of Psychological Science. 24(146), 11-25.http://psychologicalscience.ir/article-1-2675-fa.html.
18. Azizi, R., Yousefi afrashte, M. , Morovati, Z. and Elahi, T. (2018). The Effect of teaching mindfulness in positive and negative emotions and emotion complexity study of changes over time. Journal of Applied Psychological Research, 9(1), 39-58. 10.22059/JAPR.2018.66776.
19. Cay, G., Sada, Y. H., Dehghan Rouzi, M., Uddin Atique, M. M., Rodriguez, N., Azarian, M., ... & Najafi, B. (2024). Harnessing physical activity monitoring and digital biomarkers of frailty from pendant based wearables to predict chemotherapy resilience in veterans with cancer. Scientific Reports, 14(1), 2612. 10.1038/s41598-024-53025-z.
20. Chan, S. H. W., Yu, C. H., Liu, K. H. K., Lau, C., Fung, A. O. Y., & Tse, S. (2021). Evaluating the emotion regulation of positive mood states among people with bipolar disorder using hierarchical clustering. World Journal of Psychiatry, 11(9), 619. 10.5498/wjp.v11.i9.619.
21. Clouston, S. A., Smith, D. M., Mukherjee, S., Zhang, Y., Hou, W., Link, B. G., & Richards, M. (2020). Education and cognitive decline: an integrative analysis of global longitudinal studies of cognitive aging. The Journals of Gerontology: Series B, 75(7), e151-e160. 10.1093/geronb/gbz053.
22. Cotter, A., Kim, J., Semons-Booker, K., Sherman, K., Sparapani, R., & Whittle, J. (2021). Influence of mid-life cognitive activity on cognitive function among men aged 68 years or older. Aging clinical and experimental research, 33(10), 2689–2694.10.1007/s40520-021-01825-y.
23. DePascalis, V., and Moret-Tatay, C. (2023). Editorial: Emotion regulation and cognitive processes. Frontiers in Human Neuroscience. 17, 1-3. doi.org/10.3389/fnhum.2023.1250666.
24. Fergus, TA., Valentiner, DP. (2011). The Short Health Anxiety Inventory and Multidimensional Inventory of Hypochondriacal Traits: A comparison of two self-report measures of health anxiety. Cognitive Therapy and Research. 35(6), 566-74. 10.1007/s10608-011-9354-2.
25. Folstein, SE., Folstein MF., McHugh PR. (1975). Mini-mental state. A practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician. Journal of psychiatric research, 12(3):189-98. 10.1016/0022-3956(75)90026-6.
26. Ford, A. H., & Almeida, O. P. (2019). Effect of vitamin B supplementation on cognitive function in the elderly: a systematic review and meta-analysis. Drugs & aging, 36, 419-434. 10.1007/s40266-019-00649-w.
27. Forte, G., Favieri, F., & Casagrande, M. (2019). Heart rate variability and cognitive function: A systematic review. Frontiers in neuroscience, 13, 710.10.3389/fnins.2019.00710.
28. Ghorbanpour Ahmadsargourabi, F. (2023). The Relationship between Cognitive Emotion Regulation and Executive Functions. Journal of Modern Psychology, 3(3), 44-50. doi.org/10.22034/jmp.2024.444249.1087.
29. Gu, S., Wang, F., Patel, N. P., Bourgeois, J. A., & Huang, J. H. (2019). A model for basic emotions using observations of behavior in Drosophila. Frontiers in psychology, 781. 10.3389/fpsyg.2019.00781.
30. Han, S., Shen, J., Wang, X., Guo, Z., Liu, S., Gan, Y., Xu, Q., & Zhang, L. (2022). The impact of repeated exposure on facial attractiveness: The role of cognition and emotion. Current Psychology: A Journal for Diverse Perspectives on Diverse Psychological Issues. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s12144-022-03653-3.
31. Haustein, M., Thomas, E. B., Scheer, K., & Denburg, N. L. (2024). Interoception, affect, and cognition in older adults. Experimental aging research, 1-17. 10.1080/0361073X.2023.2183704.
32. Jiang, D., Yan, L., & Mayrand, F. (2024). Emotion expressions and cognitive impairments in the elderly: review of the contactless detection approach. Frontiers in digital health, 6, 1335289. 10.3389/fdgth.2024.1335289.
33. Jung, S. J., Cho, K., Jung, E. S., Son, D., Byun, J. S., Kim, S. I., ... & Lim, S. (2025). Augmenting Cognitive Function in the Elderly with Mild Cognitive Impairment Using Probiotic Lacticaseibacillus rhamnosus CBT-LR5: A 12-Week Randomized, Double-Blind, Parallel-Group Non-Comparative Study. Nutrients, 17(4), 691. 10.3390/nu17040691.
34. Khazanov, G. K., & Ruscio, A. M. (2016). Is low positive emotionality a specific risk factor for depression? A meta-analysis of longitudinal studies. Psychological bulletin, 142(9), 991. 10.1037/bul0000059.
35. Klimova, B., Novotny, M., Schlegel, P., & Valis, M. (2021). The effect of Mediterranean diet on cognitive functions in the elderly population. Nutrients, 13(6), 2067. 10.3390/nu13062067.
36. Liu, H., Dong, X., Wang, J., Liu, H., Liu, Y., Han, B., & Sun, L. (2023). Age-related positivity effect of emotional attention: time and frequency domain. Psychology, Health & Medicine, 28(6), 1599-1610. 10.1080/13548506.2022.2050271.
37. Mishra, A., & Singh, P. (2024). Effect of emotional intelligence and cognitive flexibility on entrepreneurial intention: mediating role of entrepreneurial self-efficacy. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 16(3), 551-575. https://doi.org/10.1108/JEEE-05-2022-0142.
38. Mohammadpour, H., Haji Alizadeh, K., Barghi Irani, Z. (2024). Structural equation modeling of parents' communication patterns with mental health in adolescents with the mediation of cognitive emotion regulation and mindfulness. Journal of Psychological Science. 23(139), 125-143. 10.52547/JPS.23.139.1669.
39. Moafi, M., Bazzazian, S., Amiri Majd, M. (2019). The relationship between body image and social anxiety with positive and negative affect in the over- weight women. Rooyesh. 8(5), 123-132. URL: http://frooyesh.ir/article-1-836-fa.html.
40. Murman D. L. (2015). The Impact of Age on Cognition. Seminars in hearing, 36(3), 111–121. 10.1055/s-0035-1555115.
41. O’Bryan, EM., McLeish, AC., Johnson, AL. (2017). The Role of Emotion Reactivity in Health Anxiety. Behavior Modification. 41(6), 829-45. 10.1177/0145445517719398.
42. Omidi, E., Moghaddam, A. and Momeni, A. (2022). Investigating the relationship between the dimensions of emotional intelligence and critical thinking of accounting students of Islamic Azad University. Political Sociology of Iran, 5(8), 2057-2068. 10.30510/PSI.2022.317355.2721.
43. Papi, S., Zanjari, N., Karimi, Z., Motamedi, S V., Fadayevatan, R. (2021). The Role of Health-promoting Lifestyle in Predicting Cognitive Status of Older Clergymen. Salmand: Iranian Journal of Ageing; 15 (4) :472-483. http://salmandj.uswr.ac.ir/article-1-1946-fa.html.
44. Rabani Bavojdan, M., Nosrati, F., Dehestani, M., Afrooz, G. (2024). A preventive approach in investigating the role of lifestyle, social relations and the social, economic status of the family in the severity infection of covid-19. Journal of Psychological Science. 23(140), 53-68. http://psychologicalscience.ir/article-1-2301-fa.html.
45. Rahmani, M., Darvishpour, A., pourghane, P., Atrkarroushan, Z. (2020). Application of MoCA, MMSE and AMTs tests in diagnosing the cognitive status of the elderly under hemodialysis in Medical centers of Guilan University of Medical Sciences in 2019. joge 2020; 5 (3) :64-76. http://joge.ir/article-1-392-fa.html.
46. Sadatakhavi, Z., Shokri, O., Pourshahriyar, H., Sharifi, M. (2016). Emotional adjustment, reactivity to perceived stress and lifestyle behaviors Subject Areas: Thoughts and Behavior in Clinical Psychology. Thoughts and Behavior in Clinical Psychology, 39 (11), 47-56. https://sanad.iau.ir/Journal/jtbcp/Article/1118307.
47. Scarmeas, N., Anastasiou, C. A., & Yannakoulia, M. (2018). Nutrition and prevention of cognitive impairment. The Lancet Neurology, 17(11), 1006-1015. 10.1016/S1474-4422(18)30338-7.
48. Stern, Y., Arenaza‐Urquijo, E. M., Bartrés‐Faz, D., Belleville, S., Cantilon, M., Chetelat, G., ... (2020). Whitepaper: Defining and investigating cognitive reserve, brain reserve, and brain maintenance. Alzheimer's & Dementia, 16(9), 1305-1311. 10.1016/j.jalz.2018.07.219.
49. Schoeni, R. F., Freedman, V. A., & Langa, K. M. (2018). Introduction to a supplement on population level trends in dementia: Causes, disparities, and projections. The Journals of Gerontology: Series B, 73(1), 1-9. 10.1093/geronb/gby007.
50. Tortora, C., Di Crosta, A., La Malva, P., Prete, G., Ceccato, I., Mammarella, N., ... & Palumbo, R. (2024). Virtual reality and cognitive rehabilitation for older adults with mild cognitive impairment: A systematic review. Ageing Research Reviews, 93, 102146. 10.1016/j.arr.2023.102146.
51. Visser, M., Wijnhoven, H. A., Comijs, H. C., Thomése, F. G., Twisk, J. W., & Deeg, D. J. (2019). A healthy lifestyle in old age and prospective change in four domains of functioning. Journal of aging and health, 31(7), 1297-1314. 10.1177/0898264318774430.
52. Wang, Y., Derakhshan, A., & Zhang, L. J. (2021). Researching and practicing positive psychology in second/foreign language learning and teaching: the past, current status and future directions. Frontiers in Psychology, 12, 731721. 10.3389/fpsyg.2021.731721.
53. Wang, X., Bakulski, K., Paulso, H., Albin, R., & Park, S. (2023). Associations of healthy lifestyle and socioeconomic status with cognitive function in U.S. older adults. Scientific Reports, 13, 7513. 10.1038/s41598-023-34648-0.
54. Wollesen, B., Schott, N., Klotzbier, T., Bischoff, L. L., Cordes, T., Rudisch, J., ... & Voelcker-Rehage, C. (2023). Cognitive, physical and emotional determinants of activities of daily living in nursing home residents—a cross-sectional study within the PROCARE-project. European Review of Aging and Physical Activity, 20(1), 17. 10.1186/s11556-023-00327-2.
55. Jiang, P., Gao, Y., Wang, L., Shao, X., Zhang, L., Zhu, G., & Duan, L. (2025). Risk Factors Influencing Cognitive Function in Elderly Patients With Late‐Life Depression: A Scoping Review. Brain and Behavior, 15(1), e70265. https://doi.org/10.1002/brb3.70265.
56. Zhao, D., Han, X., Huan, J., Gao, D., Wang, T., Song, J., Wang, L., Zhang, H., Luo, T., Pan, B., Niu, Q., & Lu, X. (2023). Forecasting and analysis of the effect of lifestyle on cognitive dysfunction induced by occupational aluminum exposure based on Bayesian networks. Environmental toxicology and pharmacology, 97, 104035. 10.1016/j.etap.2022.104035.
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط مجوز کرییتیو کامنز (CC BY-NC-ND) قابل بازنشر است. |
This work is licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)